Religie.opzijnbest.nl

ZOEKEN OP DEZE WEBSITE Zoeken naar elk woord Zoeken naar alle woorden  Zoeken naar exacte zin    Hulp Verzorgd door PicoSearch

Voer uw zoekwoorden in Zoekformulier verzenden   Web www.interlevensbeschouwelijk.be

In hun synopsis van de eerste drie evangeliën (Leuven, Vlaamse Bijbelstichting, 1986; Turnhout, Brepols, ) onderscheiden Adelbert Denaux en Marc Vervenne volgende pericopen in het zeventiende hoofdstuk van het Lucasevangelie :
249. Ergernis : Lc 17,1-3a - Mc 9,42 - Mt 18,6-7
250. Vergevingsgezindheid : Lc 17,3b-4 - Mt 18,15-18 - Mt 18,21-22
251. Geloof : Lc 17,5-6 - Mt 17,14-21
252. Onnutte knechten : Lc 17,7-10
253. Genezing van de tien melaatsen : Lc 17,11-19
254. Vraag naar de tijd van het Rijk Gods : Lc 17,20-21
255. Geen voorbarige verwachting van de dagen van de Mensenzoon : Lc 17,22-24 - Mt 24,26-28
256. Lijden en verwerping van de Mensenzoon : Lc 17,25
257. De dagen van de Mensenzoon komen onverwacht : Lc 17,26-30 - Mt 24,37-41
258. Alles achterlaten op die dag : Lc 17,31-32 - Mt 24,15-22 - Mc 13,14-20
259. Zijn leven verliezen om het te behouden : Lc 17,33 - Mt 10,39
260. Dagen van oordeel en scheiding : Lc 17,34-35 (36) - Mt 24,37-41
261. Waar de gieren zich verzamelen : Lc 17,37 - Mt 24,26-28

249. Ergernis : Lc 17,1-3a - Lc 17,1-3a - Mc 9,42 - Mt 18,6-7 -- bijbeloverzicht -- taalgebruik -- Lc (Lucas) -- Lc 17 -- Lc 17,1 - Lc 17,2 - Lc 17,3 -

King James Bible . [1] Then said he unto the disciples, It is impossible but that offences will come: but woe unto him, through whom they come!
Luther-Bibel . 17 1 Er sprach aber zu seinen Jüngern: Es ist unmöglich, dass keine Verführungen kommen; aber weh dem, durch den sie kommen!

Tekstuitleg van Lc 17,1 .

King James Bible . [2] It were better for him that a millstone were hanged about his neck, and he cast into the sea, than that he should offend one of these little ones.
Luther-Bibel . 2 Es wäre besser für ihn, dass man einen Mühlstein an seinen Hals hängte und würfe ihn ins Meer, als dass er einen dieser Kleinen zum Abfall verführt.

Tekstuitleg van Lc 17,2 .

250. Vergevingsgezindheid : Lc 17,3b-4 -- Lc 17,3b-4 - Mt 18,15-18 - Mt 18,21-22 -- bijbeloverzicht -- taalgebruik -- Lc (Lucas) -- Lc 17 -- Lc 17,3 -- Lc 17,4 -

King James Bible . [3] Take heed to yourselves: If thy brother trespass against thee, rebuke him; and if he repent, forgive him.
Luther-Bibel . 3 Hütet euch! Wenn dein Bruder sündigt, so weise ihn zurecht; und wenn er es bereut, vergib ihm.

Tekstuitleg van Lc 17,3 .

King James Bible . [4] And if he trespass against thee seven times in a day, and seven times in a day turn again to thee, saying, I repent; thou shalt forgive him.
Luther-Bibel . 4 Und wenn er siebenmal am Tag an dir sündigen würde und siebenmal wieder zu dir käme und spräche: Es reut mich!, so sollst du ihm vergeben. Von der Kraft des Glaubens

Tekstuitleg van Lc 17,4 .

- ean ... hamartèsèi eis se (indien... hij zondigt tegen jou) : Mt 18,15 en Lc 17,4

Evangelie op de 27ste (zevenentwintigste) zondag door het c-jaar : Lc 17,5-10 . Lc 17,5-10 .
In die tijd zeiden de apostelen tot de Heer: "Geef ons meer geloof." De Heer antwoordde: "Als ge een geloof had als een mosterdzaadje, zoudt ge tot die moerbeiboom zeggen: Maak uw wortels los uit de grond en plant u in de zee, en hij zou u gehoorzamen. Wie van u zal tot de knecht die hij in dienst heeft als ploeger of veehouder, bij diens thuiskomst van het land zeggen: Kom meteen aan tafel en tast toe? Zal hij niet eerder zeggen: Maak mijn maaltijd klaar; omgord je en bedien mij terwijl ik eet en drink; daarna kun je zelf eten en drinken? Moet hij die knecht soms dankbaar zijn omdat hij heeft uitgevoerd wat hem is opgedragen? Zo is het ook met u: wanneer ge alles hebt gedaan wat u opgedragen werd, zegt dan: Wij zijn maar gewone knechten; wij hebben alleen maar onze plicht gedaan."

