LUCASEVANGELIE : OVERZICHT - Lc -
- bijbeloverzicht -- taalgebruik - Lc (Lucas) -

- bijbeloverzicht per pericope - bijbeloverzicht per vers - bijbeloverzicht : liturgisch gebruik - bijbeloverzicht : woordgebruik -- A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X -Y - Z -- bijbeloverzicht : commentaar -

Overzicht van Tenach : Tenach : overzicht , Tenach : taalgebruik - A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X -Y - Z - , Tenach : commentaar ,
Overzicht van Septuaginta
: Septuaginta : overzicht , Septuaginta : taalgebruik - A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X -Y - Z - , Septuaginta : commentaar ,

Overzicht van het Lucasevangelie : - Lucas : overzicht .
- Lucas taalgebruik - Lucas taalgebruik A - Lucas taalgebruik B - Lucas taalgebruik C - Lucas taalgebruik D - Lucas taalgebruik E - Lucas taalgebruik F - Lucas taalgebruik G - Lucas taalgebruik H - Lucas taalgebruik I - Lucas taalgebruik J - Lucas taalgebruik K - Lucas taalgebruik L - Lucas taalgebruik M - Lucas taalgebruik N - Lucas taalgebruik O - Lucas taalgebruik P - Lucas taalgebruik Q - Lucas taalgebruik R - Lucas taalgebruik S - Lucas taalgebruik T - Lucas taalgebruik U - Lucas taalgebruik Z -
- Lc : commentaar

Overzicht van het Lucasevangelie - overzicht per pericope - overzicht uitleg vers per vers - overzicht volgens de synopsis Denaux-Vervenne - Een vreemdeling in de stad (Adelbert Denaux) -
- Bibliografie - Literatuur - Overzicht bijbelboeken - Overzicht van de bibliografie van de bijbelboeken - Overzicht van deze website - ZOEKEN -

Overzicht van het Lucasevangelie : Lc 1 , Lc 2 , Lc 3 , Lc 4 , Lc 5 , Lc 6 , Lc 7 , Lc 8 , Lc 9 , Lc 10 , Lc 11 , Lc 12 , Lc 13 , Lc 14 , Lc 15 , Lc 16 , Lc 17 , Lc 18 , Lc 19 , Lc 20 , Lc 21 , Lc 22 , Lc 23 , Lc 24 , bibliografie Lucasevangelie .

  Lc 1 Lc 2 Lc 3 Lc 4 Lc 5 Lc 6 Lc 7 Lc 8 Lc 9 Lc 10 Lc 11 Lc 12 Lc 13 Lc 14 Lc 15 Lc 16 Lc 17 Lc 18 Lc 19 Lc 20 Lc 21 Lc 22 Lc 23 Lc 24
                                                 

Religie.opzijnbest.nl
ZOEKEN OP DEZE WEBSITE
PicoSearch
  Hulp
Verzorgd door PicoSearch
     
 
             
1. LXX , Griekse tekst N.T.   2. Vulgata   3. Synopsis Denaux - Vervenne  4. Statenvertaling   5. Willibrordvertaling   6. Nieuwe Vertaling   7. Naardense vertaling , zie
8. Bible de Jérusalem 9. Statenvertaling   10. King James Bible   - King James Bible 11. Luther-Bibel   liturgische lezing      

WEDERKERIGHEID (DIVERSITEIT - VICE VERSA) . Meer info : Arseen De Kesel . Email: arseen.de.kesel@pandora.be .
websitenamen : http://users.telenet.be/arseen.de.kesel/ en http://www.interlevensbeschouwelijk.be/index.htm
- STARTPAGINA - AGENDA - BIJ DE HAND - NIEUW - OVERZICHT -  TIJDSCHRIFTEN -
ALFABETISCH OVERZICHT VAN THEMA'S EN WEBSITES :
- A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X -Y - Z
HOOFDTHEMA'S : allochtonen , armoede , bahá'í ,  bezinningsteksten , bijbel , bijbel en koran , boeddhisme , christendom , extreemrechts (Vlaams Blok) , fundamentalisme , globalisering en antiglobalisering ,  hindoeïsme , interlevensbeschouwelijke dialoog , interreligieuze meditatie , islam , jodendom , koran , levensbeschouwing , levensbeschouwing / godsdienst en onderwijs , racisme , samenleving , sikhisme , spiritualiteit , tewerkstelling van allochtonen , vluchtelingen en asielzoekers , vrijzinnigheid , witte scholen , multiculturele scholen en concentratiescholen , Eigen-zinnige beschouwingen , Het kleine of grote ongenoegen

Woordenschat
Bibliografie
Literatuur
Liturgisch gebruik

Overzicht van de bijbelboeken -
-
bijbeloverzicht , taalgebruik - A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X -Y - Z - , Oude Testament , Pentateuch , Historische boeken , Profeten , Wijsheidsboeken , NT : overzicht , Evangelies , Synoptici , Brieven

- OT : Gn (Genesis ) , Ex (Exodus) , Lv (Leviticus) , Nu (Numeri) , Dt (Deuteronomium) , Joz (Jozua) , Re (Rechters) , Rt (Ruth) , 1 S (1 Samuël) , 2 S (2 Samuël) , 1 K (1 Koningen) , 2 K (2 Koningen) , 1 Kr ( 1 Kronieken) , 2 Kr (2 Kronieken) , Ezr (Ezra) , Neh (Nehemia) , Tob (Tobia) , Jdt (Judith) , Est (Esther) , 1 Mak (1 Makkabeeën) , 2 Mak (2 Makkabeeën) , Job , Ps (Psalmen ) , Spr (Spreuken) , Pr (Prediker) , Hl (Hooglied) , W (Wijsheid) , Sir (Sirach) , Js (Jesaja) , Jr (Jeremia) , Kl (Klaagliederen) , Bar (Baruch) , Ez (Ezechiël) , Da (Daniël) , Hos (Hosea) , Jl (Joël) , Am (Amos) , Ob (Obadja) , Jon (Jona) , Mi (Micha) , Nah (Nahum) , Hab (Habakuk) , Sef (Sefanja) , Hag (Haggai) , Zach (Zacharia) , Mal (Maleachi) .
- NT : Mt (Matteüs) - Mc (Marcus) - Lc (Lucas) - Joh (Johannes) - Hnd (Handelingen) , Rom (Rome) , 1 Kor (Korinte) , 2 Kor (Korinte) , Gal (Galatië) , Ef (Efese) , Fil (Filippi) , Kol (Kolosse) , 1 Tes (Tessalonika) , 2 Tes (Tessalonika) , 1 Tim (Timoteüs) , 2 Tim (Timoteüs) , Tit (Titus) , Film (Filemon) , Heb (Hebreeën) , Jak (Jakobus) , 1 Pe (Petrus) , 2 Pe (Petrus) , 1 Joh (Johannes) , 2 Joh (Johannes) , 2 Joh (Johannes) , Jud (Judas) , Apk (Apokalyps) .
Overzicht van de bibliografie van de bijbelboeken : - bibliografie bijbel - bibliografie van het Oude Testament - bibliografie Matteüsevangelie - bibliografie Marcusevangelie - bibliografie Lucasevangelie - bibliografie van het Johannesevangelie - bibliografie van het Nieuwe Testament (behalve evangeliën)


Bijbeluitleg per pericope - Lc 1,1-4 - Lc 1,5-25 - Lc 1,26-38 - Lc 1,39-56 - Lc 1,57-80 - Lc 2,1-20 - Lc 2,21-40 - Lc 2,41-52 - Lc 3,1-6 - Lc 3,2b - Lc 3,3 - Lc 3,7-9 - Lc 3,10-14 - Lc 3,10a - Lc 3,10b - Lc 3,11a - Lc 3,11b - Lc 3,12a - Lc 3,12b - Lc 3,15-17 - Lc 3,18-20 - Lc 3,21-22 - Lc 3,23-38 - Lc 4,1-13 - Lc 4,14-15 - Lc 4,16-30 - Lc 4,31 - Lc 4,32 - Lc 4,33-37 - Lc 4,36 - Lc 4,38-39 - Lc 4,40-41 - Lc 4,40a1 - Lc 4,40b - Lc 4,42-43 - Lc 4,44 - Lc 5,1-11 - Lc 5,12-16 - Lc 5,15b - Lc 5,17-26 - Lc 5,21 - Lc 5,26a - Lc 5,27-28 - Lc 5,29-32 - Lc 5,29 - Lc 5,30 - Lc 5,31 - Lc 5,31b-32 - Lc 5,33-39 - Lc 6,1-5 - Lc 6,6-11 - Lc 6,12-16 - Lc 6,17-20a - Lc 6,20b-23 - Lc 6,24-26 - Lc 6,27-36 - Lc 6,37-38 - Lc 6,39 - Lc 6,40 - Lc 6,41-42 - Lc 6,43-45 - Lc 6,46 - Lc 6,47-49 - Lc 7,1-10 - Lc 7,11-17 - Lc 7,18-23 - Lc 7,24-28 - Lc 7,29-30 - Lc 7,31-35 - Lc 7,36-50 - Lc 7,36 - Lc 7,36a - Lc 7,36b - Lc 8,1-3 - Lc 8,4 - Lc 8,5-8 - Lc 8,9-10 - Lc 8,11-15 - Lc 8,16-17 - Lc 8,18 - Lc 8,19-21 - Lc 8,22-25 - Lc 8,25 - Lc 8,26-39 - Lc 8,40 -- Lc 9,1-6 - Lc 9,7-9 - Lc 9,10-11 - Lc 9,12-17a - Lc 9,18-21 - Lc 9,22 - Lc 9,23-24 - Lc 9,25-26 - Lc 9,27 - Lc 9,28-36 - Lc 9,37-43a - Lc 9,43b-45 - Lc 9,46-48 - Lc 9,49-50 - Lc 9,51-56 - Lc 9,51 - Lc 9,51a - Lc 9,57-62 - Lc 10,1-12 - Lc 10,13-15 - Lc 10,16 - Lc 10,17-20 - Lc 10,21-22 - Lc 10,23-24 - Lc 10,25-28 - Lc 10,29-37 - Lc 10,38-42 - Lc 10,38-42 - Lc 11,1-4 - Lc 11,5-8 - Lc 11,9-13 - Lc 11,14 - Lc 11,15-23 - Lc 11,24-26 - Lc 11,27-28 - Lc 11,29-32 - Lc 11,33 - Lc 11,34-36 - Lc 11,37-54 - Lc 11,37 - Lc 11,37a - Lc 12,1 - Lc 12,2-7 - Lc 12,2-3 - Lc 12,4-5 - Lc 12,8-9 - Lc 12,10 - Lc 12,11-12 - Lc 12,13-15 - Lc 12,13b - Lc 12,16-21 - Lc 12,22-32 - Lc 12,33-34 - Lc 12,35-38 - Lc 12,39-40 - Lc 12,41-46 - Lc 12,47-48 - Lc 12,49-53 - Lc 12,54-56 - Lc 12,57-59 - Lc 13,1-5 - Lc 13,6-9 - Lc 13,10-17 - Lc 13,18-19 - Lc 13,20-21 - Lc 13,22-29 - Lc 13,30 - Lc 13,31-33 - Lc 13,34-35 - Lc 14,1-6 - Lc 14,1a - Lc 14,7-11 - Lc 14,12-14 - Lc 14,15-24 - Lc 14,25-26 - Lc 14,27 - Lc 14,28-33 - Lc 14,34-35 - Lc 15,1-7 - Lc 15,8-10 - Lc 15,11-32 - Lc 16,1-9 - Lc 16,10-12 - Lc 16,13 - Lc 16,14-15 - Lc 16,16 - Lc 16,17 - Lc 16,18ab - Lc 16,19-31 - Lc 17,1-3a - Lc 17,3b-4 - Lc 17,5-6 - Lc 17,7-10 - Lc 17,11-19 - Lc 17,20-21 - Lc 17,22-24 - Lc 17,25 - Lc 17,26-30 - Lc 17,31-32 - Lc 17,33 - Lc 17,34-35 (36) - Lc 17,37 - Lc 18,1-8 - Lc 18,9-14 - Lc 18,15-17 - Lc 18,18-23 - Lc 18,24-27 - Lc 18,28-30 - Lc 18,31-34 - Lc 18,35-43 - Lc 19,1-10 - Lc 19,11-28 - Lc 19,29-40 - Lc 19,41-44 - Lc 19,45-46 - Lc 19,47-48 - Lc 20,1-8 - Lc 20,9-19 - Lc 20,20-26 - Lc 20,27-38 - Lc 20,39-40 - Lc 20,41-44 - Lc 20,45-47 - Lc 21,1-4 - Lc 21,5-7 - Lc 21,8-11 - Lc 21,12-19 - Lc 21,20-24 - Lc 21,25-28 - Lc 21,29-31 - Lc 21,32-33 - Lc 21,34-36 - Lc 22,1-2 - Lc 22,3-6 - Lc 22,7-13 - Lc 22,14 - Lc 22,15-20 - Lc 22,21-23 - Lc 22,24-27 - Lc 22,28-30 - Lc 22,31-34 - Lc 22,35-38 - Lc 22,39 - Lc 22,40-46 - Lc 22,47-53 - Lc 22,54-55 - Lc 22,56-62 - Lc 22,63-65 - Lc 22,66-71 - Lc 23,1 - Lc 23,2-5 - Lc 23, (17) 18-23 - Lc 23,24-25 - Lc 23,26-32 - Lc 23,33-34 - Lc 23,35-43 - Lc 23,44-48 - Lc 23,49 - Lc 23,56b-24,12 - Lc 24,13-35 - Lc 24,36-49 - Lc 24,50-53 -

