Boekpresentatie: De Bisschoppenconferentie van België, Jaarrapport van de katholieke Kerk in België, Licap, november 2018, 88 blz., 5 euro. Het Jaarrapport kan je downloaden: https://www.kerknet.be/sites/default/files/2018_Jaarraport%20Bisschoppenconferentie%20-%20light.pdf . In Nederland verscheen ook een Jaarrapport: Kerncijfers  Rooms-Katholieke Kerk  2016. Rapport nr. 649, augustus 2017: https://www.ru.nl/kaski/onderzoek/projecten/2017/virtuele-map-2017/kerncijfers-rooms-katholieke-kerk-2016/
Enkele cijfers van de wereldkerk: https://www.kerknet.be/bisschoppenconferentie/artikel/de-wereldkerk .
Voorgesteld op vrijdag 13 september 2019 door Arseen De Kesel

Bronnen

Samenvatting

Voor veel onderwerpen werden voor de eerste keer cijfers uit de verschillende bisdommen én uit de beide landsdelen opgezocht en samengevoegd. Het tweede, kleinere, deel van het rapport gaat in op patrimonium, organisatie en financiën en behandelt o.m. de financiering van de rooms-katholieke Kerk, de territoriale reorganisaties, de rol van de kerkfabriek en de vereniging parochiale werken e.a.

Kritische geluiden

Terecht merken de samenstellers van het jaarrapport op dat ze zich vooral willen focussen op de betekenis van de Kerk in de samenleving. Op de actieve, geëngageerde, solidaire, menslievende Kerk dus. Het is bijvoorbeeld hartverwarmend dat er naar schatting 163.000 vrijwilligers in onze parochies actief zijn (aan wie u onder meer de eerste bladzijden van Kerk & leven te danken heeft). Of dat 8.000 catechisten catechese geven aan meer dan 52.000 vormelingen. Dat anderhalf miljoen mensen in eigen land op bedevaart gaan. Dat 1.300 jonge vrijwilligers zich inzetten voor de jeugdpastoraal en liefst 370.000 kinderen en jongeren lid zijn van een jeugdbeweging.
Laat dat de belangrijkste conclusie zijn van dit eerste jaarrapport. Niet het aantal priesters, diakens of kerkgangers, noch het aantal kerktorens of kloosters bepaalt het gezicht van de Kerk. De Kerk blijft allereerst een indrukwekkende gemeenschap van mensen die, gedreven door God, hun liefde voor medemensen tonen en waarmaken. Het is die Kerk die nog steeds de moeite waard is.”

Het wordt vooral uitkijken naar volgende edities, liefst jaar na jaar, om te kunnen vergelijken op basis van meer en betere cijfers. Want nogmaals, het is nodig dat de kerk haar civiele meerwaarde bewijst met statistieken, budgetten en cijfers. Degelijk onderzoek kan de perceptie keren dat de erediensten de staat alleen maar geld kosten. Als je bijvoorbeeld cijfers kan geven van bezoekersaantallen en inkomsten die kerkgebouwen genereren voor het toerisme, dan lever je een verantwoording voor vaak hoge onderhoudskosten. Dat is eveneens een nog onderbelicht aspect: de economische meerwaarde van kerken voor cultuur, erfgoed en toerisme. Breng dat in kaart. Er valt nog veel te becijferen als de kerk in België echt haar relevantie wil staven.

Woord vooraf
Ieder die een boek voorstelt, zal ervaren hebben dat een boek lezen toch iets anders is dan een boek voorstellen. Dit laatste vraagt een didactische aanpak. De vormgeving van de voorstelling kan daardoor verschillen van die van het boek. Bij deze boekpresentatie volg ik geenszins de bladzijdenvolgorde.
Voor mij betekent een boek lezen altijd een studie maken. Het is een zich inwerken in de stof en de thema’s van het boek. Dit is nu ook het geval. Ik raadpleeg allerlei bronnen, vergelijk, beoordeel. Vaak zijn de gegevens op Wikipedia verouderd en niet meer relevant.