251. Geloof : Lc 17,5-6 -- Lc 17,5-6 - Mt 17,14-21 - bijbeloverzicht -- taalgebruik -- Lc (Lucas) -- Lc 17 -- Lc 17,5 - Lc 17,6 -

King James Bible . [5] And the apostles said unto the Lord, Increase our faith.
Luther-Bibel . 5 Und die Apostel sprachen zu dem Herrn: Stärke uns den Glauben!

Tekstuitleg van Lc 17,5 .

King James Bible . [6] And the Lord said, If ye had faith as a grain of mustard seed, ye might say unto this sycamine tree, Be thou plucked up by the root, and be thou planted in the sea; and it should obey you.
Luther-Bibel . 6 Der Herr aber sprach: Wenn ihr Glauben hättet so groß wie ein Senfkorn, dann könntet ihr zu diesem Maulbeerbaum sagen: Reiß dich aus und versetze dich ins Meer!, und er würde euch gehorchen. Vom Knechtslohn

Tekstuitleg van Lc 17,6 .

252. Onnutte knechten : Lc 17,7-10 -- Lc 17,7-10 -- bijbeloverzicht -- taalgebruik -- Lc (Lucas) -- Lc 17 -- Lc 17,7 - Lc 17,8 - Lc 17,9 - Lc 17,10 -

King James Bible . [7] But which of you, having a servant plowing or feeding cattle, will say unto him by and by, when he is come from the field, Go and sit down to meat?
Luther-Bibel . 7 Wer unter euch hat einen Knecht, der pflügt oder das Vieh weidet, und sagt ihm, wenn der vom Feld heimkommt: Komm gleich her und setz dich zu Tisch?

Tekstuitleg van Lc 17,7 .

King James Bible . [8] And will not rather say unto him, Make ready wherewith I may sup, and gird thyself, and serve me, till I have eaten and drunken; and afterward thou shalt eat and drink?
Luther-Bibel . 8 Wird er nicht vielmehr zu ihm sagen: Bereite mir das Abendessen, schürze dich und diene mir, bis ich gegessen und getrunken habe; danach sollst du auch essen und trinken?

Tekstuitleg van Lc 17,8 .

King James Bible . [9] Doth he thank that servant because he did the things that were commanded him? I trow not.
Luther-Bibel . 9 Dankt er etwa dem Knecht, dass er getan hat, was befohlen war?

Tekstuitleg van Lc 17,9 .

King James Bible . [10] So likewise ye, when ye shall have done all those things which are commanded you, say, We are unprofitable servants: we have done that which was our duty to do.
Luther-Bibel . 10 So auch ihr! Wenn ihr alles getan habt, was euch befohlen ist, so sprecht: Wir sind unnütze Knechte; wir haben getan, was wir zu tun schuldig waren. Die zehn Aussätzigen

Tekstuitleg van Lc 17,10 .

253. Genezing van de tien melaatsen : Lc 17,11-19 -- Lc 17,11-19 -- bijbeloverzicht -- taalgebruik -- Lc (Lucas) -- Lc 17 -- Lc 17,11 - Lc 17,12 - Lc 17,13 - Lc 17,14 - Lc 17,15 - Lc 17,16 - Lc 17,17 - Lc 17,18 - Lc 17,19 -

Evangelie op de 28ste (achtentwintigste) zondag door het c-jaar : Lc 17,11-19 .
Op zijn reis naar Jeruzalem trok Jezus door het grensgebied van Samaria en Galilea. Toen Hij een dorp binnenging kwamen Hem tien melaatsen tegemoet; zij bleven op een grote afstand staan en riepen luidkeels: "Jezus, Meester, ontferm U over ons!" Hij zag hen en sprak: "Gaat u laten zien aan de priesters." En onderweg werden zij gereinigd. Een van hen keerde terug toen hij zag dat hij genezen was, en hij verheerlijkte God met luider stem. Vol dankbaarheid wierp hij zich voor Jezus' voeten neer, en deze man was een Samaritaan. Hierop vroeg Jezus: "Zijn niet alle tien gereinigd? Waar zijn dan de negen anderen? Is er niemand teruggekeerd om aan God eer te brengen dan alleen deze vreemdeling?" En Hij sprak tot hem: "Sta op en ga heen; uw geloof heeft u gered."

King James Bible . [11] And it came to pass, as he went to Jerusalem, that he passed through the midst of Samaria and Galilee.
Luther-Bibel . 11 Und es begab sich, als er nach Jerusalem wanderte, dass er durch Samarien und Galiläa hin zog.

Tekstuitleg van Lc 17,11 .

5. poreuesthai . Verwijzing : poreuomai (zich op weg begeven, op weg gaan) , zie Mt 2,9 . Zie ook poreuomai = zich op weg begeven (bij Marcus) , zie Mc 10,1 . Infintief praesens . In vierenzeventig verzen in de bijbel . In zestien verzen in het N.T. . Mt (0) . Mc (0) . Lc (7) . Joh (1) . Hnd (6) . 2 Kor (2) . In zeven verzen bij Lucas : (1) Lc 4,42 . (2) Lc 9,51 . (3) Lc 10,38 . (4) Lc 13,33 . (5) Lc 17,11 . (6) Lc 22,33 . (7) Lc 24,28 . In zes verzen in Hnd : (1) Hnd 9,3 . (2) Hnd 14,16 . (3) Hnd 17,14 . (4) Hnd 19,21 . (5) Hnd 20,1 . (6) Hnd 25,20 .