Bijbeluitleg vers per vers

- Lc 1,1 - Lc 1,2 - Lc 1,3 - Lc 1,4 - Lc 1,5 - Lc 1,6 - Lc 1,7 - Lc 1,8 - Lc 1,9 - Lc 1,10 - Lc 1,11 - Lc 1,12 - Lc 1,13 - Lc 1,14 - Lc 1,15 - Lc 1,16 - Lc 1,17 - Lc 1,18 - Lc 1,19 - Lc 1,20 - Lc 1,21 - Lc 1,22 - Lc 1,23 - Lc 1,24 - Lc 1,25 - Lc 1,26 - Lc 1,27 - Lc 1,28 - Lc 1,29 - Lc 1,30 - Lc 1,31 - Lc 1,32 - Lc 1,33 - Lc 1,34 - Lc 1,35 - Lc 1,36 - Lc 1,37 - Lc 1,38 - Lc 1,39 - Lc 1,40 - Lc 1,41 - Lc 1,42 - Lc 1,43 - Lc 1,44 - Lc 1,45 - Lc 1,46 - Lc 1,47 - Lc 1,48 - Lc 1,49 - Lc 1,50 - Lc 1,51 - Lc 1,52 - Lc 1,53 - Lc 1,54 - Lc 1,55 - Lc 1,56 - Lc 1,57 - Lc 1,58 - Lc 1,59 - Lc 1,60 - Lc 1,61 - Lc 1,62 - Lc 1,63 - Lc 1,64 - Lc 1,65 - Lc 1,66 - Lc 1,67 - Lc 1,68 - Lc 1,69 - Lc 1,70 - Lc 1,71 - Lc 1,72 - Lc 1,73 - Lc 1,74 - Lc 1,75 - Lc 1,76 - Lc 1,77 - Lc 1,78 - Lc 1,79 - Lc 1,80 -
- Lc 2,1 - Lc 2,2 - Lc 2,3 - Lc 2,4 - Lc 2,5 - Lc 2,6 - Lc 2,7 - Lc 2,8 - Lc 2,9 - Lc 2,10 - Lc 2,11 - Lc 2,12 - Lc 2,13 - Lc 2,14 - Lc 2,15 - Lc 2,16 - Lc 2,17 - Lc 2,18 - Lc 2,19 - Lc 2,20 - Lc 2,21 - Lc 2,22 - Lc 2,23 - Lc 2,24 - Lc 2,25 - Lc 2,26 - Lc 2,27 - Lc 2,28 - Lc 2,29 - Lc 2,30 - Lc 2,31 - Lc 2,32 - Lc 2,33 - Lc 2,34 - Lc 2,35 - Lc 2,36 - Lc 2,37 - Lc 2,38 - Lc 2,39 - Lc 2,40 - Lc 2,41 - Lc 2,42 - Lc 2,43 - Lc 2,44 - Lc 2,45 - Lc 2,46 - Lc 2,47 - Lc 2,48 - Lc 2,49 - Lc 2,50 - Lc 2,51 - Lc 2,52 -
- Lc 3,0 - Lc 3,1 - Lc 3,2 - Lc 3,3 - Lc 3,4 - Lc 3,5 - Lc 3,6 - Lc 3,7 - Lc 3,8 - Lc 3,9 - Lc 3,10 - Lc 3,11 - Lc 3,12 - Lc 3,13 - Lc 3,14 - Lc 3,15 - Lc 3,16 - Lc 3,17 - Lc 3,18 - Lc 3,19 - Lc 3,20 - Lc 3,21 - Lc 3,22 - Lc 3,23 - Lc 3,24 - Lc 3,25 - Lc 3,26 - Lc 3,27 - Lc 3,28 - Lc 3,29 - Lc 3,30 - Lc 3,31 - Lc 3,32 - Lc 3,33 - Lc 3,34 - Lc 3,35 - Lc 3,36 - Lc 3,37 - Lc 3,38 -
- Lc 4,1 - Lc 4,2 - Lc 4,3 - Lc 4,4 - Lc 4,5 - Lc 4,6 - Lc 4,7 - Lc 4,8 - Lc 4,9 - Lc 4,10 - Lc 4,11 - Lc 4,12 - Lc 4,13 - Lc 4,14 - Lc 4,15 - Lc 4,16 - Lc 4,17 - Lc 4,18 - Lc 4,19 - Lc 4,20 - Lc 4,21 - Lc 4,22 - Lc 4,23 - Lc 4,24 - Lc 4,25 - Lc 4,26 - Lc 4,27 - Lc 4,28 - Lc 4,29 - Lc 4,30 - Lc 4,31 - Lc 4,32 - Lc 4,33 - Lc 4,34 - Lc 4,35 - Lc 4,36 - Lc 4,37 - Lc 4,38 -
- Lc 5,1 - Lc 5,2 - Lc 5,3 - Lc 5,4 - Lc 5,5 - Lc 5,6 - Lc 5,7 - Lc 5,8 - Lc 5,9 - Lc 5,10 - Lc 5,11 - Lc 5,12 - Lc 5,13 - Lc 5,14 - Lc 5,15 - Lc 5,16 - Lc 5,17 - Lc 5,18 - Lc 5,19 - Lc 5,20 - Lc 5,21 - Lc 5,22 - Lc 5,23 - Lc 5,24 - Lc 5,25 - Lc 5,26 - Lc 5,27 - Lc 5,28 - Lc 5,29 - Lc 5,30 - Lc 5,31 - Lc 5,32 - Lc 5,33 - Lc 5,34 - Lc 5,35 - Lc 5,36 - Lc 5,37 - Lc 5,38 - Lc 5,39 -
- Lc 6,1 - Lc 6,2 - Lc 6,3 - Lc 6,4 - Lc 6,5 - Lc 6,6 - Lc 6,7 - Lc 6,8 - Lc 6,9 - Lc 6,10 - Lc 6,11 - Lc 6,12 - Lc 6,13 - Lc 6,14 - Lc 6,15 - Lc 6,16 - Lc 6,17 - Lc 6,18 - Lc 6,19 - Lc 6,20 - Lc 6,21 - Lc 6,22 - Lc 6,23 - Lc 6,24 - Lc 6,25 - Lc 6,26 - Lc 6,27 - Lc 6,28 - Lc 6,29 - Lc 6,30 - Lc 6,31 - Lc 6,32 - Lc 6,33 - Lc 6,34 - Lc 6,35 - Lc 6,36 - Lc 6,37 - Lc 6,38 - Lc 6,39 - Lc 6,40 - Lc 6,41 - Lc 6,42 - Lc 6,43 - Lc 6,44 - Lc 6,45 - Lc 6,46 - Lc 6,47 - Lc 6,48 - Lc 6,49 -
- Lc 7,1 - Lc 7,2 - Lc 7,3 - Lc 7,4 - Lc 7,5 - Lc 7,6 - Lc 7,7 - Lc 7,8 - Lc 7,9 - Lc 7,10 - Lc 7,11 - Lc 7,12 - Lc 7,13 - Lc 7,14 - Lc 7,15 - Lc 7,16 - Lc 7,17 - Lc 7,18 - Lc 7,19 - Lc 7,20 - Lc 7,21 - Lc 7,22 - Lc 7,23 - Lc 7,24 - Lc 7,25 - Lc 7,26 - Lc 7,27 - Lc 7,28 - Lc 7,29 - Lc 7,30 - Lc 7,31 - Lc 7,32 - Lc 7,33 - Lc 7,34 - Lc 7,35 - Lc 7,36 - Lc 7,37 - Lc 7,38 - Lc 7,39 - Lc 7,40 - Lc 7,41 - Lc 7,42 - Lc 7,43 - Lc 7,44 - Lc 7,45 - Lc 7,46 - Lc 7,47 - Lc 7,48 - Lc 7,49 - Lc 7,50 -
- Lc 8,1 - Lc 8,2 - Lc 8,3 - Lc 8,4 - Lc 8,5 - Lc 8,6 - Lc 8,7 - Lc 8,8 - Lc 8,9 - Lc 8,10 - Lc 8,11 - Lc 8,12 - Lc 8,13 - Lc 8,14 - Lc 8,15 - Lc 8,16 - Lc 8,17 - Lc 8,18 - Lc 8,19 - Lc 8,20 - Lc 8,21 - Lc 8,22 - Lc 8,23 - Lc 8,24 - Lc 8,25 - Lc 8,26 - Lc 8,27 - Lc 8,28 - Lc 8,29 - Lc 8,30 - Lc 8,31 - Lc 8,32 - Lc 8,33 - Lc 8,34 - Lc 8,35 - Lc 8,36 - Lc 8,37 - Lc 8,38 - Lc 8,39 - Lc 8,40 - Lc 8,41 - Lc 8,42 - Lc 8,43 - Lc 8,44 - Lc 8,45 - Lc 8,46 - Lc 8,47 - Lc 8,48 - Lc 8,49 - Lc 8,50 - Lc 8,51 - Lc 8,52 - Lc 8,53 - Lc 8,54 - Lc 8,55 - Lc 8,56 -
- Lc 9,1 - Lc 9,2 - Lc 9,3 - Lc 9,4 - Lc 9,5 - Lc 9,6 - Lc 9,7 - Lc 9,8 - Lc 9,9 - Lc 9,10 - Lc 9,11 - Lc 9,12 - Lc 9,13 - Lc 9,14 - Lc 9,15 - Lc 9,16 - Lc 9,17 - Lc 9,18 - Lc 9,19 - Lc 9,20 - Lc 9,21 - Lc 9,22 - Lc 9,23 - Lc 9,24 - Lc 9,25 - Lc 9,26 - Lc 9,27 - Lc 9,28 - Lc 9,29 - Lc 9,30 - Lc 9,31 - Lc 9,32 - Lc 9,33 - Lc 9,34 - Lc 9,35 - Lc 9,36 - Lc 9,37 - Lc 9,38 - Lc 9,39 - Lc 9,40 - Lc 9,41 - Lc 9,42 - Lc 9,43 - Lc 9,44 - Lc 9,45 - Lc 9,46 - Lc 9,47 - Lc 9,48 - Lc 9,49 - Lc 9,50 - Lc 9,51 - Lc 9,52 - Lc 9,53 - Lc 9,54 - Lc 9,55 - Lc 9,56 - Lc 9,57 - Lc 9,58 - Lc 9,59 - Lc 9,60 - Lc 9,61 - Lc 9,62 -
- Lc 10,1 - Lc 10,2 - Lc 10,3 - Lc 10,4 - Lc 10,5 - Lc 10,6 - Lc 10,7 - Lc 10,8 - Lc 10,9 - Lc 10,10 - Lc 10,11 - Lc 10,12 - Lc 10,13 - Lc 10,14 - Lc 10,15 - Lc 10,16 - Lc 10,17 - Lc 10,18 - Lc 10,19 - Lc 10,20 - Lc 10,21 - Lc 10,22 - Lc 10,23 - Lc 10,24 - Lc 10,25 - Lc 10,26 - Lc 10,27 - Lc 10,28 - Lc 10,29 - Lc 10,30 - Lc 10,31 - Lc 10,32 - Lc 10,33 - Lc 10,34 - Lc 10,35 - Lc 10,36 - Lc 10,37 - Lc 10,38 - Lc 10,39 - Lc 10,40 - Lc 10,41 - Lc 10,42 -
- Lc 11,1 - Lc 11,2 - Lc 11,3 - Lc 11,4 - Lc 11,5 - Lc 11,6 - Lc 11,7 - Lc 11,8 - Lc 11,9 - Lc 11,10 - Lc 11,11 - Lc 11,12 - Lc 11,13 - Lc 11,14 - Lc 11,15 - Lc 11,16 - Lc 11,17 - Lc 11,18 - Lc 11,19 - Lc 11,20 - Lc 11,21 - Lc 11,22 - Lc 11,23 - Lc 11,24 - Lc 11,25 - Lc 11,26 - Lc 11,27 - Lc 11,28 - Lc 11,29 - Lc 11,30 - Lc 11,31 - Lc 11,32 - Lc 11,33 - Lc 11,34 - Lc 11,35 - Lc 11,36 - Lc 11,37 - Lc 11,38 - Lc 11,39 - Lc 11,40 - Lc 11,41 - Lc 11,42 - Lc 11,43 - Lc 11,44 - Lc 11,45 - Lc 11,46 - Lc 11,47 - Lc 11,48 - Lc 11,49 - Lc 11,50 - Lc 11,51 - Lc 11,52 - Lc 11,53 - Lc 11,54 -
- Lc 12,1 - Lc 12,2 - Lc 12,3 - Lc 12,4 - Lc 12,5 - Lc 12,6 - Lc 12,7 - Lc 12,8 - Lc 12,9 - Lc 12,10 - Lc 12,11 - Lc 12,12 - Lc 12,13 - Lc 12,14 - Lc 12,15 - Lc 12,16 - Lc 12,17 - Lc 12,18 - Lc 12,19 - Lc 12,20 - Lc 12,21 - Lc 12,22 - Lc 12,23 - Lc 12,24 - Lc 12,25 - Lc 12,26 - Lc 12,27 - Lc 12,28 - Lc 12,29 - Lc 12,30 - Lc 12,31 - Lc 12,32 - Lc 12,33 - Lc 12,34 - Lc 12,35 - Lc 12,36 - Lc 12,37 - Lc 12,38 - Lc 12,39 - Lc 12,40 - Lc 12,41 - Lc 12,42 - Lc 12,43 - Lc 12,44 - Lc 12,45 - Lc 12,46 - Lc 12,47 - Lc 12,48 - Lc 12,49 - Lc 12,50 - Lc 12,51 - Lc 12,52 - Lc 12,53 - Lc 12,54 - Lc 12,55 - Lc 12,56 - Lc 12,57 - Lc 12,58 - Lc 12,59 -
- Lc 13,1 - Lc 13,2 - Lc 13,3 - Lc 13,4 - Lc 13,5 - Lc 13,6 - Lc 13,7 - Lc 13,8 - Lc 13,9 - Lc 13,10 - Lc 13,11 - Lc 13,12 - Lc 13,13 - Lc 13,14 - Lc 13,15 - Lc 13,16 - Lc 13,17 - Lc 13,18 - Lc 13,19 - Lc 13,20 - Lc 13,21 - Lc 13,22 - Lc 13,23 - Lc 13,24 - Lc 13,25 - Lc 13,26 - Lc 13,27 - Lc 13,28 - Lc 13,29 - Lc 13,30 - Lc 13,31 - Lc 13,32 - Lc 13,33 - Lc 13,34 - Lc 13,35 -
- Lc 14,1 - Lc 14,2 - Lc 14,3 - Lc 14,4 - Lc 14,5 - Lc 14,6 - Lc 14,7 - Lc 14,8 - Lc 14,9 - Lc 14,10 - Lc 14,11 - Lc 14,12 - Lc 14,13 - Lc 14,14 - Lc 14,15 - Lc 14,16 - Lc 14,17 - Lc 14,18 - Lc 14,19 - Lc 14,20 - Lc 14,21 - Lc 14,22 - Lc 14,23 - Lc 14,24 - Lc 14,25 - Lc 14,26 - Lc 14,27 - Lc 14,28 - Lc 14,29 - Lc 14,30 - Lc 14,31 - Lc 14,32 - Lc 14,33 - Lc 14,34 - Lc 14,35 -
- Lc 15,1 - Lc 15,2 - Lc 15,3 - Lc 15,4 - Lc 15,5 - Lc 15,6 - Lc 15,7 - Lc 15,8 - Lc 15,9 - Lc 15,10 - Lc 15,11 - Lc 15,12 - Lc 15,13 - Lc 15,14 - Lc 15,15 - Lc 15,16 - Lc 15,17 - Lc 15,18 - Lc 15,19 - Lc 15,20 - Lc 15,21 - Lc 15,22 - Lc 15,23 - Lc 15,24 - Lc 15,25 - Lc 15,26 - Lc 15,27 - Lc 15,28 - Lc 15,29 - Lc 15,30 - Lc 15,31 - Lc 15,32 - Lc 15,33 - Lc 15,34 - Lc 15,35 -
- Lc 16,1 - Lc 16,2 - Lc 16,3 - Lc 16,4 - Lc 16,5 - Lc 16,6 - Lc 16,7 - Lc 16,8 - Lc 16,9 - Lc 16,10 - Lc 16,11 - Lc 16,12 - Lc 16,13 - Lc 16,14 - Lc 16,15 - Lc 16,16 - Lc 16,17 - Lc 16,18 - Lc 16,19 - Lc 16,20 - Lc 16,21 - Lc 16,22 - Lc 16,23 - Lc 16,24 - Lc 16,25 - Lc 16,26 - Lc 16,27 - Lc 16,28 - Lc 16,29 - Lc 16,30 - Lc 16,31 -
- Lc 17,1 - Lc 17,2 - Lc 17,3 - Lc 17,4 - Lc 17,5 - Lc 17,6 - Lc 17,7 - Lc 17,8 - Lc 17,9 - Lc 17,10 - Lc 17,11 - Lc 17,12 - Lc 17,13 - Lc 17,14 - Lc 17,15 - Lc 17,16 - Lc 17,17 - Lc 17,18 - Lc 17,19 - Lc 17,20 - Lc 17,21 - Lc 17,22 - Lc 17,23 - Lc 17,24 - Lc 17,25 - Lc 17,26 - Lc 17,27 - Lc 17,28 - Lc 17,29 - Lc 17,30 - Lc 17,31 - Lc 17,32 - Lc 17,33 - Lc 17,34 - Lc 17,35 - Lc 17,36 - Lc 17,37 -
- Lc 18,1 - Lc 18,2 - Lc 18,3 - Lc 18,4 - Lc 18,5 - Lc 18,6 - Lc 18,7 - Lc 18,8 - Lc 18,9 - Lc 18,10 - Lc 18,11 - Lc 18,12 - Lc 18,13 - Lc 18,14 - Lc 18,15 - Lc 18,16 - Lc 18,17 - Lc 18,18 - Lc 18,19 - Lc 18,20 - Lc 18,21 - Lc 18,22 - Lc 18,23 - Lc 18,24 - Lc 18,25 - Lc 18,26 - Lc 18,27 - Lc 18,28 - Lc 18,29 - Lc 18,30 - Lc 18,31 - Lc 18,32 - Lc 18,33 - Lc 18,34 - Lc 18,35 - Lc 18,36 - Lc 18,37 - Lc 18,38 - Lc 18,39 - Lc 18,40 - Lc 18,41 - Lc 18,42 - Lc 18,43 -
- Lc 19,1 - Lc 19,2 - Lc 19,3 - Lc 19,4 - Lc 19,5 - Lc 19,6 - Lc 19,7 - Lc 19,8 - Lc 19,9 - Lc 19,10- Lc 19,11 - Lc 19,12 - Lc 19,13 - Lc 19,14 - Lc 19,15 - Lc 19,16 - Lc 19,17 - Lc 19,18 - Lc 19,19 - Lc 19,20 - Lc 19,21 - Lc 19,22 - Lc 19,23 - Lc 19,24 - Lc 19,25 - Lc 19,26 - Lc 19,27 - Lc 19,28 - Lc 19,29 - Lc 19,30 - Lc 19,31 - Lc 19,32 - Lc 19,33 - Lc 19,34 - Lc 19,35 - Lc 19,36 - Lc 19,37 - Lc 19,38 - Lc 19,39 - Lc 19,40 - Lc 19,41 - Lc 19,42 - Lc 19,43 - Lc 19,44 - Lc 19,45 - Lc 19,46 - Lc 19,47 - Lc 19,48 -
- Lc 20,1 - Lc 20,2 - Lc 20,3 - Lc 20,4 - Lc 20,5 - Lc 20,6 - Lc 20,7 - Lc 20,8 - Lc 20,9 - Lc 20,10 - Lc 20,11 - Lc 20,12 - Lc 20,13 - Lc 20,14 - Lc 20,20 - Lc 20,20 - Lc 20,17 - Lc 20,18 - Lc 20,19 - Lc 20,20 - Lc 20,21 - Lc 20,22 - Lc 20,23 - Lc 20,24 - Lc 20,25 - Lc 20,26 - Lc 20,27 - Lc 20,28 - Lc 20,29 - Lc 20,30 - Lc 20,31 - Lc 20,32 - Lc 20,33 - Lc 20,34 - Lc 20,35 - Lc 20,36 - Lc 20,37 - Lc 20,38 - Lc 20,39 - Lc 20,40 - Lc 20,41 - Lc 20,42 - Lc 20,43 - Lc 20,44 - Lc 20,45 - Lc 20,46 - Lc 20,47 -
- Lc 21,1 - Lc 21,2 - Lc 21,3 - Lc 21,4 - Lc 21,5 - Lc 21,6 - Lc 21,7 - Lc 21,8 - Lc 21,9 - Lc 21,10 - Lc 21,11 - Lc 21,12 - Lc 21,13 - Lc 21,14 - Lc 21,21 - Lc 21,21 - Lc 21,17 - Lc 21,18 - Lc 21,19 - Lc 21,21 - Lc 21,21 - Lc 21,22 - Lc 21,23 - Lc 21,24 - Lc 21,25 - Lc 21,26 - Lc 21,27 - Lc 21,28 - Lc 21,29 - Lc 21,30 - Lc 21,31 - Lc 21,32 - Lc 21,33 - Lc 21,34 - Lc 21,35 - Lc 21,36 - Lc 21,37 - Lc 21,38 -
- Lc 22,1 - Lc 22,2 - Lc 22,3 - Lc 22,4 - Lc 22,5 - Lc 22,6 - Lc 22,7 - Lc 22,8 - Lc 22,9 - Lc 22,10 - Lc 22,11 - Lc 22,12 - Lc 22,13 - Lc 22,14 - Lc 22,15 - Lc 22,16 - Lc 22,17 - Lc 22,18 - Lc 22,19 - Lc 22,20 - Lc 22,21 - Lc 22,22 - Lc 22,23 - Lc 22,24 - Lc 22,25 - Lc 22,26 - Lc 22,27 - Lc 22,28 - Lc 22,29 - Lc 22,30 - Lc 22,31 - Lc 22,32 - Lc 22,33 - Lc 22,34 - Lc 22,35 - Lc 22,36 - Lc 22,37 - Lc 22,38 - Lc 22,39 - Lc 22,40 - Lc 22,41 - Lc 22,42 - Lc 22,43 - Lc 22,44 - Lc 22,45 - Lc 22,46 - Lc 22,47 - Lc 22,48 - Lc 22,49 - Lc 22,50 - Lc 22,51 - Lc 22,52 - Lc 22,53 - Lc 22,54 - Lc 22,55 - Lc 22,56 - Lc 22,57 - Lc 22,58 - Lc 22,59 - Lc 22,60 - Lc 22,61 - Lc 22,62 - Lc 22,63 - Lc 22,64 - Lc 22,65 - Lc 22,66 - Lc 22,67 - Lc 22,68 - Lc 22,69 - Lc 22,70 - Lc 22,71 -
- Lc 23,1 - Lc 23,2 - Lc 23,3 - Lc 23,4 - Lc 23,5 - Lc 23,6 - Lc 23,7 - Lc 23,8 - Lc 23,9 - Lc 23,10 - Lc 23,11 - Lc 23,12 - Lc 23,13 - Lc 23,14 - Lc 23,15 - Lc 23,16 - Lc 23,17 - Lc 23,18 - Lc 23,19 - Lc 23,20 - Lc 23,21 - Lc 23,22 - Lc 23,23 - Lc 23,24 - Lc 23,25 - Lc 23,26 - Lc 23,27 - Lc 23,28 - Lc 23,29 - Lc 23,30 - Lc 23,31 - Lc 23,32 - Lc 23,33 - Lc 23,34 - Lc 23,35 - Lc 23,36 - Lc 23,37 - Lc 23,38 - Lc 23,39 - Lc 23,40 - Lc 23,41 - Lc 23,42 - Lc 23,43 - Lc 23,44 - Lc 23,45 - Lc 23,46 - Lc 23,47 - Lc 23,48 - Lc 23,49 - Lc 23,50 - Lc 23,51 - Lc 23,52 - Lc 23,53 - Lc 23,54 - Lc 23,55 - Lc 23,56 -
- Lc 24,1 - Lc 24,2 - Lc 24,3 - Lc 24,4 - Lc 24,5 - Lc 24,6 - Lc 24,7 - Lc 24,8 - Lc 24,9 - Lc 24,10 - Lc 24,11 - Lc 24,12 - Lc 24,13 - Lc 24,14 - Lc 24,15 - Lc 24,16 - Lc 24,17 - Lc 24,18 - Lc 24,19 - Lc 24,20 - Lc 24,21 - Lc 24,22 - Lc 24,23 - Lc 24,24 - Lc 24,25 - Lc 24,26 - Lc 24,27 - Lc 24,28 - Lc 24,29 - Lc 24,30 - Lc 24,31 - Lc 24,32 - Lc 24,33 - Lc 24,34 - Lc 24,35 - Lc 24,36 - Lc 24,37 - Lc 24,38 - Lc 24,39 - Lc 24,40 - Lc 24,41 - Lc 24,42 - Lc 24,43 - Lc 24,44 - Lc 24,45 - Lc 24,46 - Lc 24,47 - Lc 24,48 - Lc 24,49 - Lc 24,50 - Lc 24,51 - Lc 24,52 - Lc 24,53 -