Het boek(je) of brochure telt 88 blz. De titel op de kaftomslag en op de titelpagina verschillen van elkaar met één woord: jaarrapport. ‘Dit eerste jaarrapport is gebaseerd op gegevens die we zelf verzamelden. Die hebben, tenzij anders vermeld, steeds betrekking op het jaar 2016.’ De titel op de omslagpagina: ‘De Katholieke Kerk in België 2018’ (2018 staat in het groot) kan dus misleidend zijn. Uit de titelpagina blijkt dat de uitgave dateert van november 2018.
De brochure heeft iets met kruisen. Zo blijkt op de voorzijde van de omslag en op de rechterhoek van de onpare pagina’s. De eerste indruk is die van diagonalen, maar door de verlenging van de onderste balk rechts (de groene) krijgen de diagonalen de vorm van een kruis. En waarom de kleuren bruin, groen, geel, blauw. Ik gaf de woorden in Google in. Ik kwam bij elektriciteitsdraden terecht: bruin is de fasedraad, blauw is de nuldraad, tweekleurig groen en geel is de aarddraad. Door de verbindingen van de draden krijg je stroom.
Naast de tekst, statistieken zijn talrijke foto’s en getuigenissen opgenomen. Het zijn dus niet alleen droge cijfers. In zijn voorwoord relativeert kardinaal De Kesel de cijfers: ‘U zal in deze brochure veel getallen en gegevens vinden. Maar veel van het kerkelijk leven en de kern van het geloof zijn niet in statistieken te vatten.”

Het boek bestaat uit twee delen. Deel 1. Leven, werken, vieren en bidden. Deel 2. Patrimonium & Organisatie.

Uiteindelijk heb ik gekozen voor een alfabetisch register. Daarin wordt bijzondere aandacht besteed aan het bisdom Hasselt: https://www.bisdomhasselt.be/index.php?option=com_content&view=article&id=36. Jaarboek van het bisdom Hasselt: https://www.kerknet.be/sites/default/files/2019-07-18%20Dekenaten%20-%20federaties%20-%20%20parochies.pdf .

Register

  1. Katholieke aalmoezeniers binnen Defensie. Jaarrapport (blz. 34): 10 aalmoezeniers. www.army-chaplaincy.be/benl/aalmoezeniersdienst/ .
  2. Armen en minderbedeelden. Jaarrapport (blz. 50-59). Concrete voorbeelden.
    1. Sint-Vincentiusvereniging met 6000 vrijwilligers en 126.000 begunstigden en 423.400 voedselpakketten per jaar. https://vincentdepaul.be/nl/wie-zijn-wij/ .
    2. Poverello met 12 afdelingen. http://poverello.be/wps/index.php/nl/ .
    3. Project Betlehem.
    4. Huis mensa van de Zusters van Don Bosco (Brugge). http://www.zustersvandonbosco.be/brugge.html .
    5. Les Sauverdias (Jambes) van Frères de la Charité. https://www.broedersvanliefde.be/fr/les-sauverdias-0 .
    6. Solidariteitsorganisaties met o.a. Welzijnszorg (https://welzijnszorg.be/ ) en Broederlijk Delen (https://www.broederlijkdelen.be/nl ).