King James Bible . [12] And as he entered into a certain village, there met him ten men that were lepers, which stood afar off:
Luther-Bibel . 12 Und als er in ein Dorf kam, begegneten ihm zehn aussätzige Männer; die standen von ferne

Tekstuitleg van Lc 17,12 .

King James Bible . [13] And they lifted up their voices, and said, Jesus, Master, have mercy on us.
Luther-Bibel . 13 und erhoben ihre Stimme und sprachen: Jesus, lieber Meister, erbarme dich unser!

Tekstuitleg van Lc 17,13 .

8. act. imperat. aor. 2de pers. enk. eleèson (ontferm je over) van het werkwoord eleeô (medelijden hebben, erbarmen, zich ontfermen, barmhartig zijn) . Taalgebruik in het N.T. : eleeô (medelijden hebben) . Taalgebruik in Lc : eleeô (medelijden hebben) . Lat. miserere mei . In Lc (4) : (1) Lc 16,24 . (2) Lc 17,13 . (3) Lc 18,38 . (4) Lc 18,39 . Een vorm van eleos (barmhartigheid) in Lc in 6 verzen : (1) Lc 1,50 . (2) Lc 1,54 . (3)  Lc 1,58 . (4) Lc 1,72 . (5) Lc 1,78 . (6) Lc 10,37 . Zelfst. naamw. acc. vr. enk eleèmosunèn van het zelfst. naamw. eleèmosunè (barmhartigheid) in Lc in 2 verzen : (1) Lc 11,41 . (2) Lc 12,33 . Besluit : een vorm met de stam ele (barmhart- , ontferm-) in Lc in 12 verzen .

King James Bible . [14] And when he saw them, he said unto them, Go shew yourselves unto the priests. And it came to pass, that, as they went, they were cleansed.
Luther-Bibel . 14 Und als er sie sah, sprach er zu ihnen: Geht hin und zeigt euch den Priestern! Und es geschah, als sie hingingen, da wurden sie rein.

Tekstuitleg van Lc 17,14 .

King James Bible . [15] And one of them, when he saw that he was healed, turned back, and with a loud voice glorified God,
Luther-Bibel . 15 Einer aber unter ihnen, als er sah, dass er gesund geworden war, kehrte er um und pries Gott mit lauter Stimme

Tekstuitleg van Lc 17,15 .

King James Bible . [16] And fell down on his face at his feet, giving him thanks: and he was a Samaritan.
Luther-Bibel . 16 und fiel nieder auf sein Angesicht zu Jesu Füßen und dankte ihm. Und das war ein Samariter.

Tekstuitleg van Lc 17,16 .

King James Bible . [17] And Jesus answering said, Were there not ten cleansed? but where are the nine?
Luther-Bibel . 17 Jesus aber antwortete und sprach: Sind nicht die zehn rein geworden? Wo sind aber die neun?

Tekstuitleg van Lc 17,17 .

King James Bible . [18] There are not found that returned to give glory to God, save this stranger.
Luther-Bibel . 18 Hat sich sonst keiner gefunden, der wieder umkehrte, um Gott die Ehre zu geben, als nur dieser Fremde?

Tekstuitleg van Lc 17,18 .

King James Bible . [19] And he said unto him, Arise, go thy way: thy faith hath made thee whole.
Luther-Bibel . 19 Und er sprach zu ihm: Steh auf, geh hin; dein Glaube hat dir geholfen. Vom Kommen des Gottesreiches

Tekstuitleg van Lc 17,19

Inleiding op de 'genezings'formule hè pistis sou sesôken se = je geloof heeft je gered - je geloof is je redding) .

- sesôken (hij heeft gered / verlost) . In zeven verzen in de bijbel, enkel in het N.T. : (1) Mt 9,22 (// Mc 5,34 // Lc 8,48) . (2) Mc 5,34 (// Mt 9,2 // Lc 8,48) . (3) Mc 10,52 (// Lc 18,42) . (4) Lc 7,50 . (5) Lc 8,48 (Mc 5,34 // Mt 9,2) . (6) Lc 17,19 . (7) Lc 18,42 (// Mc 10,52) . In deze zeven verzen komt de uitdrukking hè pistis sou sesôken se = je geloof heeft je gered - je geloof is je redding) . Vier lettergrepen beginnen met s- . Vijf woorden . Acht lettergrepen . Het gaat om drie wonderverhalen en een verhaal van zondenvergeving van een vrouw die haar zonden berouwt . Bij de wonderverhaal gaat het om de genezing van een bloedvloeiende vrouw , van een blinde man en van een melaatse man . De 'genezings'formule is dus gericht tot twee vrouwen en twee mannen .