Overzicht volgens synopsis Denaux-Vervenne

Lc 1
1. Lucaanse proloog : Lc 1,1-4 -
2. Aankondiging van de geboorte van Johannes de Doper : Lc 1,5-25
3. Aankondiging van de geboorte van Jezus : Lc 1,26-38
4. Bezoek van Maria aan Elisabet : Lc 1,39-56
5. Geboorte van Johannes de Doper : Lc 1,57-80
Lc 2
6. Geboorte van Jezus : Lc 2,1-20
7. Jezus' besnijdenis en opdracht in de tempel. Simeon en Anna : Lc 2,21-40
8. De twaalfjarige Jezus in de tempel : Lc 2,41-52
Lc 3
13. Optreden van Johannes de Doper : Mc 1,1-6 // Mt 3,1-6 // Lc 3,1-6 . - Mc 1,1-6 - Mt 3,1-6 - Lc 3,1-6 -
14. Eschatologische prediking van Johannes de Doper : Lc 3,7-9 // Mt 3,7-10 . - Mt 3,7-10 - Lc 3,7-9 -
15. Catechese van Johannes de Doper voor verschillende standen : Lc 3,10-14 . - Lc 3,10-14 -
16. Johannes de Doper kondigt de Messias aan : Mc 1,7-8 // Mt 3,11-12 // Lc 3,15-17- Mc 1,7-8 - Mt 3,11-12 - Lc 3,15-17 -
17. Gevangenneming van Johannes de Doper : Lc 3,18-20 // (Mc 6,17-18) // (Mt 14,3-4) - Lc 3,18-20 -
18. Doop van Jezus : Mc 1,9-11 // Mt 3,13-17 // Lc 3,21-22 - Mc 1,9-11 - Mt 3,13-17 - Lc 3,21-22 -
19. Stamboom van Jezus : Lc 3,23-38 // (Mt 1,1-17) - Lc 3,23-38 - Mt 1,1-17 -
Lc 4
20. Jezus door de Satan op de proef gesteld : Mc 1,12-13 // Mt 4,1-11 // Lc 4,1-13 - Mc 1,12-13 - Mt 4,1-11 - Lc 4,1-13 -
21. Begin van Jezus'optreden in Galilea : Mc 1,14-15 // Mt 4,12-17 // Lc 4,14-15 - Mc 1,14-15 - Mt 4,12-17 - Lc 4,14-15 -
22. Prediking te Nazaret en verwerping : Lc 4,16-30 // (Mc 6,1-6a) // Mt 13,53-58 - Lc 4,16-30 -
24. Jezus leert en geneest : Mc 1,21 // Mt 4,23-25; 5,1-2 // Lc 4,31 - Mc 1,21 - Mt 4,23-25 ; 5,1-2 - Lc 4,31 -
54. Slot van de bergrede : Mc 1,22 // Mt 7,28-29 // Lc 4,32 - Mc 1,22 - Mt 7,28-29 - Lc 4,32 -
55. Uitdrijving van een demon : Mc 1,23-28 // Lc 4,33-37 - Mc 1,23-28 - Lc 4,33-37 -
58. Genezing van Petrus'schoonmoeder : Mc 1,29-31 // Mt 8,14-15 // Lc 4,38-39 - Mc 1,29-31 - Mt 8,14-15 - Lc 4,38-39 -
59. Genezingen en exorcismen : Mc 1,32-34 // Mt 8,16-17 // Lc 4,40-41 - Mc 1,32-34 - - Mt 8,16-17 - - Lc 4,40-41 -
60. Jezus vertrekt uit Kafarnaüm : Mc 1,35-38 // Lc 4,42-43 - Mc 1,35-38 - Lc 4,42-43 -
61. Prediking in de synagogen : Mc 1,39 // (Mt 4,23 // Mt 9,35) // Lc 4,44 - Mc 1,39 - Mt 4,23-25 ; 5,1-2 - Lc 4,44 -
Lc 5
62. Wonderbare visvangst. Roeping van Simon Petrus en metgezellen : Lc 5,1-11 // (Mc 1,16-20) // (Mt 4,18-22) - Lc 5,1-11 - Mc 1,16-20 - Mt 4,18-22 -
63. Genezing van een melaatse : Mc 1,40-45 // (Mt 8,2-4) // Lc 5,12-16 - Mc 1,40-45 - Mt 8,2-4 - Lc 5,12-16 -
67. Genezing van de lamme : Mc 2,1-12 // Mt 9,1-8 // Lc 5,17-26 - Mc 2,1-12 - Lc 5,17-26 - Mt 9,1-8 -
68. Roeping van Levi / Matteüs : Mc 2,13-14 // Mt 9,9 // Lc 5,27-28 - Mc 2,13-14 - Mt 9,9 - Lc 5,27-28 -
69. Jezus eet met tollenaars en zondaars : Mc 2,15-17 // Mt 9,10-13 // Lc 5,29-32 - Mc 2,15-17 - Mt 9,10-13 - Lc 5,29-32 -
70. Vraag over het vasten. Het oude en het nieuwe : Mc 2,18-22 // Mt 9,14-17 // Lc 5,33-39 - Mc 2,18-22 - Mt 9,14-17 - Lc 5,33-39 -
Lc 6
94. Aren uittrekken op sabbat : Mc 2,23-28 // Mt 12,1-8 // Lc 6,1-5 - Mc 2,23-28 - Mt 12,1-8 - Lc 6,1-5 -
95. Genezing van een verdorde hand op sabbat : Mc 3,1-6 // Mt 12,9-14 // Lc 6,6-11 // (Lc 14,1-6) - Mc 3,1-6 - Lc 6,6-11 - Lc 14,1-6 - Mt 12,9-14 -
97. Roeping van de Twaalf : Mc 3,13-19 // Lc 6,12-16 - Mc 3,13-19 - Lc 6,12-16 -
98. Volkstoeloop en genezingen : Lc 6,17-20a // (Mc 3,7-12 // Mt 12,15-16 - Mc 3,7-12 - Mt 12,15-21 - Lc 6,17-20a -
99. De zaligsprekingen : Lc 6,20b-23 // (Mt 5,3-12 - Lc 6,20b-23 - Mt 5,3-12 -
100. De weespreuken : Lc 6,24-26 - Lc 6,24-26 -
101. Liefde tot de vijanden en wederkerigheidsmoraal : Lc 6,27-36 - Lc 6,27-36 -
102. Oordelen : Lc 6,37-38 // Mt 7,1-2 - Lc 6,37-38 - Mt 7,1-5 -
103. Als blinden blinden gidsen : Lc 6,39 // Mt 15,14 - Lc 6,39 - Mt 15,10-20 -
104. De leerling niet boven de leraar : Lc 6,40 // Mt 10,24-25 - Lc 6,40 - Mt 10,24-25 -
105. De splinter en de balk : Lc 6,41-42 // Mt 7,3-5 - Lc 6,41-42 - Mt 7,1-5 -
106. De boom en zijn vrucht : Lc 6,43-45 // Mt 7,18.16-17.19-20 // Mt 12,33-35 - Lc 6,43-45 - Mt 7,15-20 -
107. Belijden en doen : Lc 6,46 // Mt 7,21 - Lc 6,46 - Mt 7,21-23 -
108. Het huis met of zonder fundament : Lc 6,47-49 // Mt 7,24-27 - Lc 6,47-49 - Mt 7,24-27 -
Lc 7
109. De honderdman van Kafarnaüm : Lc 7,1-10 // ( Mt 8,5-10 ) - Mt 8,5-13 - Lc 7,1-10 -
110. De zoon van de weduwe van Naïn : Lc 7,11-17 - Lc 7,11-17 -
111. Vraag van Johannes de Doper : Lc 7,18-23 // ( Mt 11,2-6 ) - Lc 7,18-23 - Mt 11,2-6 -
112. Jezus'getuigenis over Johannes de Doper : Lc 7,24-28 // ( Mt 11,7-11 ) - Lc 7,24-28 - Mt 11,7-11 -
113. Het doopsel van Johannes : een beslissende keuze : Lc 7,29-30 - Lc 7,29-30 -
114. Jezus en Johannes slecht ontvangen : Lc 7,31-35 // ( Mt 11,16-19 ) - Lc 7,31-35 - Mt 11,16-19 -
115. De boetvaardige zondares : Lc 7,36-50 // ( Mc 14,3 ) // ( Mt 26,6-7 ) - Lc 7,36-50 - Mc 14,3-9 - Mt 26,6-13 -
Lc 8
124. Vrouwen volgen Jezus : Lc 8,1-3 - Lc 8,1-3 -
125. Inleiding tot de gelijkenisrede : Mc 4,1-2 // Mt 13,1-3a // Lc 8,4 - Mc 4,1-2 - Mt 13,1-3a - Lc 8,4 -
126. Gelijkenis van de zaaier : Mc 4,3-9 // Mt 13,3b-9 // Lc 8,5-8 - Mc 4,3-9 - Mt 13,3b-9 - Lc 8,5-8 -
127. Waarom Jezus in gelijkenissen spreekt : Mc 4,10-12 // Mt 13,10-15 // Lc 8,9-10 - Mc 4,10-12 - Mt 13,10-15 - Lc 8,9-10 -
129. Uitleg van de gelijkenis van de zaaier : Mc 4,13-20 // Mt 13,18-23 // Lc 8,11-15 - Mc 4,13-20 - Mt 13,18-23 - Lc 8,11-15 -
130. Niets is verborgen : Mc 4,21-23 // Lc 8,16-17 - Mc 4,21-23 - Lc 8,16-17 -
131. Let op wat je hoort : Mc 4,24-25 // Lc 8,18 - Mc 4,24-25 - Lc 8,18 -
141. Jezus' ware verwanten : Lc 8,19-21 // (Mc 3,31-35) // Mt 12,46-50) - Mc 3,31-35 - Mt 12,46-50 - Lc 8,19-21 -
142. Het bedaren van de storm : Mc 4,35-41 // (Mt 8,23-27) // Lc 8,22-25 - Mc 4,35-41 - Mt 8,23-27 - Lc 8,22-25 -
66. Twee bezetenen van Gadara van de demonen bevrijd : Mt 8,28-34 // (Mc 5,1-20) // (Lc 8,26-39) - Mt 8,28-34 - Mc 5,1-20 - Lc 8,26-39 -
144. Genezing van een vrouw met bloedvloeiïng. Opwekking van Jaïrus'dochter : Mt 9,18-26 // (Mc 5,21-43) // Lc 8,40-56 - Mc 5,21-43 - Mt 9,18-26 - Lc 8,40-56 -
Lc 9
147. Mc 6,7-13 // Lc 9,1-6 : zending van de twaalf - Mc 6,7-13 - Lc 9,1-6 -
148. Mc 6,14-16 // Mt 14,1-2 // Lc 9,7-9 : Herodes'mening over Jezus - Mc 6,14-16 - Mt 14,1-2 - Lc 9,7-9 -
150. Mc 6,30-34 // Mt 14,13-14 // Lc 9,10-11 : terugkeer van de apostelen. Volkstoeloop - Mc 6,30-34 - Mt 14,13-14 -Lc 9,10-11 -
151. Mc 6,35-44a // Mt 14,15-21a // Lc 9,12-17a : eerste broodvermenigvuldiging - Mc 6,35-44a - Mt 14,15-21a - Lc 9,12-17a -
162. Belijdenis van Petrus : Mc 8,27-30 // Mt 16,13-20 // Lc 9,18-21 - Mc 8,27-30 - Mt 16,13-20 - Lc 9,18-21 -
163. Eerste lijdensvoorspelling : Mc 8,31-32 // Mt 16,21 // Lc 9,22 - Mc 8,31-32 - Mt 16,21 - Lc 9,22 -
165. Zijn kruis opnemen. Zijn leven verliezen om het te winnen : Mc 8,34-35 // Mt 16,24-25 // Lc 9,23-24 - Mc 8,34-35 - Mt 16,24-25 - Lc 9,23-24 -
166. Wat baat het een mens de hele wereld te winnen : Mc 8,36-38 // Mt 16,26-27 // Lc 9,25-26 - Mc 8,36-38 - Mt 16,26-27 - Lc 9,25-26 -
167. Nabijheid van het Rijk Gods : Mc 9,1 // Mt 16,28 // Lc 9,27 - Mc 9,1 - Mt 16,28 - Lc 9,27 -
168. Verheerlijking van Jezus : Mc 9,2-10 // Mt 17,1-9 // Lc 9,28-36 - Mc 9,2-10 - Mt 17,1-9 - Lc 9,28-36 -
170. Genezing van een bezeten kind : Mc 9,14-29 // Mt 17,14-21 // Lc 9,37-43a - Mc 9,14-29 - Mt 17,14-21 - Lc 9,37-43a -
171. Tweede lijdensvoorspelling : Mc 9,30-32 // Mt 17,22-23 // Lc 9,43b-45 - Mc 9,30-32 - Mt 17,22-23 - Lc 9,43b-45 -
173. De grootste in het Rijk Gods : Mc 9,33-37 // Mt 18,1-5 // Lc 9,46-48 - Mc 9,33-37 - Mt 18,1-5 - Lc 9,46-48 -
174. Het gebruiken van Jezus'naam : Mc 9,38-41 // Lc 9,49-50 - Mc 9,38-41 - Lc 9,49-50 -
183. Het ongastvrije samaritanendorp : Lc 9,51-56 . - Lc 9,51-56 - Lc 9,51a -
184. Voorwaarden van het volgen : Lc 9,57-62 // Mt 8,19-22 - Lc 9,57-62 - Mt 8,18-22 -
Lc 10
185. Zending van de (tweeën)zeventig : Lc 10,1-12 - Lc 10,1-12 -
186. Weespreuken over de steden van Israël : Lc 10,13-15 // Mt 11,21-23 - Lc 10,13-15 - Mt 11,20-24 -
187. Wie jullie hoort, hoort mij : Lc 10,16 // Mt 10,40 - Lc 10,16 - Mt 10,40-42 -
188. Terugkeer van de (tweeën)zeventig : Lc 10,17-20 - Lc 10,17-20 -
189. De Zoon prijst de Vader : Lc 10,21-22 // Mt 11,25-27 - Mt 11,25-27 - Lc 10,21-22 -
190. Zaligprijzing van de leerlingen : Lc 10,23-24 // Mt 13,16-17 - Lc 10,23-24 -
191. Vraag naar het grootste gebod : Lc 10,25-28 // (Mc 12,28-34) // (Mt 22,34-40) - Lc 10,25-28 - Mc 12,28-34 - Mt 22,34-40 -
192. Gelijkenis van de barmhartige Samaritaan : Lc 10,29-37 - Lc 10,29-37 -
193. Maria en Marta : Lc 10,38-42 - Lc 10,38-42 - Lc 10,38-42 -
Lc 11
194. Het Onze Vader : Lc 11,1-4 // ( Mt 6,9-13 ) - Lc 11,1-4 - Mt 6,7-13 -
195. Gelijkenis van de aandringende vriend : Lc 11,5-8 - Lc 11,5-8 -
196. Gebedsverhoring : Lc 11,9-13 // ( Mt 7,7-11 ) - Lc 11,9-13 - Mt 7,7-11 -
197. Uitdrijving van een stomme demon : Lc 11,14 - Lc 11,14 -
198. De Beëlzbubcontroverse : Lc 11,15-23 // ( Mc 3,22-27 ) // ( Mt 12,24-30 ) - Lc 11,15-23 - Mc 3,22-27 - Mt 12,24-30 -
199. Terugkeer van de onreine geest : Lc 11,24-26 // Mt 12,43-45 - Lc 11,24-26 - Mt 12,43-45 -
200. Zaligprijzing van Jezus'moeder : Lc 11,27-28 - Lc 11,27-28 -
201. Het teken van Jona : Lc 11,29-32 // ( Mt 12,38-40.42.41) - Lc 11,29-32 - Mt 12,38-42 -
202. De lamp op de standaard : Lc 11,33 // Mt 5,15 - Lc 11,33 - Mt 5,14-16 -
203. Het oog als het licht van het lichaam : Lc 11,34-36 // Mt 6,22-23 - Lc 11,34-36 - Mt 6,22-23 -
204. Rede tegen de farizeeën en wetgeleerden : Lc 11,37-54 - Lc 11,37-54 -
Lc 12
205. Het zuurdeeg van de Farizeeën : Lc 12,1 // (Mt 16,6) // (Mc 8,15) - Lc 12,1 - Mt 16,5-12 - Mc 8,14-21 -
206. Belijden zonder vrees : Lc 12,2-7 // (Mt 10,26-31) - Lc 12,2-7 - Mt 10,26-31-
207. Belijdenis en verloochening : Lc 12,8-9 // (Mt 10,32-33) - Lc 12,8-9 -
208. Laster tegen de Mensenzoon en tegen de Geest : Lc 12,10 // (Mc 3,29) // Mt 12,32 - Lc 12,10 - Mc 3,28-30 - Mt 12,31-32 -
209. De Geest zorgt voor je verdediging : Lc 12,11-12 // (Mt 10,19-20) - Lc 12,11-12 - Mt 10,17-23 -
210. Vermaning tegen hebzucht : Lc 12,13-15 - Lc 12,13-15 -
211. Gelijkenis van de onverstandige rijke : Lc 12,16-21 - Lc 12,16-21 -
212. Aardse zorgen : Lc 12,22-32 // ( Mt 6,25-34 ) - Lc 12,22-32 - Mt 6,25-34 -
213. Een onuitputtelijke schat in de hemelen : Lc 12,33-34 // (Mt 6,19-21) - Lc 12,33-34 - Mt 6,19-21 -
214. De waakzame dienaren : Lc 12,35-38 - Lc 12,35-38 -
215. De waakzame huisheer : Lc 12,39-40 // (Mt 24,42-44) - Lc 12,39-40 - Mt 24,42-44 -
216. De trouwe en verstandige huishouder : Lc 12,41-46 //(Mt 24,45-51) - Lc 12,41-46 - Mt 24,45-51 -