  3. Begrafenis. Jaarrapport: -. Uitvaart in kerk en dan begrafenis. Uitvaart in crematorium. Uitvaart in de aula van de begrafenisondernemer en dan…
    1. Evolutie absolute en bruto sterftecijfers. Jaarlijks sterven er in Vlaanderen gemiddeld 58.023 personen (2001-2016), of 9,3 op 1.000 inwoners.In 2016 telden we 60.356 sterfgevallen. Net als in 2015 was het aantal sterfgevallen bij vrouwen hoger dan bij mannen. Ook in 2015, 2013 en 2012 stierven nog meer Vlaamse inwoners nl. respectievelijk 61.688, 61.063 en 60.385. https://www.zorg-en-gezondheid.be/evolutie-sterftecijfers-2001-2
    2. Aantal crematoria: 12 in Vlaanderen, 2 in Brussel, 7 in Wallonië; in totaal: 21. Sterftecijfer Vlaanderen 2016: 60.473. Vlaams Gewest: 41.457 crematies.  Hasselt: 4.521 crematies. Crematorium Hasselt: Prins Bisschopssingel 67, 3500 Hasselt. Tel: 011 28 31 83. Fax: 011 28 31 11. De opening van het crematorium in Lommel gebeurde in 2018. http://www.crematie.be/overzicht-crematoria . Adressen van begraafplaatsen, crematoria en kerken: https://uitvaartvlaanderen.be/adressen-begraafplaatsen-crematoria-kerken/ .
    3. De Rooms-Katholieke Kerk verbiedt de eigen voorgangers, priesters, gebedsleiders om voor te gaan in de aula van de begrafenisondernemer of aula van het crematorium. Al is de realiteit geheel anders en gebeuren er plechtigheden in aula’s van begrafenisondernemers of crematoria voorgegaan door voorgangers van de Kerk. Hiervoor ontvangen sommige parochies geen kerkrecht vergoeding. De voorgangers in kwestie ontvangen vaak geld van de begrafenisondernemer, zodat het volledig los staat van de Kerk. Onlangs heeft het Bisdom van Antwerpen hun voorgangers op de vingers getikt. https://uitvaartvlaanderen.be/een-kerkelijke-burgerlijke-uitvaart/ .
  4. Bedevaarten. Jaarrapport (blz.28-29).
    1. Scherpenheuvel: 800.600. http://www.scherpenheuvel.be/nl/bedevaartsoord .
    2. Oostakker: 350.000. https://www.kerknet.be/organisatie/bedevaarten-bisdom-gent
    3. Totaal van de vier belangrijkste bedevaartplqatsen: 1.551.300. Belangrijkst twee in Vlaanderen: 1.150.600. Aantal kaarsen in de vier: 1.718.000.
  5. Bescherming van kinderen en jongeren. Interdiocesane commissie. Jaarrapport (blz.86). Gedragscode. https://www.kerknet.be/bisschoppenconferentie/artikel/gedragscode-voor-alle-medewerkers-katholieke-kerk-van-belgië  .
  6. Bisschoppenconferentie. Jaarrapport blz. 85. https://www.kerknet.be/organisatie/bisschoppenconferentie
  7. Centrum voor Christelijk Vormingswerk (CCV). Jaarrapport (blz. 44). https://www.kerknet.be/organisatie/ccv-partner-christelijk-vormingswerk . Vlaanderen: 4.477 deelnemers. Bisdom Hasselt: https://www.kerknet.be/organisatie/ccv-hasselt .
  8. Diaken. Jaarrapport (blz.14): 601. Bisdom Hasselt: 76.
  9. Doop(sel). Jaarrapport (blz. 15): 50.867. Gem.:  6.358 per bisdom. Knack 05/03/218.  https://www.knack.be/nieuws/belgie/kinderen-in-belgie-vaker-niet-dan-wel-gedoopt/article-normal-972429.html : Maar de tendensen over het doopsel in de bisdommen Brugge, Gent, Antwerpen, Hasselt en het aartsbisdom Mech-Brussel zijn nu al duidelijk: tussen 2010 en 2016 is het aantal kinderdoopsels met een kwart gedaald, van 45.657 naar 33.875. 'Ook in relatieve cijfers zien we een daling', zegt Geert De Kerpel, woordvoerder van de Bisschoppenconferentie. 'In 2009 ontving nog 58 procent van de kinderen het doopsel. In 2016 waren ze met 45 procent, een minderheid.'