Zie 2 K 5,1-26 : de genezing van Naäman en 63. Genezing van een melaatse : Mc 1,40-45 // (Mt 8,2-4) // Lc 5,12-16 - Mc 1,40-45 - Mt 8,2-4 - Lc 5,12-16

Het verhaal heeft een afgerond geheel met een begin en een einde. Het neemt een bepaalde plaats in in het evangelie. Het is daarenboven ingedeeld in een aantal verzen. Waarom heeft de latere versindeler de pericope zo ingedeeld?
In Lc 17,11-14 komt 7 X het voegwoord kai (en) voor; 6X om een zin in te leiden en 1X om twee plaatsnamen met elkaar te verbinden (Samaria en Galilea). In 4 van de 6 gevallen heeft de versindeler gekozen voor het begin van een vers. Lc 17,11 en Lc 17,14 vormen dan een inclusio (omsluiting, omarming). Dat zou dan een eerste deel van het verhaal zijn, nl. de genezing van tien melaatsen.
Lc 17,15-19 zou dan een tweede deel vormen, nl. de terugkeer van een Samaritaan om God te loven en Jezus te bedanken. In dit deel komt driemaal het voegwoord kai (en) voor,dat voor de versindeler aanleiding was om een vers te beginnen. Maar het partikel de (echter) komt eveneens driemaal voor.
Zo komen we tot elf zinnen, beginnend met het Griekse kai (en) of de (echter, nu).

We moeten nog iets zeggen over Lc 17, 15-18. In vers 15 komt iemand terug om God te loven en Jezus te bedanken. Op het einde van vers 16 wordt dan gezegd dat de teruggekomene een Samaritaan is. De zin komt wat achternahinken waardoor sommige bijbelverklaarders van mening zijn dat het een latere toevoeging van Lucas kan zijn.
In vers 17 is er een verandering van personage. Dit wordt dikwijls weergegeven door het Griekse woordje de (echter, nu) op de tweede plaats in de zin. Het personage in Lc 17,17 is Jezus. Het eerste woord van de zin is : apokritheis (antwoordend). We zouden vertalen : hierop reagerend enz. Maar Lucas gebruikt het echter meestal na een vraag. In Lc 17,15-16 wordt geen vraag gesteld. De reactie van Jezus is geen reactie op de houding van de Samaritaan die is teruggekeerd. Jezus stelt twee vragen. De eerste vraag is van dubbele aard: Zijn niet de tien gereinigd? En daarbij aansluitend: Waar zijn de negen (anderen)? Het lijkt een vraag aan de teruggekomen Samaritaan. Blijkbaar heeft Jezus verwacht dat ze alle tien zouden teruggekomen zijn. Maar Jezus zelf had hen toch naar de priesters gestuurd om hun genezing vast te stellen. Hij zou hen toch niet kwalijk mogen nemen dat ze nog niet terugkeren. De Samaritaan was teruggekeerd terwijl ze nog onderweg (naar Jeruzalem) waren. Blijkbaar hebben de negen anderen de bevestiging van de priesters nodig om genezen verklaard te worden. De Samaritaan heeft genoeg aan de vaststelling om te geloven dat hij daadwerkelijk genezen is en om God in de persoon van Jezus te danken. De Samaritaan heeft geen priesters, tempel en Jeruzalem nodig. Houdt dit een kritiek op de tempel en de priesters in? Wil Jezus zeggen: je hebt die niet nodig, maar wel het geloof in mijn persoon. Op deze (dubbelvoudige) vraag geeft noch de teruggekomen Samaritaan noch de anonieme aanwezigen een antwoord.
Jezus stelt nog een tweede vraag (aansluitend bij de negen niet teruggekomenen): werden ze (de negen) niet (gereinigd) bevonden om terug te keren en eer aan God te brengen, tenzij deze vreemdeling? Het is een vreemde zinsstructuur. De tweede vraag begint op gelijke wijze als de eerste vraag: ouch (zijn niet). Het vervoegd werkwoord in beide vragen is passief verleden tijd, beiden eindigend op -thèsan; dat geeft : zijn niet gereinigd (de tien)? zijn niet bevonden (de negen)? Hadden de negen een bewijs van hun genezing nodig? Hebben ze getwijfeld of ze wel daadwerkelijk genezen waren? Het vervolg van de tweede vraag lijkt sterk op vers 15 : om eer aan God te brengen. En "tenzij deze vreemdeling" verwijst dan naar "en deze was een Samaritaan" in vers 16b of één van hen (vers 16a). Is de tweede vraag naar anonieme omstaanders gericht, want het lijkt dat de Samaritaan (de vreemdeling) tot voorbeeld wordt gesteld. Lc 17,15-18 lijkt eveneens concentrisch opgebouwd.
In Lc 17,19 wordt nog eens hernomen dat Jezus aan het woord is. Jezus richt zich nu uitdrukkelijk tot de teruggekomen Samaritaan / vreemdeling: sta op, ga, je geloof heeft je gered. Wat wil dit eigenlijk zeggen?

Lc 17,11a : op weg naar Jeruzalem

We bekijken vooreerst het begin van Lc 17,11. Deze zinsconcstructie (zie eerste kolom in het kader) komt meermaals bij Lucas voor.