217. De dienaar ter verantwoording geroepen : Lc 12,47-48 - Lc 12,47-48 -
218. Jezus'zending bron van verdeeldheid : Lc 12,49-53 // (Mt 10,34-36) - Lc 12,49-53 - Mt 10,34-36 -
219. Tekenen des tijds : Lc 12,54-56 // (Mt 16,2-3) - Lc 12,54-56 - Mt 16,1-4 -
220. Verzoening en gerecht : Lc 12,57-59 // (Mt 5,25-26) - Lc 12,57-59 - Mt 5,25-26 -
Lc 13
221. Gebeurtenissen die tot bekering vermanen : Lc 13,1-5 - Lc 13,1-5 -
222. Gelijkenis van de onvruchtbare vijgeboom : Lc 13,6-9 - Lc 13,6-9 -
223. Genezing van een kromgebogen vrouw op sabbat : Lc 13,10-17 - Lc 13,10-17 -
224. Gelijkenis van het mostaardzaad : Lc 13,18-19 // (Mc 4,30-32) // (Mt 13,31-32) - Mc 4,30-32 - Mt 13,31-32 - Lc 13,18-19 -
225. Gelijkenis van het zuurdeeg : Lc 13,20-21 // (Mt 13,33) - Lc 13,20-21 - Mt 13,33 -
226. Gelijkenis van de uitsluiting uit het Rijk Gods : Lc 13,22-29 - Lc 13,22-29 -
227. De eschatologische ommekeer : Lc 13,30 // (Mt 20,16) - Lc 13,30 - Mt 20,16 -
228. Herodes de vos : Lc 13,31-33 - Lc 13,31-33 -
229. Klacht over Jeruzalem : Lc 13,34-35 // (Mt 10,37-39) - Lc 13,34-35 - Mt 10,1-12 -
Lc 14
230. Genezing van een waterzuchtige op sabbat : Lc 14,1-6 - Lc 14,1-6 -
231. Gelijkenis over de keuze van de laatste plaats op een bruiloft : Lc 14,7-11 - Lc 14,7-11 -
232. De keuze van de genodigden : Lc 14,12-14 . - Lc 14,12-14 -
233. Gelijkenis van het grote gastmaal : Lc 14,15-24 // (Mt 22,1-10) - Lc 14,15-24 - Mt 22,1-14 -
234. Alles verlaten om Jezus'leerling te zijn : Lc 14,25-26 :: (Mt 10,37) - Lc 14,25-26 - Mt 10,37 -
235. Zijn kruis dragen : Lc 14,27 // (Mt 10,38) - Lc 14,27 - Mt 10,38 -
236. De leerling moet goed weten wat hij aangaat : Lc 14,28-33 - Lc 14,28-33 -
237. Gelijkenis van het zout : Lc 14,34-35 // (Mc 9,50) // (Mt 5,13) - Lc 14,34-35 - Mc 9,49-50 - Mt 5,13 -
Lc 15
238. Gelijkenis van het verloren schaap : Lc 15,1-7 - Lc 15,1-7 -
239. Gelijkenis van de verloren drachme : Lc 15,8-10 - Lc 15,8-10 -
240. Gelijkenis van de verloren zijn : Lc 15,11-32 - Lc 15,11-32 -
Lc 16
241. Gelijkenis van de onrechtvaardige huishouder : Lc 16,1-9 - Lc 16,1-9 -
242. Betrouwbaarheid : Lc 16,10-12 - Lc 16,10-12 -
243. Geen twee heren dienen : Lc 16,13 // ( Mt 6,24 ) - Lc 16,13 - Mt 6,24 -
244. De zelfrechtvaardiging van de Farizeeën veroordeeld : Lc 16,14-15 - Lc 16,14-15
245. Overweldiging van het Rijk Gods : Lc 16,16 ( Mt 11,12-13) - Lc 16,16 - Mt 11,12-15 - Mt 11,12-15 -
246. Onvergankelijkheid van de Wet : Lc 16,17 - Lc 16,17 -
247. Echtscheiding : Lc 16,18ab - Lc 16,18ab -
248. Gelijkenis van de rijke man en de arme Lazarus - Lc 16,19-31
Lc 17
249. Ergernis : Lc 17,1-3a // (Mc 9,42) // (Mt 18,7.6) - Lc 17,1-3a - Mc 9,42 - Mt 18,6-7 -
250. Vergevingsgezindheid : Lc 17,3b-4 // (Mt 18,15.21-22) - Lc 17,3b-4 - Mt 18,15-18 - Mt 18,21-22 -
251. Geloof : Lc 17,5-6 // (Mt 17,20) - Lc 17,5-6 - Mt 17,14-21 -
252. Onnutte knechten : Lc 17,7-10 - Lc 17,7-10 -
253. Genezing van de tien melaatsen : Lc 17,11-19 - Lc 17,11-19 -
254. Vraag naar de tijd van het Rijk Gods : Lc 17,20-21 - Lc 17,20-21 -
255. Geen voorbarige verwachting van de dagen van de Mensenzoon : Lc 17,22-24 // (Mt 24,26-27) - Lc 17,22-24 - Mt 24,26-28 -
256. Lijden en verwerping van de Mensenzoon : Lc 17,25 - Lc 17,25 -
257. De dagen van de Mensenzoon komen onverwacht : Lc 17,26-30 // (Mt 24,37-39) - Lc 17,26-30 - Mt 24,37-41 -
258. Alles achterlaten op die dag : Lc 17,31-32 // (Mc 13,15-16) // (Mt 24,17-18) - Lc 17,31-32 - Mt 24,15-22 - Mc 13,14-20 -
259. Zijn leven verliezen om het te behouden : Lc 17,33 // (Mt 10,39) - Lc 17,33 - Mt 10,39 -
260. Dagen van oordeel en scheiding : Lc 17,34-35 (36) // (Mt 24,40-41) - Lc 17,34-35 (36) - Mt 24,37-41 -
261. Waar de gieren zich verzamelen : Lc 17,37 // (Mt 24,28) - Lc 17,37 - Mt 24,26-28 -
Lc 18
262. Gelijkenis van de rechter en de weduwe : Lc 18,1-8 - Lc 18,1-8 -
263. De Farizeeër en de tollenaar : Lc 18,9-14 - Lc 18,9-14 -
267. Jezus ontvangt de kinderen : Mc 10,13-16 // Mt 19,13-15 // Lc 18,15-17 - Mc 10,13-16 - Mt 19,13-15 - Lc 18,15-17 -
268. De rijke (jonge) man : Mc 10,17-22 // Mt 19,16-22 // Lc 18,18-23 - Mc 10,17-22 - Mt 19,16-22 - Lc 18,18-23 -
269. Het is moeilijk voor de rijken om het Rijk Gods binnen te gaan : Mc 10,23-27 // Mt 19,23-26 // Lc 18,24-27 - Mc 10,23-27 - Mt 19,23-26 - Lc 18,24-27 -
270. Loon voor wie alles verlaten om Jezus te volgen : Mc 10,28-30 // Mt 19,27-29 // Lc 18,28-30 - Mc 10,28-30 - Mt 19,27-29 - Lc 18,28-30 -
273. Derde lijdensvoorspelling : Mc 10,32-34 // Mt 20,17-19 // Lc 18,31-34 - Mc 10,32-34 - Mt 20,17-19 - Lc 18,31-34 -
276. Genezing van de blinde Bartimeüs : Mc 10,46-52 // Mt 20,29-34 // Lc 18,35-43 - Mc 10,46-52 - Mt 20,29-34 - Lc 18,35-43 -
Lc 19
277. Zacheüs : Lc 19,1-10 - Lc 19,1-10 -
278. Gelijkenis van de minen : Lc 19,11-28 // (Mc 13,34) // (Mt 25,14-30) - Lc 19,11-28 -
279. Intocht in Jeruzalem : Mc 11,1-10 // Mt 21,1-9 // Lc 19,29-40 - Mc 11,1-10 - Mt 21,1-9 - Lc 19,29-40 -
280. Jezus weent over Jeruzalem : Lc 19,41-44 - Lc 19,41-44 -
283. Tempelreiniging : Mc 11,15-17 // Mt 21,12-13 // Lc 19,45-46 - Mc 11,15-17 - Mt 21,12-13 - Lc 19,45-46 -
284. Jezus in de tempel. Terugkeer naar Betanië : Mc 11,18-19 // Mt 21,14-17 // Lc 19,47-48 - Mc 11,18-19 - Mt 21,14-17 - Lc 19,47-48 -
Lc 20
287. Vraag naar Jezus'macht : Mc 11,27-33 // Mt 21,23-27 // Lc 20,1-8 - Mc 11,27-33 - Mt 21,23-27 - Lc 20,1-8 -
289. Gelijkenis van de boze wijnbouwers : Mc 12,1-12 // Mt 21,33-46 // Lc 20,9-19 - Mc 12,1-12 - Mt 21,33-46 - Lc 20,9-19 -
290. Vraag van de Farizeeën over de belasting aan de keizer : Mc 12,13-17 // Mt 22,15-22 // Lc 20,20-26 - Mc 12,13-17 - Mt 22,15-22 - Lc 20,20-26 -
292. Vraag van de Sadduceeën over de verrijzenis : Mc 12,18-27 // Mt 22,23-33 // Lc 20,27-38 - Mc 12,18-27 - Mt 22,23-33 - Lc 20,27-38 -
293. Vraag naar het eerste gebod : Mc 12,28-34 // Mt 22,34-40 // Lc 20,39-40 - Mc 12,28-34 - Mt 22,34-40 - Lc 20,39-40 -
295. Aanklacht tegen schriftgeleerden en Farizeeën : Mc 12,37b-40 // Mt 10,1-12 // Lc 20,45-47 - Mc 12,37b-40 - Mt 10,1-12 - Lc 20,45-47 -
Lc 21
298. De penningen van de weduwe : Mc 12,41-44 // Lc 21,1-4 - Mc 12,41-44 - Lc 21,1-4 -
299. Inleiding tot de eschatologische rede : Mc 13,1-4 // Mt 24,1-3 // Lc 21,5-7 - Mc 13,1-4 - Mt 24,1-3 - Lc 21,5-7 -
300. Het begin van het einde : Mc 13,5-8 // Mt 24,4-8 // Lc 21,8-11 - Mc 13,5-8 - Mt 24,4-8 - Lc 21,8-11 -
301. Gedrag bij vervolgingen : Mc 13,9-13 // Mt 24,9-14 // Lc 21,12-19 - Mc 13,9-13 - Mt 24,9-14 - Lc 21,12-19 -
302. De gruwel van de verwoesting van Judea : Mc 13,14-20 // Mt 24,15-22 // Lc 21,20-24 - Mc 13,14-20 - Mt 24,15-22 - Lc 21,20-24 -
303. Pseudochristussen en pseudoprofeten : Mc 13,21-23 // Mt 24,23-25 - Mc 13,21-23 - Mt 24,23-25 -
304. Geen voorbarige verwachting van de komst van de Mensenzoon : Mt 24,26-28 // (Lc 17,23-24) - Mt 24,26-28 - Lc 17,22-24 -
305. De komst van de Mensenzoon : Mc 13,24-27 // Mt 24,29-31 // Lc 21,25-28 - Mc 13,24-27 - Mt 24,29-31 - Lc 21,25-28 -
306. Gelijkenis van de vijgeboom : Mc 13,28-29 // Mt 24,32-33 // Lc 21,29-31 - Mc 13,28-29 - Mt 24,32-33 - Lc 21,29-31 -
307. De tijd van het einde : Mc 13,30-32 // Mt 24,34-36 // Lc 21,32-33 - Mc 13,30-32 - Mt 24,34-36 - Lc 21,32-33 -
310. De onverwachte komst van de Mensenzoon : Mt 24,37-41 // (Lc 17,26-27.30.34-35) - Mt 24,37-41 - Lc 17,26-30 - Lc 17,34-35 (36) -
311. De waakzame huisheer : Mt 24,42-44 // (Lc 12,39-40) - Mt 24,42-44 - Lc 12,39-40 -
312. De trouwe en verstandige dienaar : Mt 24,45-51 // (Lc 12,42-46) - Mt 24,45-51 - Lc 12,41-46 -
Lc 22
317. Complot tegen Jezus : Mc 14,1-2 // Mt 26,1-5 // Lc 22,1-2 - Mc 14,1-2 - Mt 26,1-5 - Lc 22,1-2 -
318. Zalving van Jezus te Betanië : Mc 14,3-9 // Mt 26,6-13 // (Lc 7,36-38) - Mc 14,3-9 - Mt 26,6-13 - Lc 7,36-50 -
319. Verraad van Judas : Mc 14,10-11 // Mt 26,14-16 // Lc 22,3-6 - Mc 14,10-11 - Mt 26,14-16 - Lc 22,3-6 -
320. Voorbereiding van het paasmaal : Mc 14,12-16 // Mt 26,17-19 // Lc 22,7-13 - Mc 14,12-16 - Mt 26,17-19 - Lc 22,7-13 -
321. Aanduiding van de verrader : Mc 14,17-21 // Mt 26,20-25 // Lc 22,14 - Mc 14,17-21 - Mt 26,20-25 - Lc 22,14 -
322. Instelling van de eucharistie : Mc 14,22-25 // Mt 26,26-29 // Lc 22,15-20 - Mc 14,22-25 - Mt 26,26-29 - Lc 22,15-20 -
323. Aanduiding van de verrader : Lc 22,21-23 - Lc 22,21-23 -
324. Heersen is dienen : Lc 22,24-27 - Lc 22,24-27 -
325. Eschatologische functie van de Twaalf : Lc 22,28-30 - Lc 22,28-30 -
326. Voorspelling van Petrus'verloochening : Lc 22,31-34 - Lc 22,31-34
327. Verleden en toekomst: de twee zwaarden : Lc 22,35-38 - Lc 22,35-38 -
328. Voorspelling van de ontrouw van de leerlingen en van Petrus' verloochening : Mc 14,26-31 // Mt 26,30-35 // Lc 22,39 - Mc 14,26-31 - Mt 26,30-35 - Lc 22,39 -
329. Jezus in Getsemane : Mc 14,32-42 // Mt 26,36-46 // Lc 22,40-46 - Mc 14,32-42 - Mt 26,36-46 - Lc 22,40-46 -
330. Gevangenneming van Jezus : Mc 14,43-52 // Mt 26,47-56 // Lc 22,47-53 - Mc 14,43-52 - Mt 26,47-56 - Lc 22,47-53 -
331. Naar de hogepriester : Mc 14,53-54 // Mt 26,57-58 // Lc 22,54-55 - Mc 14,53-54 - Mt 26,57-58 - Lc 22,54-55 -
332. Jezus voor het Sanhedrin : Mc 14,55-64 // Mt 26,59-66 // (Lc 22,66-71) - Mc 14,55-64 - Mt 26,59-66 - Lc 22,66-71 -
333. Bespotting van Jezus : Mc 14,65 // Mt 26,67-68 // (Lc 22,63-65) - Mc 14,65 - Mt 26,67-68 - Lc 22,63-65 -
334. Verloochening van Petrus : Mc 14,66-72 // Mt 26,69-75 // Lc 22,56-62 - Mc 14,66-72 - Mt 26,69-75 - Lc 22,56-62 -
Lc 23
336. Naar Pilatus : Mc 15,1 - Mt 27,1-2 - Lc 22,66-71 - Lc 23,1 .
338. Jezus vóór Pilatus : Mc 15,2-5 - Mt 27,11-14 - Lc 23,2-5 .
339. Jezus vóór Herodes : Lc 23,6-12 .
340. Pilatus verklaart Jezus onschuldig : Lc 23,13-16 .
341. Jezus of Barabbas : Mc 15,6-14 - Mt 27,15-23 - Lc 23, (17) 18-23 .
342. Jezus ter dood veroordeeld : Mc 15,15 - Mt 27,24-26 - Lc 23,24-25 .
344. Naar Golgota : Mc 15,21 - Mt 27,32 - Lc 23,26-32 .
345. Kruisiging : Mc 15,22-26 - Mt 27,33-37 - Lc 23,33-34 .
346. Bespotting van de gekruisigde Jezus : Mc 15,27-32 - Mt 27,38-44 - Lc 23,35-43 .
347. Kruisdood van Jezus : Mc 15,33-39 - Mt 27,45-54 - Lc 23,44-48 .
348 Vrouwen als getuigen van Jezus'dood : Mc 15,40-41 - Mt 27,55-56 - Lc 23,49 .
349. Begrafenis van Jezus : Mc 15,42-47 - Mt 27,57-61 - Lc 23,50-56a .
Lc 24
351. Vrouwen als getuigen van Jezus'verrijzenis : Mc 16,1-8 // Mt 28,1-10 // Lc 23,56b-24,12 - Mc 16,1-8 - Mt 28,1-10 - Lc 23,56b-24,12 -
354. Verschijning aan twee leerlingen op weg naar Emmaüs : Lc 24,13-35 - Lc 24,13-35 -
355. Verschijning aan de leerlingen in Jeruzalem : Lc 24,36-49 - Lc 24,36-49 -
356. Afscheid en hemelvaart : Lc 24,50-53 - Lc 24,50-53 -