  10. Uitschrijvingen uit het doopregister. Jaarrapport (blz. 15): 1.240. https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20170908_03060594 : Het aantal ontdopingen kende een reuzepiek in 2010, het jaar dat het seksuele misbruik van bisschop Roger Vangheluwe aan het licht kwam. Toen vroegen 6.382 mensen in Vlaanderen om een uitschrijving. De twee daaropvolgende jaren daalde het aantal weer, al bleef het relatief hoog met 1.827 schrappingen in 2011 en 1.747 in 2012.In 2013 en 2014 zakte het aantal ontdopingen forser, tot respectievelijk 583 en 469. De laatste twee jaren is weer een lichte stijging te zien, van 621 in 2015 tot 813 vorig jaar.
  11.  Ecologie. Jaarrapport (blz. 66). https://catholicclimatemovement.global/ .
  12. Eredienst. Overzicht erkende erediensten: https://lokaalbestuur.vlaanderen.be/erediensten/erkenningen/overzicht-erkende-erediensten. 1760 + 5 kath.= 1.765 R.K. geloofsgemeenschappen, andere 105.
  13. Bedienaars van de eredienst. Jaarrapport (blz.32): 2.274 (priesters, diakens en gevormde leken; het salaris wordt betaald door de federale overheid). Weede: Jaarrapport (blz.33):
  14. Eucharistieviering. Jaarrapport (blz.15): 286.393. Deelt dit bedrag door 8 X 50 pastorale eenheden: 716. Spanning tussen eucharistieviering en ‘gebedsdiensten’. https://www.kerknet.be/bisschoppenconferentie/persbericht/bijna-1-miljoen-deelnemers-aan-katholieke-kerstviering-2017 : In 2017 vierden 595.970 mensen op kerstavond of kerstdag de eucharistie in een parochiekerk. Daarnaast volgden 335.000 kijkers en luisteraars de katholieke erediensten van Kerstmis via radio en tv. Alles samen gaat het om ten minste 930.000 mensen.
  15.  Gevangenissen. Jaarrapport (blz. 35). 43 betaalde katholieke aalmoezeniers, 56 vrijwilligers. https://www.vrijplaats.net/rooms-katholieke-aalmoezeniersdienst-binnen-het-belgisch-gevangeniswezen/ .
  16. Hoger Instituut voor Godsdienstwetenschappen (HIGW). Jaarrapport (blz.43). 762 studenten. 286 mannen; 476 vrouwen. 30 diakens in opleiding. 87 pastoraal werk(st)ers in opleiding. Als je deze getallen door vier deelt (4 Vlaamse bisdommen) en door drie (driejarige cyclys) dan komen we aan 63/64 per jaar per bisdom. Godsdienstleerkrachten in opleiding? Belangstellenden? Bisdom Hasselt 12 juni 2018. https://www.kerkenleven.be/uitgave/1824/artikel/herbronnen-aan-het-higw%EF%BB%BF . Ongeveer tachtig personen studeerden dit academiejaar aan het Hoger Instituut voor Godsdienstwetenschappen (HIGW) in Kiewit af. https://www.kerknet.be/bisdom-hasselt/artikel/basisvorming-theologie-bvt .
  17. Huwelijk. Jaarrapport (blz.15): 7.859. Gem. 982 per bisdom; 20 per pastorale eenheid. Burgerlijke huwelijken: Volgens Statbel, het Belgische statistiekbureau waren er in 2017 44.319 huwelijken: https://statbel.fgov.be/nl/themas/bevolking/partnerschap/huwelijken .
  18. Interdiocesaan Centrum. Jaarrapport blz.87. Guimardstraat 1 1040 Brussel.  https://www.interdio.be/ .
  19. Jongerenpastoraal. Jaarrapport (blz.38-41). 
    1. Interdiocesane jeugddienst (IJD). 23.000 deelnemers. https://www.kerknet.be/organisatie/ijd .
    2. Jeugdbewegingen: 370.000 jongeren. https://ambrassade.be/nl/partnerschappen/erkende-jeugdverenigingen .
  20. Katholiek (blz. 10-11). In 2018: 52,76 % noemt zich katholiek, 9,42 % (1.071.853) noemt zich praktiserend katholiek. Recente studies:
    1. European Social Survey (ESS) – Round 8 (2016). https://www.europeansocialsurvey.org/about/country/belgium/dutch/ess_belgium.html
    2. Being Christian in Western Europe (PEW, 2018). https://www.pewforum.org/2018/05/29/being-christian-in-western-europe/ .