Vanaf Lc 9,51 is Jezus op weg naar Jeruzalem. In Lc 19,28-40 // Mc 11,1-10 // Mt 21,1-9 heeft de blijde inkomst in Jeruzalem plaats. In Lc 18,15-17 neemt Lucas weer de draad van het Marcusevangelie op. Maar daartussen ligt het lange verhaal van de tocht van Jezus naar Jeruzalem doorheen Samaria. Dat verhaal is grotendeels eigen aan Lucas. Hier en daar zet hij wegwijzers, aanduidingen uit. Daardoor blijven we ons ervan bewust dat we nog steeds op weg naar Jeruzalem zijn. We kunnen ons de vraag stellen waarom Lucas precies op die bepaalde plaatsen die wegwijzers heeft geplaatst. In het kader hieronder vind je een aantal aanduidingen, wegwijzers.
Lucas besteedt heel wat aandacht aan zijn tocht door Samaria. Hij stelt vaak ook de Samaritaan tot voorbeeld. Bij het begin van het lange tochtverhaal van Jezus door Samaria wordt de Samaritaan die barmhartigheid beoefent, tot voorbeeld gesteld (Lc 10,25-37). In Lc 17,11-17 wordt de teruggekomen Samaritaan voorgesteld als voorbeeld van een gelovige, die God looft en dankt om de komst van de profeet Jezus. Misschien hebben we hier bij het tochtverhaal van Jezus met een concentrische (in cirkels) opbouw te maken. Volgens Benoît Standaert zou het centrale gedeelte liggen in Lc 13,18-21.
Lucas wil duidelijk maken dat Jezus gekomen is om de eenheid van Israël te herstellen, waartoe ook de Samaritanen behoren.
In Lc 17,11-19 komen we de eigenaardigheid tegen dat Jezus zich in Samaria bevindt en dat de Samaritaan beschouwd wordt als een vreemdeling terwijl hij in feite thuis is en dat Jezus als een vreemdeling (Galileeër) door Samaria trekt. Is "en deze was een Samaritaan" een latere toevoeging aan het verhaal?

genezing van een melaatse : Mc 1,40-45 - Mt 8,2-4 - Lc 5,12-16 - 2 K 5,1-26

Lc 17,11-19 - vooral Lc 17,11-14 - heeft overeenkomsten en verschillen met Lc 5,12-16. Het verhaal van Lc 5,12-16 is een redactie van het Marcusverhaal Mc 1,40-45. Dit verhaal is een eindverhaal van een groter geheel : Mc 1,21-45. Het is het optreden van Jezus te Kafarnaüm en erbuiten. Het is ook concentrisch opgebouwd. Mc 1,20-28 verhaalt het optreden van Jezus in de synagoge van Kafarnaûm op sabbat in woord en daad. Mc 1,23-28 verhaalt hoe een onreine geest uit een man wordt uitgedreven. In Marcus is dit het eerste verhaal van het wonderdadig optreden van Jezus. Jezus, bezield door de goede geest (Mc 1,9-11) bindt de strijd aan met de kwade, onreine geest. Mc 1,40-45, het laatste verhaal van dat geheel, vertelt de genezing van een melaatse; hij wordt gereinigd. De ene is onrein van geest, de andere van lichaam. Maar beide zijn getekend door zonde (onrein).
Gelijkenissen tussen Lc 5,12-16 en Lc 17,11-19. In Lc 5,12 gaat het om één man, in Lc 17,11 om tien mannen. De woordvolgorde in de opdracht: ga je (jullie) laten zien aan de priester(s) is in beide gevallen dezelfde. In het ene geval staat priester in het enkelvoud, in het andere geval in het meervoud. In Lc 5,13 raakt Jezus de melaatse aan. Normalerwijze kan een melaatse /zieke een gezond mens besmetten, vooral door aanraking. Hier gebeurt het omgekeerde. De gezonde Jezus raakt de besmette melaatse aan en de melaatse wordt gezond. Communicatieve vaten in omgekeerde richting! In Lc 17,11-19 gebeurt de genezing op afstand. Hier kan de invloed van het verhaal van de genezing van de melaatse Naäman ( 2 K 5,1-26) meespelen. In beide (Lc 5,12-16 en Lc 17,11-19) verhalen staat de opdracht om zich aan de priester(s) te laten zien om de genezing vast te stellen, zoals dat in het O.T. staat voorgeschreven (Lev 23-24).
Dat ziek-zijn of een gebrek hebben een uiting van zondigheid is (volgens het N.T.) blijkt uit het verhaal van Mc 2,1-12 : de genezing van de lamme. Dat verhaal maakt deel uit van een reeks twistgesprekken (Mc 2,1-3,6). Het is het eerste verhaal van die reeks. Jezus neemt eerst de zonde weg: hij vergeeft de zonden. Dat gebeurt ook in de verschijningsverhalen. Jezus wenst zijn leerlingen dan de vrede toe en vergeeft hun zonden. Er valt heel wat te vergeven want ze hebben hun meester op het cruciale moment van Jezus'leven in de steek gelaten en verloochend. Er werd hen vergeven. Dankzij die vergeving zijn ze steunpilaren van de kerk geworden. Maar de gelijkenis tussen de genezing van de lamme en de verrijzenisverhalen en dodenopwekkingsverhalen (Lazarus, dochtertje van Nain, Jezus) is nog sterker.In al die gevallen liggen mensen. Jezus staat uit de doden op of hij wekt mensen uit de doden of doet hen opstaan, vandaar verrijzenis-, opstandings- of opwekkingsverhalen. Het verhaal van de lamme is een opwekkingsverhaal. De genezing van de lamme betekent het begin van een nieuw (en eeuwig) leven.
De genezing van de melaatse is eveneens de start van een nieuw leven. Want de onreine geest of de onreinheid verdwijnt en maakt plaats voor de goede geest, zoals bij de doop Jezus. Gods goede geest ontving.
Op de achtergrond van Lc 17,11-19 resoneert het verhaal van de genezing van de melaatse Naäman. Deze vreemdeling werd door de profeet Elisa (ongeveer 850 voor Christus) in het Noordrijk Israël genezen. Hij kreeg de opdracht zich zevenmaal te wassen in de rivier de Jordaan. De vermelding van deze rivier maakt allusie op Mozes. De Israëlieten zijn deze rivier overgetrokken om zich in het land Kanaän te vestigen. De genezing door Elisa gebeurde van verre. Na de genezing komt Naäman terug om de profeet Elisa te danken en eer te brengen aan de God van Israël.
Rond 850 zijn de twaalf stammen van Jakob / Israël gegroepeerd in een Noordrijk met tien stammen en een Zuidrijk met twee stammen, waaronder de stam Juda. Deze deling in een Noord- en een Zuidrijk gaat terug op de erfopvolging van Salomo. Het Noorden opteerde voor een opvolging door keuze en het werd de legeroverste Jerobeam. Het Zuiden koos voor een dynastieke opvolging; dat werd de zoon van David Rechabeam. Salomo was een zoon van David. David had Jeruzalem op de inheemse bevolking veroverd en de stammen tot één koninkrijk verenigd (vandaat dat eeuwige verlangen erna). De hoofdstad van het Noordrijk was Samaria, van het Zuidrijk Jeruzalem. In 721 valt Samaria in handen van het Assyrische rijk. Dat past de tactiek van deportaties en volksverhuizingen toe en verzekert zich zo van machtsoverheersing. De vermenging van de overblijvende Israëlische bevolking en de ingevoerde vreemde bevolking schoot het Zuiden in het verkeerde keelgat en was voor het Zuiden een reden tot afkeer en vijandschap. De biologische afstamming primeerde op de geestelijke beleving. De pejoratieve klank van Samaritanen dateert dus pas na 721 voor Christus. In het verhaal van de genezing van Naäman speelt het dus nog geen rol.
Het Lucasverhaal Lc 17,11-19 wil ook duidelijk maken dat Jezus groter is dan Elisa en dat Jezus een profeet is. In het kader van zijn tocht naar Jeruzalem zijn de melaaatsen de voorboden van Jezus'komst naar Jeruzalem. De genezenen moeten zich aan de priesters laten zien. Daardoor zullen ze ook weten dat de profeet Jezus in aantocht is. Zo werden in Lc 10 ook leerlingen uitgezonden naar de dorpen in Samaria om Jezus aan te kondigen.