concordans : http://www.awmach.org/ .


Denaux, Adelbert, Een vreemdeling in de stad. Lucas'narratieve christologie in perspectief, in Collationes, 35ste jaargang, nr. 4, december 2005, blz. 373-386 (Afscheidscollege van Prof. Dr. Adelbert Denaux gehouden op 4 december 2004 in de promotiezaal van de Katholieke Universiteit Leuven ter gelegenheid van zijn emeritaatsviering).

Samenvatting : http://www.kuleuven.be/thomas/tijdschriften/start.php?id=3 . # Een vreemdeling in de stad (Adelbert Denaux) Adelbert Denaux nam eind vorig jaar afscheid van zijn Leuvense leerstoel exegese van het Nieuwe testament. Bij zijn emeritaatsviering hield hij een lezing over het evangelie van Lucas, waarover hij destijds al zijn doctoraatsverhandeling maakte. Hoe komt Jezus daarin naar voren? En welke technieken gebruikt de evangelist om dat beeld van Jezus te schetsen? Die laatste vraag brengt ons meteen bij de zogeheten 'narratieve' analyse. Lucas hanteert een welbepaalde verhaaltechniek om Jezus te doen optreden als 'Een vreemdeling in de stad'. Zo komt Jezus verrassend actueel binnen in onze wereld, waarin miljoenen vluchtelingen en migranten ronddwalen, die 'als vreemdelingen' aangewezen zijn op gastvrijheid net zoals Jezus dat in zijn tijd ook was. Bovendien is Jezus als vreemdeling ook het paradigma voor het bestaan van de christenen zelf en van hun plaats in deze wereld.