  21. Kerk&leven. https://www.kerkenleven.be/ . Bisdom Hasselt, Vrijwilligersplein 14, 3500 Hasselt, 011 23 08 80. tony.dupont@kerknet.be. Oplage: 210.168 ex. (CIM 2017-18).
  22.  Kerken (kathedraal, parochiekerk, basiliek, openbare kerk van ordes en congregaties, kapellen). Jaarrapport (blz. 76). 4.296 kerken in België. 2.550 kerken in Wallonië, 1.746 in Vlaanderen. (2006 parochies in Vlaanderen, 1.840 in Wallonië). https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_kerkgebouwen_in_België . http://www.kerkeninvlaanderen.be/ . https://www.odis.be/hercules/advancedSearch.php?CS=CRKC .
  23.  Herbestemming en nevenbestemmingen van kerken. Jaarrapport (blz.77). http://www.herbestemmingkerken.be/pages/default.aspx .
  24. Kerkfabrieken. Jaarrapport (blz. 80). https://www.kerknet.be/bisschoppenconferentie/artikel/kerkfabrieken-0 .  
  25. Kerk in beweging. Jaarrapport (blz.68-73).
    1. Gemeenschap Emmanuël: https://emmanuelvlaanderen.be/ . .
    2. De Ark. https://www.ark.vlaanderen/ .
    3. Sant’Egidio. https://www.santegidio.be/ .
  26. Katholieke media in België. Jaarrapport (blz. 37).
  27. Migranten en vluchtelingen. Jaarrapport (blz. 60-65).
    1. Caritas: http://www.caritas.be/nl .
    2. JRS - Jesuit Refugee Service Belgium: https://jrsbelgium.org/ .
    3. Sint-Michielsbeweging. https://www.sint-michielsbeweging.be/ .
    4. Welcome in Wezembeek-Oppem. https://vivre-ensemble.be/WIWO .
  28. Missionarissen. Jaarrapport (blz.21): 514. Mannen: 360. Vrouwen: 154.
  29. Niet-Belgische religieuzen op missie in België. Jaarrapport (blz. 21): 183. I https://www.internetgazet.be/zestien-buitenlandse-priesters-in-limburg.aspx 17 oktober 2014. In het bisdom Hasselt zijn 16 buitenlandse priesters werkzaam. Ze zijn afkomstig uit Oekraïne, Benin, Italië, Polen en India. Dat meldt het weekblad Tertio. In het bisdom Antwerpen zijn 17 buitenlandse priesters werkzaam, in het bisdom Gent 6, in het bisdom Brugge 3 en in het aartsbisdom Mechelen-Brussel 220.
  30. Onderwijs. https://onderwijs.vlaanderen.be/nl/nl/onderwijsstatistieken/statistisch-jaarboek/statistisch-jaarboek-van-het-vlaams-onderwijs-2018-2019-beperkt
    1. Katholiek Onderwijs. Jaarrapport (blz. 45). Vlaanderen: 2.278 basis- en secundaire scholen. 767.194 leerlingen. https://www.katholiekonderwijs.vlaanderen/ .
    2. Gemeenschapsonderwijs. Jaarrapport (blz. 46). Vlaanderen: 110.131 leerlingen volgen R.-K. godsdienst. http://www.g-o.be/ : Het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap telt 212.545 leerlingen. Dat blijkt uit de jaarlijkse telling van februari (2019).