God verheerlijken

De teruggekomen Samaritaan verheerlijkt God. In Lucas komt God verheerlijken 7X voor. In 6 gevallen gebeurt dat in een wonderverhaal. De verheerlijking van God gebeurt ook in het verhaal van de genezing van de blinde van Jericho. Met dat verhaal (- Mc 10,46-52 - - Lc 18,35-43 -) heeft Lc 17,11-19 een aantal overeenkomsten: de inleiding (op weg naar Jeruzalem - naderen van Jericho), de bede : ontferm U over mij (elèison), de toezegging van Jezus: je geloof heeft je gered , en tenslotte de verheerlijking van God.

Oorspronkelijk werd de Hebreeuwse bijbel (Tenach) enkel met medeklinkers geschreven. Pas vele eeuwen later hebben geleerden de klinkers (die men vanuit de mondelinge overlevering kende) erbij geschreven. Deze geleerden worden massoreten genoemd. De eigennaam van God is JHWH. Dit vierletterwoord (tetragram) werd nooit als Jahweh gelezen. Men las dan Adonai - Heer / mijn Heer (in het Grieks kurios zie ons kyrie). De massoreten plaatsten de klinkers van het woord Adonai bij het woord JHWH . De a van adonai is zeer kort en is in feite een zwakke e. Getuigen van Jehovah lezen JHWH met zijn klinkers als J e H o W a H . Deze lezing vindt geen enkele grond in de bijbelse geschiedenis. Kurios werd ook de titel van de verrezen en verheerlijke Jezus. Ook koningen en kiezers werden kurios genoemd. Gevaar voor vergoddelijking door het gebruik van de term kurios was niet uit de lucht gegrepen.

Besluit : Jezus brengt de goede geest. Door geloof in hem wordt de mens gereinigd. Door hem als profeet, man Gods, te erkennen, wordt God verheerlijkt.

Door Pater Damiaan zalig te verklaren, wil de Kerk hem onder de aandacht brengen als voorbeeld, als model van christelijk leven. Dit betekent dat, behalve het verhaal over de melaatsen, ook vele andere schriftteksten op hem toepasselijk zijn. Zo werd bijvoorbeeld, toen zijn stoffelijk overschot in 1936 naar België werd overgebracht, Johannes 15, 13 boven zijn graf geplaatst: Geen groter liefde kan iemand hebben dan deze, dat hij zijn leven geeft voor zijn vrienden! Toch ligt het voor de hand dat Jezus’ ontmoeting met de tien melaatsen uit Lucas 17 ons doet denken aan Damiaans “ontmoeting” met de melaatsen van Molokai.