LUCAS: SCHRIJVER, HISTORICUS EN THEOLOOG

Lucas, de auteur van het derde evangelie en de Handelingen van de Apostelen, is in het verleden vaak geprezen als schrijver, historicus en theoloog. Zijn literaire kwaliteiten liggen zo voor de hand dat ze vele lezers hebben bekoord. Lucas is een meesterlijk verteller en een verfijnd stilist. Een opvallend kenmerk is de grote wendbaarheid van zijn stijl: wanneer hij joodse onderwerpen aansnijdt, schrijft hij een semitiserend Grieks, dat nauw aansluit bij het Grieks dat gebruikt wordt in de Griekse vertaling van het Oude Testament, met name de Septuagint. Wanneer hij zaken van de Grieks-Romeinse wereld behandelt, hanteert hij het standaard hellenistisch Grieks van zijn tijd (2). (2) J.M. Watt, Code-Switching in Luke and Acts (Berkeley Insights in Linguistics and Semiotics, 31), New York, Peter Lang, 1997.
Wanneer we Lucas kwalificeren als historicus en theoloog, mogen we vanzelfsprekend niet de criteria hanteren, die op vandaag gelden. Lucas’ onmiskenbare historische interesse maakt van hem nog geen historicus in de moderne zin van het woord. Maar wanneer we zijn tweedelig werk, Lucas-Handelingen, meten aan de normen van historiografie van zijn tijd, kunnen we het tot op zekere hoogte kwalificeren als een historisch werk. In de oudheid immers was geschiedenis schrijven een verhaal vertellen over voorbije gebeurtenissen, dit tot nut en voordeel van de lezer, of met retorisch-apologetische bedoelingen (3). (3) Cf. Todd Penner, In Praise of Christian Origins. Stephen and the Hellenists in Lukan Apologetic Historiography, New York & Londen, 2004, spec. Hoofdstuk III (‘Writing History in Antiquity: Identity, Rhetoric, and Compelling Narration’), en IV (‘Jewish Apologetic Historiography: Cultural identity and Rewriting the Past).
Niet toevallig noemt Lc zijn werk en dat van zijn voorgangers een diègèsis (Lc 1,1), een verhaal, een historische narratio zeg maar. Evenmin kunnen we Lucas een theoloog noemen in de moderne zin van het woord. Het evangelie en het boek der Handelingen zijn vanzelfsprekend geen systematisch doorwrochte theologische traktaten. Het zijn in de eerste plaats verhalen, over Jezus en over de vroege kerk. Toch bevatten deze verhalen wel degelijk een theologische boodschap. Men zou beide werken daarom voorbeelden van ‘narratieve of verhalende theologie’ kunnen noemen.

EXEGETISCHE VRAAGSTELLINGEN EN METHODEN BINNEN DE FACULTEIT GODGELEERDHEID

De literaire, historische en theologische kwaliteiten van Lucas’ oeuvre laten meerdere benaderingen toe. Elke lezer leest Lucas’ werk vanuit bepaalde interesses en vraagstellingen, en kiest een leesmethode in functie hiervan. Ook al bestaan er allerlei verbanden tussen interesses en methoden, toch dient men beide zorgvuldig te onderscheiden. Bovendien kan men stellen dat geen enkele vraagstelling of interesse een monopoliepositie bezit en geen enkele methode alleen zaligmakend is. Van een faculteit Godgeleerdheid mag men nochtans verwachten dat ze de bijbel allereerst leest vanuit een theologische vraagstelling. Dat houdt in dat een exegeet, die theoloog wil zijn, zich interesseert voor de vraag: wat zegt deze of een andere tekst van de bijbel ten lange laatste over God en over de wijze waarop Hij zich tot de wereld verhoudt? De historische of literaire leesmethoden die de exegeet hanteert staan uiteindelijk in dienst van deze theologische vraagstelling, en niet uitsluitend in dienst van historische kwesties of van vragen naar de literaire kwaliteit van een tekstgedeelte uit de bijbel, hoe belangrijk die ook mogen zijn. Deze overweging heeft mijn keuze van het onderwerp van dit afscheidscollege bepaald. Binnen de mij toegemeten tijd en rekening houdend met u, mijn toehoorders, die in overgrote meerderheid geen exegeten of misschien zelfs geen bijbellezers bent, wil ik u enkele overwegingen ten beste geven over de christologie van Lucas. Met ‘christologie’ bedoel ik het ‘Christusbeeld’ van Lucas, of nog ‘de voorstelling of het beeld van Jezus van Nazaret dat Lucas bezit en aan zijn lezers wil meegeven’. We merken hierbij op dat het Nieuwe Testament meerdere Jezusbeelden schetst. Om te beginnen is er het merkwaardige feit dat het N.T. niet één, maar vier evangelies bevat. Elk evangelie vertelt zijn eigen Jezusverhaal. Bijgevolg verwoordt en verkondigt het ook een kenmerkend Jezusbeeld. Maar daarnaast zijn er nog de brieven van Paulus en andere geschriften die elk op hun manier over Jezus spreken. Er bestaat dus zoiets als een ‘christologisch pluralisme’ binnen het N.T. Naast de fundamentele overeenkomsten in wat ze over Jezus zeggen, bevatten de nieuwtestamentische geschriften verschillende Jezusbeelden. Deze eenheid in verscheidenheid is tegelijk een rijkdom en een uitdaging. Over één Jezusbeeld, namelijk dat van Lucas, wil ik het hier hebben. Misschien stelt iemand onder u zich de vraag: Lucas’ christologie is toch iets anders dan zijn theologie. Of eenvoudiger gezegd, het Jezusbeeld van Lucas is toch iets anders dan zijn godsbeeld. Dat klopt, maar toch is er iets merkwaardigs aan de hand wanneer we het hebben over het godsbeeld van het N.T. In onderscheid met het Oude Testament, spreekt het Nieuwe Testament nergens over God zonder meteen ook de persoon van Jezus ter sprake te brengen. Kortom, in het NT. is de theologie christologisch georiënteerd. Of anders gezegd: via Jezus Christus komt God ter sprake. Of om het met nieuwtestamentische woorden te zeggen: Jezus Christus ‘is het beeld (in het Grieks de eikoon) van de onzichtbare God’ (Kol 1,15).

LUCAS’ KARAKTERISTIEKE CHRISTOLOGIE ZOALS GEPERCIPIEERD DOOR DE LEZER

In de titel van dit afscheidscollege heb ik geprobeerd Lucas’ kenmerkende bijdrage tot het veelvoudige Jezusbeeld van het N.T. te verwoorden. Deze luidt: ‘Een vreemdeling in de stad. Lucas’ narratieve christologie in perspectief’. Enerzijds karakteriseert de ondertitel Lucas’ theologisch ontwerp: hij schrijft geen systematische theologie, maar narratieve theologie. Hij brengt een theologische, respectievelijk een christologische boodschap via een verhaal. Anderzijds brengt de titel een karakterisering van hoe Lucas Jezus tekent, van het kenmerkende van Lucas’ Jezusbeeld, althans het Jezusbeeld dat ik als lezer in zijn evangelie erken. Mijn jarenlange lezing van het Lucasevangelie heeft mij tot de overtuiging gebracht dat Lucas in zijn evangelieverhaal Jezus uitbeeldt als ‘een vreemdeling’. Misschien zullen sommigen onder jullie opmerken: weliswaar geeft Lucas, of althans de personages van zijn verhaal, een aantal benamingen of titels aan Jezus waardoor deze laatste gekarakteriseerd of geïdentificeerd wordt. Jezus krijgt bijvoorbeeld de titels ‘Mensenzoon’, ‘profeet’, ‘redder’, ‘Christus’, ‘Zoon Gods’, of ‘Heer’ toebedeeld. Maar nergens wordt Jezus ‘een vreemdeling’ genoemd. Ik geef graag toe dat ik hier een persoonlijke lezing van Lucas presenteer. Maar doet niet elke lezer van Lc dit? ‘Persoonlijk’ betekent evenwel niet hetzelfde als een puur subjectieve lezing die haar eigen interpretatie opdringt aan de tekst. Als ik kan aantonen dat mijn lezing gegrond is in de tekst, en een verantwoorde weergave is van de intentie van de auteur van het derde evangelie, dan meen ik dat deze lezing kan bijdragen tot een rijkere interpretatie van Lucas’ christologisch ontwerp. Daartoe dien ik o.m. aan te tonen dat de karakterisering van Jezus als ‘vreemdeling’ de andere karakteriseringen niet tegenspreekt, maar aanvult en bevestigt. Dat wil ik in wat volgt proberen te doen.

TITULAIRE EN NARRATIEVE CHRISTOLOGIE

Vooraleer ik verder ga, wil ik nog twee opmerkingen maken: een eerste over het gebruik van titels om Jezus te karakteriseren en een tweede over de studie van deze titels als een wezenlijk onderdeel van de studie van de christologie van het NT. Ik heb er al op gewezen dat de evangelisten gebruik maken van bestaande titels om Jezus te karakteriseren. Ook Lucas, schrijvend in de jaren 80-90 van onze tijdrekening, doet dit. Hij put hiervoor rijkelijk uit de traditie vóór hem. Maar hij voegt aan dit arsenaal nog een kwalificatie toe die hem eigen is, namelijk de titel ‘redder’ of ‘heiland’ (in het Grieks sôtèr). Nu heeft de studie van de christologie van het N.T. zich lange tijd geconcentreerd op het onderzoek van die zogeheten christologische titels. Een klassiek voorbeeld hiervan is de studie van Ferdinand Hahn, die de titel draagt Christologische Hoheitstitel (‘christologische eretitels’), en de ondertitel meekrijgt Ihre Geschichte im frühen Christentum (‘hun geschiedenis in het vroege christendom’) (4). (4) F. Hahn, Christologische Hoheitstitel. Ihre Geschichte im frühen Christentum (FRLANT, 83 Göttingen, l966.
Men zou zijn studie een historisch opgezette ‘titulaire christologie’ kunnen noemen. De vijf hoofdstukken van zijn werk zijn immers elk gewijd aan één titel: Mensenzoon, Kurios of ‘Heer’, Christus, zoon van David, en Zoon van God; daarna volgt nog een aanhangsel over ‘de eschatologische profeet’. Bovendien is F. Hahns invalshoek historisch, zoals de ondertitel aangeeft. Hij onderzoekt de oorsprong van elke titel en de wijze waarop en de betekenissen waarin deze titels tijdens de eerste decennia van de Jezusbeweging op Jezus werden toegepast. Deze benadering heeft een schat aan informatie en inzichten opgeleverd, die van aard waren om een puur systematisch-christologische lezing van het N.T. grondig te nuanceren en te vernieuwen. Toch heeft de historisch opgezette titulaire christologie haar grenzen en beperkingen. Eigenlijk is de studie van christologische titels al een vorm van abstractie. Om hun betekenis werkelijk te begrijpen, dient men ze te situeren in hun ruimere context, zowel de historische als de literaire context.

HISTORISCHE CONTEXT

Wat het eerste betreft, de historische context: in 1913 publiceerde Wilhelm Bousset een monumentale studie over de christologie van het vroege christendom: Kyrios Christos (‘Christus, de Heer’). Dit boek was zo invloedrijk dat er in 1970 nog een Engelse vertaling op de markt gebracht werd: Kyrios Christos: A History of the Belief in Christ from the Beginnings of Christianity to Irenaeus (5). (5) W. Bousset, Kyrios Christos. Geschichte des Christusglaubens von den Anfängen des Christentums bis Irenaeüs (FRLANT, 4), Gottingen, 1913; (2) 1921; (5) 1965. EV: Kyrios Christos: A History of the Belief in Christ from the Beginnings of Christianity to Irenaeus, Translated by J.E. Steely, Nashville, 1970.
In die studie wees W. Bousset op de onlosmakelijke samenhang van het Christusgeloof van de jonge kerk en het ontstaan van de Christuscultus. Het ontstaan van de Christuscultus, dat wil zeggen het vereren van Jezus als een goddelijke figuur, speciaal binnen de context van liturgische handellngen en gebed, is absoluut cruciaal voor alle daarop volgende ontwikkelingen in de christologie van de eerste eeuwen, aldus W Bousset. De Sitz im Leben of de concrete levenssituatie waarin de christologische titels in gebruik zijn geraakt, is de cultus, de liturgie van de jonge kerk, meer bepaald het ontstaan van een verering voor Jezus als een goddelijke gestalte. Negentig jaar later, in 2003, schrijft Larry W. Hurtado een boek dat de titel draagt: Lord Jesus Christ. Devotion to Jesus in Earlies Christianity (6). (6) L.W. Hurtado, One God, One Lord. Early Christian Devotion and Ancient Jewish Monotheisn Londen, 1988; Id., Lord Jesus Christ. Devotion to Jesus in Earliest Christianity, Grand Rapids, MI Cambridge, UK, 2003.
De ondertitel ‘devotion to Jesus’ wijst erop dat de auteur W Boussets stelling over het belang van de Christuscultus voor de christologie ten volle beaamt, ook al deelt hij hoegenaamd niet W. Boussets godsdiensthistorische stelling dat het geloof in Jezus’ goddelijkheid pas in een secundaire fase van de Jezusbeweging mogelijk werd onder de invloed van de Grieks-hellenistische cultuur. Integendeel, volgens L. W. Hurtado ontstond in de eerste twee decennia na Jezus’ dood, dus uitzonderlijk vroeg, in de eerste kringen van zijn volgelingen, dus niet pas in de hellenistisch-christelijke gemeenten, een merkwaardige Jezus-cultus die zijns gelijke niet kende in de omringende religies, en dit terwijl die volgelingen van Jezus aan het exclusieve monotheïsme van hun joodse godsdienst trouw bleven. Da betekent dat wanneer Lucas zes of zeven decennia na Jezus’ dood zijn evangelie schrijft, hij uiteraard bekend moet geweest zijn met die Christus cultus van de christelijke gemeenschappen en met de daaraan beantwoordende hoog-christologische affirmaties. We kunnen ook aannemen dat hij die zelf volop beaamde, maar dat hij in zijn evangelie narratieve strategieën ontwikkelde om zijn hellenistisch lezerspubliek van de waarheid en be trouwbaarheid ervan te overtuigen (vgl. Lc 1,4).