    3. Vicariaat onderwijs. Vormingen en bijscholingen. Jaarrapport (blz. 47). http://www.dodhasselt.be/ .
    4. Hoger onderwijs. Jaarrapport (blz.48-49). KULeuven: 52.064. Studenten theologie: 629. Associatie KU Leuven: 53.884. https://www.kuleuven.be/prodstudinfo/50000050/dash_int.html . Fac. Theologie op 11.09.2019: 219 studenten; 140 internationale studenten.
  31. Ordes en congregaties. Jaarrapport (blz. 18-20): 278 Nederlandstalige en 101 Franstalige. 10.262; 2.901 mannen (28,3%) en 7.361 vrouwen (71,7 %). 6.195 in Vlaanderen.
    1. 31 januari 2018. https://www.hln.be/nieuws/binnenland/acht-op-de-tien-religieuzen-in-vlaanderen-ouder-dan-75-jaar~a1881d94/  .
      Vorig jaar (2017) telde Vlaanderen 6.197 mannelijke en vrouwelijke religieuzen:
      1.451 mannen, van wie 234 in broedercongregaties en 263 leden van abdijgemeenschappen,
      4.413 apostolische zusters, en 332 (contemplatieve) slotzusters. Vijftien jaar geleden, in 2002, telde Vlaanderen nog 3.039 mannelijke religieuzen en 10.924 kloosterzusters, van wie 689 contemplatieve zusters.
    2. In 10 jaar tijd is het aantal apostolische zusters gedaald met 44 procent en het aantal paters met 48 procent. In de abdijen is de daling minder sterk, namelijk 36 procent. Vorig jaar telden alle religieuze instituten in Vlaanderen 3 novicen en 5 leden met tijdelijke geloften. Bij de mannen vormen de scheutisten met 174 de grootste groep. Bij de vrouwen zijn de zusters van Vorselaar met 314 leden koploper.
      Exact 65 van de 180 zustercongregaties tellen 10 of minder leden. Ook 10 mannencongregaties (paters of broeders) en 7 van de 14 abdijen tellen 10 of minder leden.
  32. Pastorale eenheden. Bisdom Hasselt: https://www.bisdomhasselt.be/index.php?option=com_directorytree&view=directorytree&id=7&Itemid=1858 . 58 pastorale eenheden zijn er vooropgesteld in het bisdom Hasselt. Momenteel zijn 14 pastorale eenheden liturgisch geïnstalleerd; in maart volgen er nog 2. Van 5 pastorale eenheden zijn de aanvraagdossiertjes binnen en goedgekeurd,  twee daarvan hebben hun liturgische installatie gepland. Daarnaast hebben we weet van nog eens drie dekenaten die in het najaar in hun geheel de overstap willen maken: samen 10 pastorale eenheden. Verder zijn er nog een aantal federaties in gesprek om PE te willen worden…En anderen… hopelijk ook.
  33. Katholieke pastores in ziekenhuizen, woon- en zorgcentra, psychiatrische voorzieningen en voorzieningen voor mensen met een handicap. Jaarrapport (blz.22-24): 498. Bisdom Hasselt: 26. 165 vrijwillige pastores in zorginstellingen. 1.325 ziekenbezoekers in de parochies; 350 mannen en 975 vrouwen.  https://www.pastoralezorg.be/page/beroepsvereniging/https://www.facebook.com/beroepsverenigingzorgpastores/ .  https://www.pastoralezorg.be/page/elisabeth/ . Aanspreekpunt bisdom Hasselt: https://www.pastoralezorg.be/page/aanspreekpunten-hasselt/ .
    1. Zusters van Berlaar.Jaarrapport (blz. 25).  http://zorggroepzvb.be/voorstelling/ . 8 voorzieningen. 835 bewoners. Pastores 4 vte.