Vragen ter bezinning of ter bespreking

1. Waarom stuurt Jezus de tien melaatseri naar de priesters?
2. Het verhaal heeft twee delen. Welke? En welk deel krijgt volgens jou de hoofdklemtoon?
3. Ken je nog gevallen van discriminatie en marginalisering omwille van ziekte?
4. Ken je nog andere plaatsen in het evangelie die het hebben over Samaritanen?

Damiaangebed van de Paters en Zusters der Heilige Harten

God, onze Vader, wij danken U voor Pater Damiaan.
Om Jezus, Uw Zoon, in alles te volgen
is hij naar Molokai gegaan, naar de uitgestoten lepralijders.
Hij is er één van hen geworden, tot in de dood toe.
Daardoor heeft hij ze hun menswaardigheid teruggeschonken en weer toekomst gegeven.
In hem is duidelijk geworden hoezeer Gij alle mensen liefhebt.
Nu vragen wij U:
moge Uw Geest ons bewegen om in Damiaans voetspoor te gaan,
en moge zijn geloof het onze worden.
Leer ons oog en hart te hebben
voor mensen die niet meetellen of buitenspel zijn gezet.
Laat hen door ons ontdekken wie Gij zijt.
Doe mensen opstaan die dezelfde weg gaan die hij is gegaan.
Dit vragen wij U, goede God, die ons blijft liefhebben,
vandaag, en alle dagen, tot in eeuwigheid. Amen.

Documentatie

Steven Debroey, Wij, melaatsen, Altiora, Averbode, 1989
Edouard Brion sscc, Brieven uit Molokaï, Unistad, Antwerpen, 1989.
Gavan Daws, Pater Damiaan. De heilige man van Molokai, Lannoo, Tielt, 1983.

Verklaring van de bijbeltekst

Lepra is één van de oudste ziekten die de mensheid heeft gekend. De bijbel geeft in Leviticus 13 een aantal harde voorschriften m.b.t. melaatsen. Melaatsheid werd aangezien als straf van God voor zondig gedrag. Een melaatse was ,,onrein”. Om de gezonde bevolking te beschermen, wist men in feite niets anders te doen dan de zieken af te zonderen, ja uit te stoten. Deze aangelegenheid werd door priesters geregeld. In Jezus’ tijd was het niet anders.

In de evangelieverhalen worden vele genezingen verteld. Jezus wil er mee duidelijk maken hoe het Rijk Gods gevestigd wordt en hoe kwaad, ziekte en dood overwonnen worden. Daaruit blijkt dat een genezing door Jezus niet zonder meer een genezing is. Er is steeds méér aan de hand. Het gaat om het geloof van de genezene, of de (gelovige) verwondering van de omstaanders. Dat met de genezing niet alles is gezegd, is overduidelijk bij onze tien melaatsen, vermits het verhaal — na de genezing — verder gaat. Het accent ligt zelfs op het tweede deel: op het dankbaar zijn. Dankbaarheid is in het evangelie een grondhouding; wie in Jezus gelooft, gaat tot op deze diepte. Het is niet voldoende gezond te zijn, we horen daar God voor te danken! Terloops kunnen we parallellen trekken naar andere domeinen. Het is niet voldoende te zorgen voor een schoon en zuiver leefmilieu: wij moeten doorstoten tot de verwondering om Gods schepping. Wij moeten niet enkel streven naar rechtvaardige wetten: het doel is pas bereikt als er liefde is.

Er is nog wat. Dat één van de melaatsen geen Jood is maar een Samaritaan, is merkwaardig. Joden hadden slechts misprijzen voor Samaritanen en wilden niet in hun gezelschap gezien worden. Maar melaatse Joden oordeelden daar blijkbaar anders over. Zij hadden geen bezwaar tegen het gezelschap van melaatse Samaritanen. Zij voelden verwantschap met deze eveneens uitgestoten lotgenoten. En nu is het precies een Samaritaanse melaatse — een ,,vreemdeling” zegt Lucas — die op zijn stappen terugkeert om Jezus te bedanken. Dit is beschamend voor de Joden (zie ook de parabel van de Barmhartige Samaritaan)! Door hierop de aandacht te trekken, klaagt Jezus het discriminerend gedrag van de Joden aan.

Actualisering

In de geschiedenis van de christelijke caritas heeft de melaatsheid een speciale plaats. Bekend is de ontmoeting van Frans van Assisi met een melaatse, waarbij hij in deze lijdende mens de trekken van Jezus Christus herkent en hem omhelst. Het is zijn bekering! Melaatsen verzorgen getuigde steeds van méér dan gewone christelijke bewogenheid. De hele middeleeuwen door waren het praktisch de religieuzen die zich om de melaatsen bekommerden en kloosters omvormden tot leprozerieën. Ook Damiaan staat nog in die religieuze traditie. Tot in recente tijden zullen het vaak religieuze persoonlijkheden zijn die bekend raken door hun bekommernis voor melaatsen: Albert Schweitzer, Raoul Follereau, Frans Hemerijckx...
Damiaan heeft de melaatsen niet genezen. Zoals in het evangelie ging het bij hem om méér dan genezen: hij heeft de uitgestotenen van Molokai hun menswaardigheid teruggegeven. Door zijn leven met het hunne te delen, door zelf uitgestotene te worden — ,,wij, melaatsen!” —heeft hij deze verwaarloosde en verbitterde troep mensen kunnen motiveren en hoop geven. Damiaan is doorgestoten tot op de evangelische grondhouding: de medemens nieuwe levenskansen, kortom, nieuw leven geven.