LITERAIRE CONTEXT

Wat het tweede betreft, de literaire context: we dienen ervan uit te gaan dat er een samenhang is tussen de titels die aan Jezus gegeven worden en het evangelieverhaal waarin die titels zijn opgenomen. Zonder het verhaal kun je de betekenis van de titels niet begrijpen. De namen die aan Jezus gegeven worden zijn als het ware de samenvatting van de ervaringen met hem die in de evangelieverhalen zijn opgetekend. De algemene menselijke ervaring leert trouwens dat je een naam geeft aan iemand op grond van wat je over die persoon ervaart en van de verhalen die daarover worden verteld. Als mensen van Dom Helder Camara zegden dat hij een ‘profeet’ was, dan was deze ‘naamgeving’ gesteund op tal van ervaringen waaruit het profetische optreden van deze bisschop bleek. Iets dergelijks geldt voor Jezus. Wanneer mensen uit zijn omgeving hem een ‘profeet’ noemden, dan deden ze dit omdat er in zijn handelen en spreken opvallende overeenkomsten waren met het optreden van de oude profeten. Het geven van een naam of een titel aan iemand, veronderstelt voorafgaande ervaringen en verhalen daarover die het geven van zulk een naam rechtvaardigen. Het één veronderstelt het ander. Of om het iets meer technisch te zeggen: titulaire christologie en narratieve christologie gaan hand en hand. Meer nog: de ervaring komt eerst, de verwoording daarna, verhalen over Jezus zijn de voedingsbodem waaruit de titels van Jezus ontbloeien. Deze verruiming van het christologische perspectief hangt waarschijnlijk ook samen met een belangrijke wijziging in de methodologie van de studie van de geschriften van het N.T. Zoals bekend zijn we in de voorbije decennia getuige van een methodologische paradigmawisseling. Tijdens de l9de en een groot deel van de 20ste eeuw werd de exegese gedomineerd door het gebruik van de historisch-kritische inethoden, respectievelijk de kritiek van de bronnen, van de literaire vormen, en van de uiteindelijke redactie van de N.T.-ische geschriften (7). (7) A. Denaux en P. Kevers, De historisch-kritische methode, in Collationes 10(1980)387-404.
In het laatste kwart van de 2Oste eeuw heeft de aandacht zich verlegd van diachronische naar synchronische benaderingen. De interesse gaat niet meer uit naar de ontstaansgeschiedenis van de tekst, maar naar de tekst zoals hij voorligt, in zijn totaliteit. Men gaat de tekst meer holistisch en minder analytisch bekijken. Een van die synchrone benaderingen is de narratieve analyse, een methode die uiteraard zeer toepasselijk is op de evangelies omdat die verhalende teksten zijn (8). (8). (8) De narratieve analyse probeert de ‘narratieve grammatica’ van het verhaal te zien, om, door aandacht te hebben voor de geimpliceerde auteur en de geïmpliceerde lezer (in onderscheid met de auteur en lezers van vlees en bloed), voor de setting, dat is enerzijds de tijdsasnduidingen in het verhaal, het markeren van tijdsrelaties tussen de gebeurtenissen (chronologische code); en anderzijds de plaatsen en/of verplaatsingen (topografische code); voor de karakterisering van de personages/karakters binnen het verhaal (hoofdpersoon, tegenspelers, medestanders); voor de narratieve structuur (volgorde van de gebeurtenissen; wat gebeurt er? wat verandert er?); voor de ‘plot’ van het verhaal (maw. wat is de intrige van het verhaal? welke werkwoorden worden gebruikt? welke is de beginsituatie, peripetie, en eindsituatie [code van de handeling ) ?); en voor het standpunt (point of view) van de verteller. Zie hierover: M - A. Powell, What is Narrative Criticism? A New Approach to the Bible, Minneapolis, Fortress Press, 1990.

METHODENPLURALISME

Beste toehoorders, mijn verhaal tot nu toe moet u stilaan duidelijk maken dat ook de exegese een bedrijvigheid in volle ontwikkeling is. Er heerst tegenwoordig in de exegetische wereld een methodenpluralisme (9). (9) Zie een nauwkeurige beschrijving en evaluatie van de diverse methoden door de Pauselijke Bijbelcommissie: Commission Biblique Pontificale, L’interprétation de la Bible dans l’Église, in Biblica 74(1993) 451-528. NL: De interpretatie van de bijbel in de kerk, in Kerkelijke Documentatie 121 22(3,1994)3-60. Zie verder S.E. Porter (ed.), Handbook to Exegesis of the New Testament (NTTS, 25), Leiden/New York/ Köln, 1997.
Soms woedt er zelfs een verbeten strijd tussen de aanhangers van die verschillende methoden. Sommige aanhangers van de historisch-kritische methode, nog nagenietend van het evidente succes van deze benadering, vinden de nieuwe synchrone methoden niet veel zaaks, en van een bedenkelijk wetenschappelijk gehalte. Sommige aanhangers van synchrone lezingen daarentegen kijken met een zelfgenoegzaam misprijzen neer op de in hun ogen dorre analyses van de tegenpartij, die naar hun zeggen niemand interesseren behalve een kleine, academische elite en die de levenwekkende boodschap van de bijbel eerder verduisteren dan verhelderen. Ze vinden dat hun nieuwe benadering de rijke betekenis van de tekst kan ontsluiten voor een breed lezerspubliek. Persoonlijk denk ik dat elke methode haar voor- en nadelen heeft, haar mogelijkheden en haar grenzen, en dat de raadgeving van Paulus hier op haar plaats is, die zegt: ‘Keur alles, en behoud het goede’ (1 Tess 5,21). Ik ben dus veeleer voorstander van een praktisch eclecticisme terzake. Alle methoden zijn voor mij goed, zolang ze mij helpen om de betekenis van de tekst beter te ontsluiten, en de communicatie tussen auteur en lezer te bevorderen. Ik hoed me voor wat ik een ‘exegetisch fundamentalisme’ zou noemen, dat zweert bij één methode en de andere demoniseert. Methoden zijn geen dogma’s, maar slechts hulpinstrumenten bij de boeiende, riskante en nooit eindigende activiteit van het lezen en interpreteren van teksten, in casu de bijbeltekst.
Maar genoeg daarover, laten we terugkeren naar ons onderwerp, Lucas’ narratieve christologie.

JEZUS, EEN VREEMDELING

Laten we beginnen bij het einde, het verhaal van de twee leerlingen op weg naar Emmaüs (Lc 24,13-35). Lucas vertelt dit schitterende verhaal in het laatste hoofdstuk van zijn evangelie, waarin hij de verrijzenis van de vermoorde Jezus ter sprake brengt’ (10). (10) Zie een uitvoerige analyse in A. Denaux, Lucas’ verhaal van Jezus’ verrijzenis (Lc 23,54—24,53), in Collationes 34 (2004) 5-39.
De twee leerlingen waren Jezus gevolgd tijdens zijn tochten door Israël. Op grond van zijn optreden karakteriseren ze hem als een ‘profeet, machtig in woord en werk’. Ze hadden heel hun hoop op hem gesteld, dat hij Israël zou bevrijden van zijn vijanden. Maar nu is het al de derde dag sinds deze Jezus door de joodse leiders aan de Romeinen werd overgeleverd om de meest smadeljke dood, die aan het kruis, te ondergaan. Hun hoop is verzwonden. Met bittere droefheid in het hart keren ze terug naar hun plaats van herkomst, het dorp Emmaüs. Op weg naar huis worden ze onverwachts vergezeld door een onbekende, die ziet dat ze druk aan het discussiëren zijn, en hij vraagt waarover ze het hebben. Daarop reageren ze met een vraag: ‘Bent u de enige die als vreemdeling in Jeruzalem verblijft (paroikeis) en die niet weet welke dingen daar deze dagen gebeurd zijn?’ (24,18). Lucas legt de leerlingen een vraag in de mond die in de context van zijn verhaal op de lezers een zeer ironisch effect heeft. De ironie van hun vraag heeft betrekking op twee zaken. In de eerste plaats karakteriseren de leerlingen de vreemdeling als ‘onwetend’, terwijl ze in de loop van het verhaal zelf de onwetenden blijken te zijn. Als er iemand is die weet wat daar gebeurd is, is het wel deze vreemdeling! Eigenlijk zijn de leerlingen de onwetenden: ze hebben geen inzicht in de ware identiteit van degene die met hen op weg gaat. Dat bleek al toen Jezus hun over zijn lijden sprak. Toen noteerde Lucas hun onbegrip in drievoud: ‘Maar zij begrepen er niets van; het bleef verborgen voor hen en wat hij zei konden ze maar niet vatten’ (Lc 18,34). Hun (christologische) onwetendheid zal pas opgeheven worden door de tussenkomst van de vreemdeling zelf. Via verschillende stappen zal hij hun zijn ware identiteit doen kennen, door aandachtig naar hun levensverhaal te luisteren, door hen te leren de Schriften christologisch te lezen, door een beroep te doen op hun gastvrijheid, en door het brood voor hen te breken. Het tweede moment van ironie is dat de leerlingen hun reisgenoot karakteriseren als een ‘vreemdeling’ (Lc gebruikt hier het werkwoord paroikeô, dat betekent ‘tijdelijk als vreemdeling verblijven’). Deze karakterisering is weliswaar een uiting van hun onwetendheid omtrent de identiteit van Jezus, maar die is toch meer waar dan ze zelf vermoeden. En daarin ligt juist Lucas’ ironie: in hun onwetendheid spreken de leerlingen toch een diepe waarheid uit over Jezus. Voor Lucas immers is het vreemdeling-zijn van Jezus geen toevallig detail dat alleen geldt voor deze episode, maar een wezenlijk aspect van zijn optreden en identiteit. Een terugblik op het hele evangelieverhaal vanuit deze scène maakt dit duidelijk.
Als gecultiveerde stadsmens en als burger van een wereldrijk was Lucas zeer gevoelig voor vragen als: waar kom je vandaan, waar logeer je, waar hoor je thuis? Toen hij Jezus’ leven hoorde vertellen, was hij meer dan andere evangelisten getroffen door het merkwaardige feit dat Jezus als mens heimatlos was! Wanneer Lucas dan zijn eigen versie van het verhaal van Jezus’ leven brengt, valt het de aandachtige lezer op dat hij Jezus uitbeeldt als een vreemdeling, geboren ver van zijn vaderstad (Lc 2,4) en in povere omstandigheden (2,7: ‘Ze legden hem in een voederbak, omdat er geen plaats voor hem was in de woonruimte’). Bovendien, de verwijtende vraag aan het adres van zijn ouders, ‘Wisten jullie dan niet dat ik in het huis van mijn Vader moest zijn’ (Lc 2,49), wijst erop dat het kind Jezus er zich al van bewust is dat het huis in de stad Nazaret (2,39) niet zijn natuurlijke habitat is. Voor Lucas is de vreemdeling Jezus nergens helemaal thuis, steeds op tocht door stad en dorp (Lc 8,1 ‘Hij ging door steden en dorpen’; 13,22: ‘Hij vervolgde zijn weg door steden en dorpen’). Wanneer mensen hem ergens willen vasthouden, laat hij zich niet binden (4,42). Zijn profetische vrijheid verbiedt hem zich aan één plaats te binden of met één bepaalde groep te identificeren. Kandidaat-volgelingen worden gewaarschuwd dat ze, zoals Jezus, have en goed dienen prijs te geven: ‘Vossen hebben holen en vogels hebben nesten, maar de Mensenzoon heeft niets om zijn hoofd op neer te leggen’ (Lc 9,53). Teksten uit zijn Marcusbron die suggereren dat Jezus een huis bezit in Kafarnaüm (cf. Mc 2,1 ‘En toen hij na enkele dagen naar Kafarnaüm terugkeerde, werd er gemeld dat hij thuis was (hèkousthè hoti en oikô estin]’ en Mc 3,20: ‘Toen ging hij naar huis [kai erchetai eis oikonJ en de menigte verzamelde zich weer, zodat ze zelfs niet konden eten’) worden door Lc weggelaten. Kortom, ook al kunnen we de term ‘vreemdeling’ geen christologische titel noemen, toch kunnen we stellen dat de term Lucas’ narratieve karakterisering van het hoofdpersonage van zijn verhaal treffend samenvat.