    2. Broeders van Liefde. Jaarrapport (blz. 26). +- 14.000 werknemers. https://jobs.broedersvanliefde.be/nl/scholen-en-voorzieningen . Vandaag beheren de Broeders van Liefde in België meer dan 50 scholen voor gewoon en buitengewoon lager en secundair onderwijs, 15 psychiatrische ziekenhuizen en 15 orthopedagogische centra. Ook de ouderenzorg, verslavingszorg, sociale economie en kinderdagopvang behoren tot hun activiteiten. Daarnaast zijn ze de drijvende kracht achter tal van kleinere initiatieven, zoals opvang van aidspatiënten, van mensen met zingevingsvragen, van kansarmen, vluchtelingen... In totaal verlenen zo 12.050 medewerkers in Vlaanderen in 1.500 in Wallonië zorg en onderwijs aan goed 40.000 kinderen, jongeren, volwassen en ouderen.
    3. Present Caritas Vrijwilligerswerk vzw. Jaarrapport (blz.27). 4.292 vrijwilligers in 100 zorgvoorzieningen. 318.407 uren vrijwilligerswerk. http://presentweb.be/voor-vrijwilligers/ .
  34. Priesters (blz. 14).  Diocesaan: 2.774. Regulier: 2.205.
    1. https://www.hbvl.be/cnt/dmf20170504_02865343/aantal-limburgse-priesters-daalt-aan-hoog-tempo : Dat voorspelt dat er tegen 2030 in Vlaanderen nog zo’n 237 actieve pastoors zullen zijn, en met actief bedoelen ze jonger dan 70 jaar. Bisdom Hasselt:
    2. Tegen 2030 zal het aantal actieve priesters in het bisdom Hasselt nagenoeg gehalveerd zijn. In 2020 zullen er in Limburg nog 63 priesters actief zijn. In 2030 zullen er dat nog 37 zijn. Dat meldt Kerk & Leven.
  35. Priesterkandidaten: Jaarrapport (blz. 42): 85 in diocesane seminaries; 127 in ordes en congregaties; totaal: 212. https://sceptr.net/2017/05/stille-dood-aan-priesterroepingen/ .   Het aantal kandidaat-priesters is historisch laag: in 2014 waren er 23 Nederlandstalige seminaristen waarvan 5 eerstejaars.  (2017-2018) zijn er 2 priesterkandidaten voor het bisdom Hasselt.
  36.  Rechtvaardigheid en vrede. Jaarrapport (blz. 67). https://www.kerknet.be/organisatie/netwerk-rechtvaardigheid-en-vrede-nrv .
  37.  Sexueel misbruik. Jaarrapport (blz.86): 655 slachtoffers erkend. Tussen 2012 en 2016 betaalden de Belgische bisschoppen 3,9 miljoen euro aan tegemoetkomingen uit. Gedragscode. https://www.kerknet.be/bisschoppenconferentie/artikel/gedragscode-voor-alle-medewerkers-katholieke-kerk-van-belgië .
  38. Vormsel. Jaarrapport: 41.060.
    1. VRT Radio 1. 4 mei 2016. https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2016/05/04/populariteit_vormselfelgedaaldmin30procentin10jaar-1-2647553/ . Het aantal jongeren dat zich laat vormen, is tussen 2005 en 2014 gedaald met 30 procent. Dat blijkt uit een rondvraag van "De wereld vandaag" op Radio 1 bij de verschillende Vlaamse bisdommen. In 2005 waren er ruim 50.000 vormelingen, in 2014 waren er dat nog zo'n 36.000.
    2. Vormselcatechese. Jaarrapport (blz. 16). 52.200 volgen catechese in voorbereiding op het vormsel. Er zijn 8.008 catechisten.
  39.  Vrijwilligers in de kerk. Jaarrapport (blz. 13): Bloemen schikken, vormelingen begeleiden, voorlezen, restauratiewerken opvolgen, het parochieblad verzorgen... Met niet minder dan 123.431 zijn ze, de vrijwilligers die hun beste talenten inzetten in onze parochies.
  40. Werknemers van de bisdommen. Jaarrapport (blz.17): 278. Bisdom Hasselt: 24 (17,3 voltijdsequivalenten). Gedragscode. https://www.kerknet.be/bisschoppenconferentie/artikel/gedragscode-voor-alle-medewerkers-katholieke-kerk-van-belgië .