JEZUS, GODDELIJKE GAST DIE GODS VOLK BEZOEKT EN GODS HEIL AANBIEDT

Wie vreemdeling zegt, zegt gastvrijheid. Nu is het voor elke lezer duidelijk dat gastvrijheid, of het ontbreken ervan, een belangrijk motief is in Lucas - Handelingen. In de bundel The Unity of Luke-Acts, uitgegeven door mijn collega Jos Verheyden, heb ik hier een uitvoerige studie aan gewijd 11). (11) A. Denaux, The theme of Divine Visits and Human (In)hospitality in Luke-Acts. Its Old Testament and Graeco-Roinan Antecedents, in J. Verheyden (ed), The Unity of Luke-Acts (BETL, 142), Leuven, 1999, pp. 255-279.
Hieruit blijkt ondermeer dat Lucas dit motief herhaaldelijk op Jezus betrekt. Als rondtrekkende vreemdeling is Jezus aangewezen op de gastvrijheid van de mensen. In zijn persoon brengt God een heilsbezoek aan de stad van de mens. Wanneer Jezus bij de poort van de stad Naïn de zoon van een weduwe opwekt, loven de omstanders God omdat ‘een groot profeet onder ons is opgestaan’ (prophètès megas ègerthè en hèmin) en omdat ‘God (door hem) zijn volk heeft bezocht’ (epeskepsato ho theos ton laon autou) (Lc 7,16). Het ‘profetisch’ optreden van Jezus blijkt uit de dodenopwekking. Dit optreden wordt door de omstanders geïnterpreteerd als een bezoek van God aan zijn volk. De profeet blijkt een goddelijke gast te zijn die Gods heil aanbiedt, bevrijding uit de macht van de dood. Het heil dat de goddelijke gast aan het volk aanbiedt (1,77: sôtèria tô laô autou) wordt elders gekwalificeerd als ‘bevrijding van de vijanden en uit de hand van allen die hen haten’ (1,71: sôtèrian eks echthrôn hèmôn kai ek cheiros pantôn tôn misountôn hèmas) en als ‘vergeving van hun zonden’ (1,77: en aphesei hamartiôn autôn; vgl. 24,47). Door sommigen, zoals Zacheüs (19,1-10), wordt Jezus gastvrij ontvangen, door anderen, zoals Simon de Farizeeër (7,36-50), met dubbelzinnige bedoelingen. Maar meestal wordt hij niet opgenomen: bij zijn geboorte was er geen plaats voor hem (2,7); hij werd uit zijn eigen vaderstad gegooid (4,29-30); en in een Samaritaans dorp kreeg hij geen logies (9,53).
Dit motief van het bezoek van de vreemdeling Jezus en van de weigering om hem te ontvangen wordt tot een narratief hoogtepunt gevoerd in de relatie tussen Jezus en de stad Jeruzalem. Daarom gaven we aan ons afscheidscollege de titel mee: ‘Een vreemdeling in de stad’. Zoals bekend richt Lucas de hele dynamiek van zijn verhaal op Jezus’ confrontatie met de stad. In het eerste deel van het evangelie (3,21-9,50) is Jezus een rondtrekkende predikant, zonder vaste reisroute. Vanaf 9,5 I verandert dit. Jezus richt zijn blik van nu af aan vastberaden op een welbepaald doel, de stad Jeruzalem. Dat doel wordt niet meer uit het oog verloren. De herhaling van de zgn. reisnotities (13,22; 17,11; 19,11.28.41) wijst erop dat Jezus zijn eenmaal genomen besluit bewust ten uitvoer brengt. Men heeft de sectie 9,51-19,44 daarom het lucaanse reisverhaal genoemd. Jezus trekt naar de stad als een godsbode, toegerust met Gods heilskracht (1,68-69). Hij wil haar Gods vrede en heil aanbieden. Jeruzalem staat voor een beslissende keuze: de goddelijke gast ontvangen of hem weigeren. Normaal had de reis moeten uitmonden op een koninklijke intrede, waarbij de stad Jezus’ aanbod dankbaar aanvaarde. Maar de stad weigert hem te ontvangen, alleen de leerlingen begroeten hem als de messiaanse koning (19,38). Jeruzalem heeft de kairos, het heilsmoment van het goddelijk bezoek niet herkend (19,41.44). Jezus trekt op naar de stad als een profeet, en in die hoedanigheid beseft hij al bij voorbaat welk lot hem daar te wachten staat, de profetenmoord: ‘Het past niet dat een profeet buiten Jeruzalem omkomt (13,33)’. De stad weigert hem te ontvangen en vermoordt de weerloze vreemdeling. De klacht die de wenende Jezus uitspreekt over de ondergang van de stad (19,41-44) verwijst naar de verwoesting van Jeruzalem, die reeds had plaatsgehad toen Lucas zijn evangelie schreef. De verwoestïng wordt dus begrepen als een straf voor de ongelovige weigering om Gods heilsaanbod in Jezus te ontvangen. Kortom, in zijn evangelieverhaal heeft Lucas een welbepaald narratief schema ontwikkeld. In de vreemdeling Jezus bezoekt God zijn volk, en vooral de stad Gods, Jeruzalem. Pas wanneer Jezus als vreemdeling gastvrij ontvangen wordt, zal hij het heil vanwege God kunnen aanreiken. Wie hem evenwel niet ontvangt, valt onheil te beurt.
Ik heb er al op gewezen dat Jezus’ Heimatlosigkeit wijst op zijn innerlijke vrijheid: hij laat zich nergens binden; hij hoort in geen enkele groep restloos thuis (4,16-30; 4,42-43; 9,51-56). Maar er is meer. Het lijkt mij dat dit motief ook een christologische pointe heeft. Dat Jezus op aarde nergens helemaal thuishoort, verwijst impliciet ook naar zijn bovenmenselijke herkomst. Deze vreemdeling op aarde is tegelijk een heavenly stranger, een vreemdeling komend uit de hemel. Eigenlijk hoort hij niet helemaal thuis in deze wereld. Zijn komst op aarde werd in 1,78 al beeldend beschreven als een bezoek van de dageraad ‘uit den hoge’ (eks hupsous), als de vrucht van het ‘komen over’ (epeleusetai) of het ‘overschaduwen’ (episkiasei) van de maagd Maria door de Geest (Lc 1,35). Ook zijn levenseinde wordt beschreven met een ruimtelijke, maar omgekeerde metafoor. Jezus bereidt zijn ‘uittocht’ (exodos) voor (9,31), om doorheen lijden en dood ‘opgenomen’ te worden (9,51; 24,50-53) in de hemelse heerlijkheid, waar hij wezenlijk thuishoort. Lucas’ subtiele aanwending van het katabasis/anabasis model, het neerdalen en opgenomen worden van zijn hoofdpersonage, vormt o.i. een overgang tussen de christologie van Marcus, en die van Johannes, die de hemelse herkomst en identiteit van Jezus expliciet thematiseert.

HELLENISTISCHE RESONANTIES

Waarom heeft Lucas zijn Marcusbron zo grondig herwerkt? Een van de redenen lijkt ons te zijn dat Lc zijn Jezusverhaal en de christologische boodschap die erin vervat ligt meer toegankelijk en overtuigend wou maken voor zijn hellenistische lezers. Door het aanwenden van het motief van de goddeljke vreemdeling die de mensen bezoekt, bespeelt Lucas een register dat diepe resonanties heeft in het collectieve geheugen en het hart van zijn Grieks-Romeinse tijdgenoten. Als hellenistisch auteur was Lucas vertrouwd met een bekend motief uit de Grieks-Romeinse literatuur, namelijk dat van de goden die mensen op aarde bezoeken. In het veertiende hoofdstuk van het boek der Handelingen vertelt Lucas het verhaal van Paulus en Barnabas die een lamme man genezen in de stad Lystra. Bij het zien daarvan beginnen de omstanders in het Lykaonisch te schreeuwen: ‘De goden zijn in mensengedaante tot ons neergedaald’ (Hnd 14,11: hoi theoi homoiôthentes anthrôpois katebèsan pros hèmas). Ze noemen Barnabas Zeus en Paulus Hermes. Paulus en Barnabas moeten alle moeite doen om de inwoners te verhinderen offers voor hen op te dragen. Dit verhaal toont aan dat voor Lucas’ tijdgenoten het membraan dat het hemelse van het aardse scheidt zeer dun was en dat er verkeer mogelijk was in beide richtingen. Niet toevallig wordt Ovidius’ compendium van de Grieks-Romeinse mythologie Metamorfosen genoemd. Vaak leggen exegeten trouwens een verband tussen het verhaal van Hnd 14,8-18 en dat van Filemon en Baucis uit Ovidius’ Metamorfosen 8,611-724. Ovidius vertelt er hoe Jupiter en Mercurius, de Romeïnse tegenhangers van de Griekse goden Zeus en Hermes, in menselijke gedaante neerdalen en om gastvrijheid vragen bij het arme, bejaarde echtpaar Filemon en Baucis. Het paar heet hen van harte welkom in hun eenvoudig huisje ‘in de Frygische heuvels’. Als beloning voor hun gastvrijheid worden ze tot priesters aangesteld van de tempel van Jupiter.
Dit motief kent meerdere varianten en gaat terug tot het begin van de Griekse literatuur. Het komt al voor in Homeros’ Ilias en Odyssee, die verplichte schoollectuur waren in de hellenistische opvoeding, gangbaar in Lucas’ tijd. Het Grieks-Romeinse schema van het ‘goddelijk bezoek’ bevat een aantal vaste motieven: (1) een afdaling (katabasis) of een opstijgen (uit de Hades, het water) en/of een wandelen; (2) een transfiguratie of een vermomming van de godheid; (3) een verschijning van de godheid en/of een gezien worden door mensen; (4) de (potentiële) gast-heer/vrouw biedt gastvrijheid aan of weigert het; (5) de goddelijke gast brengt overeenkomstig heil/onheil; (6) verdwijning van de goddelijke bezoeker (op normale of uitzonderlijke wijze); een hemelvaart of een afdaling in de Hades/het water; en (7) soms worden de goden door de gastheer erkend op het moment van hun verdwijning (of ervóór)(12). (12) Ibid., p. 266.
Het eerste hoofdstuk van Homeros’ Odyssee vertelt het verhaal van de godin Athene, die uit de Olympus neerdaalt (bè de kat’ Oulumpoio: 1,102) en in de gestalte van een mannelijke vreemdeling (eidomenè kseinô: 1,105) in Ithaca een bezoek brengt aan Telemachus, Odysseus’ zoon. Deze ontvangt hem gastvrij, en in ruil hiervoor ontvangt hij van de vreemdeling suggesties hoe hij zijn verloren vader terug kan vinden. Wanneer de goddelijk gast, de ‘heldergeoogde Athene’ verdwijnt, ‘opwaarts vliegend als een vogel’ (apebè glaukôpis Athènè, ornis d’hôs anopaia dieptato: 1,319-20), erkent Telemachus de ware identiteit van de vreemdeling: ‘Terwijl hij nog vol van verbazing daarover nadacht, kreeg hij sterk het gevoel dat de vreemde een god was’ (oisato gar theon einai: 1,322- 23) (13). (13) Homeros Odysee. De terugkeer van Odysseus, ingeleid en vertaald in Nederlandse hexameters door H.J. de Roy van Zuydewijn, Amsterdam, 1992, p. 75-76.
Dit verhaaltype is niet uitzonderlijk: er zijn tal van voorbeelden van te geven’(14). (14) Anne P. Burnett (Pentheus and Dionysos. Host and Guest, in Classical Philology 65 (1970)15-29, p. 24-25). merkt op dat de Grieks-Romeinse epiek en volkse verhalen het vaak over dergelijke godheden hebben: ‘Gods often wandered on earth incognito (cf. Od. 17,485-87)... Sometimes they took service with mortals; Sometimes they were in exile; sometimes they were engaged in quests or on general tours of inspection, but the pattern of their adventures was always roughly the same. Seeking aid or acceptance or hospitality, they were either rejected or received, and in response they visited those who refused them with flood, plague, or other natural disaster (like the exemplary earthquake of the Bacchae) , while they rescued their hosts and rewarded them with plenty (crops, marriage, children, victory)’.
Ditzelfde schema komt trouwens ook in de Septuagint voor, hoewel aangepast aan een monotheïstische context, zoals blijkt uit het verhaal van de gastvrijheid (philoksenia) van Abraham voor de drie vreemde bezoekers in het boek Genesis 18-19.

CHRISTOLOGIE IN DIALOOG MET DE OMRINGENDE CULTUUR

Ook het verhaal van de Emmaüsgangers vertoont duidelijke overeenkomsten met dit Grieks-Romeinse schema, zoals het herkennen van de ware identiteit van de vreemde bezoeker en zijn plots onzichtbaar worden. De overeenkomsten lijken ons onmiskenbaar. Lucas heeft het Emmaüsverhaal zo verteld dat zijn hellenistische lezers zich erin konden herkennen wegens de talrijke reminiscenties aan een hun bekend gegeven. Niet alleen in dit verhaal, maar in zijn hele evangelie heeft Lc het Grieks-Romeinse schema van de goden die mensen bezoeken geïntegreerd in een christologisch concept. Hij laat dit hellenistisch schema als het ware samenvloeien met de joodse traditie van het gewelddadig lot van de profeten: Jezus’ tragisch levenseinde ligt in het verlengde van dat van de oude profeten, en is het gevolg van de weigering om de heavenly stranger gastvrij in de stad te ontvangen. De soteriologische dimensie ervan (met name dat de vreemdeling heil brengt) vindt haar uitdrukking in de Christustitel en in de aan Lucas eigen christologische titel van ‘redder’ (sôtèr). En de bijzondere band van de vreemdeling met het mysterie van God wordt samengevat in de titels ‘Heer’, en ‘Zoon van God’. Lucas’ narratieve christologie gaat aldus een dialoog aan met de hem omringende Grieks-Romeinse cultuur, en getuigt van een universele, oecumenische openheid. En daarin kan hij ons, christenen van de eenentwintigste eeuw nog steeds inspireren.

ACTUALITEIT VAN LUCAS’ NARRATIEVE CHRISTOLOGIE

Vreemdeling op aarde, maar goddelijke gast, die overgeleverd is aan onze gastvrijheid, toen en nu! Lucas’ narratief model van Jezus als een ‘vreemdeling in de stad’ lijkt ons bijzonder relevant in de wereld vandaag, met zijn miljoenen vluchtelingen en migranten, die als vreemdelingen leven in een onbekend land, afhankelijk van de gastvrijheid van de mensen ter plekke, en vaak ook slachtoffers van het geweld aangericht door diegenen die hen als een bedreiging ervaren. Enerzijds staat de vreemdeling Jezus symbool voor het menselijk bestaan zonder meer. Elke mens is in bepaalde omstandigheden een weerloze vreemdeling die respect en gastvrijheid van zijn medemensen verwacht. Als christenen worden we uitgenodigd om gastvrij te zijn tegenover vreemdelingen. De auteur van de brief aan de Hebreeën zegt het aldus: ‘Houd de gastvrijheid (philoksenia) in ere, want zo hebben sommigen zonder het te weten engelen ontvangen (tines ksenisantes aggelous)’ (Heb 13,1). En in het Matteüsevangelie geeft Jezus als eindtijdsrechter aan deze oproep een christologische toespitsing: ‘Alles wat jullie gedaan hebben voor een van de onaanzienljksten van mijn broeders of zusters, dat hebben jullie voor mij gedaan’ (Mt 25,40). Gastvrijheid voor de vreemdeling is dus een wezenskenmerk van elke christen.
Anderzijds is Jezus’ status als vreemdeling een paradigma voor het bestaan van de christenen zelf en van hun plaats in de wereld. Lang geleden beschreef de auteur van de brief aan Diognetus het leven van de christenen als volgt: ‘Ze wonen in hun eigen vaderland, maar als vreemden (hôs paroikoi). Ze delen in alles mee als burgers, maar hebben in alles te lijden als vreemdelingen (hôs ksenoi). Elk vreemd land is hun vaderland, en elk land is hun vreemd (pasa ksenè patris estin autôn, kai pasa patris ksenè).... Ze vertoeven op aarde, maar ze zijn thuis in de hemel’ (5,5.9) (15). (15) Een kritische uitgave van de Griekse tekst van de brief aan Diognetus vindt men in K. Wengst (ed.) Didache (Apostellehre), Barnabasbrief Zweiter Klemensbrief Schrift an Diognet (Schriften des Urchristentums, 2), Darmstadt, 1984, p. 341. K. Wengst dateert de brief ten vroegste aan het einde van de tweede eeuw en vóór de tijd van Constantinus (ibid., p. 309). Een Nederlandse vertaling vindt men in D. Franses (ed.), De Apostolische Vaders, Hilversum, 1941, pp. 273-284.
Daarmee suggereert hij dat christenen niet toevallig, maar wezenlijk ‘vreemden’ zijn op aarde, omdat ze thuishoren in het hemelse huis. En daarin gelijken ze enigszins op hun meester en voorbeeld, Jezus Christus.
Beste toehoorders, toen ik twaalf jaar geleden als een vreemdeling uit het Westen hier in Leuven belandde, hebben de collega’s, de studenten en de huisgenoten mij gastvrij ontvangen. Daarom bied ik hun deze openbare les als een gastgeschenk aan. Misschien zal ik, na hier in het Oosten veel geleerdheid en ook enige wijsheid te hebben gevonden, terug naar de stad in het Westen trekken, waar de geur van de zee nog op de lippen te proeven valt. Maar ik voel me als paroikos, als vreemdeling, hier zo goed, dat het nog wel enige tijd zal duren vooraleer ik mijn terugtocht aanvang. 1k dank u voor uw aandacht.

ADELBERT DENAUX - LEUVEN

Adelbert Denaux is Em. Gewoon Hoogleraar van de KU. Leuven Adres: Tiensestraat 112, 3000 Leuven


Vanuit het einde kunnen we terugblikken op het evangelie van Lucas en kunnen we de eigenheid van het Lucasevangelie ontdekken .

1. Moest dat alles niet gebeuren? Vervuld en voltooid worden -

2. Vanuit Mozes en de profeten en al wat geschreven staat .

3. Jezus' overgave aan de Vader : kruiswoord en hof van Olijven . Het gebed van Jezus .

4. De waardigheid van Jezus .

5. Hoe wordt het volk , de Farizeeën , de hogepriesters en schriftgeleerden, de vrouwen enz. geschetst .