Met Damiaan begint een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van de melaatsenzorg. Bij zijn dood in 1889 ging er een schok door de wereld. Nog hetzelfde jaar werd er een vereniging (*) opgericht die systematisch opzoekwerk begon naar methoden en medicamenten om melaatsen te genezen. Vandaag zijn de organisaties ter bestrijding van lepra het er over eens dat we het einde van deze gesel zien naderen. Het is dus bij wijze van spreken Damiaan die miljoenen melaatseri genezen heeft.

Door de melaatsen te ,,ontmoeten”, d.w.z. door zelf melaats te worden, is Damiaan als mens en als christen gerijpt. In het missionaire milieu van zijn tijd heerste tussen verschillende christelijke belijdenissen geen verdraagzaamheid. Midden een oceaan van lijden, zag hij de betrekkelijkheid van deze dingen in en kreeg hij een open geest. Zo schrijft hij ondermeer enkele maanden vóór zijn dood aan de anglicaan Clifford: ,,Wij zien mekaar weer in de hemel!” Zijn laatste brieven laten ons zijn steeds groeiende gemoedsrust en sereniteit zien. Lofprijzing, miskenning, het aanschijn van de dood... het kon hem niet langer innerlijk beroeren: ,,lk ben de gelukkigste missionaris ter wereld”. Het lijkt wel één van de zaligsprekingen (!).
Damiaans ,,ontmoeting” met de melaatsen is bijzonder vruchtbaar geweest. Niet in het minst voor de velen die, tot op vandaag, in deze grote melaatse een bron vinden van inspiratie en van leven!

Rene Obbels

Terug naar het begin van de pagina

Strofe drie bevat waarschijnlijk de laatste woorden van de Koran die werden gereveleerd. Geopenbaard nà de Hidjrah. Dit hoofdstuk heeft 120 strofen.

110. Wanneer Allah zal zeggen: "O Jezus, zoon van Maria, gedenk Mijn gunst aan u en uw moeder, toen Ik u met de geest van heiligheid versterkte, dat gij als kind en op middelbare leeftijd tot het volk spraakt en toen Ik u het Boek en de wijsheid en de Torah en het Evangelie onderwees en toen gij door Mijn gebod uit klei de vorm van een vogel maakte, dan er in blies en het een vogel werd door Mijn gebod; en toen gij de blinden en de melaatsen door Mijn gebod hebt genezen en de doden opgewekt; en toen Ik de kinderen Israëls er van weerhield, (u te doden), toen gij met duidelijke tekenen tot hen kwaamt en degenen onder hen die verwierpen, zeiden: "Dit is niets, dan klaarblijkelijke tovenarij."

32. De aanbidding (as-Sadjdah) - http://alkatib.freeyellow.com/koran032.html.
                        
9. Dan vormde Hij hem en ademde hem van Zijn geest in. En Hij gaf u oren, ogen en hart. Maar gij betoont weinig dankbaarheid.

Taqwa (Gehoorzaamheid aan Allah) - M. Ali (Moballiegh AAIIU) - In naam van Allah, de Barmhartige, de Genadevolle. - http://www.faaiin.nl/vasten02.htm.

Het Goetbah thema van Ied Ul Fitre gaat over Taqwa- gehoorzaamheid aan Allah.

Op deze dag hebben wij allen met Gods genade en barmhartigheid onze plichten jegens Allah met name het vasten volbracht ,waarvoor wij heel dankbaar moeten Zijn. De dankbaarheid wordt de moslim uitdrukkelijk bevolen door de H.Koran .

In Soera Al Baqra hoofdstuk 2 staat vermeld: "Als je het vasten voltooid of volbracht hebt, roep Allah's naam hoogverhevend overeenkomstig de Soennat (voorbeeld) van de Heilige Profeet Mohammed (s.a.w.) om op deze wijze aan God dankbaarheid te tonen, hetgeen wij z'n allen zo net hebben verricht n.l. 2 rakaats namaaz.

Het vasten welke voor de moslims in de H. Koran is voorgeschreven is een van de grondbeginselen of de basis waarop deze goddienst is gebaseerd en het vasten was ook voorgeschreven aan diegenen die voor ons waren. Het nut, de beloning of het voordeel van het vasten wordt in het Arabisch Taqwa (gehoorzaamheid aan Allah) genoemd en staat op meer dan 40 plaatsen in de H.Koran vermeld en moet de mens, door de naleving van de goede daden en de de gevolgen daarvan vroom en heilig worden en deze Taqwa is dan de bron van alle goede eigenschappen.

In Soera Al Imraan staat het volgende vermeld: "O Moslims let op Uw plicht jegens Allah met alle goede handelingen en toon in de ware zin een moslim te zijn". Dit kan alleen tot ontplooiing komen met het naleven van de regels zoals de Taqwa het voorschrijft. Vasten is een jaarlijkse terugkomende plechtigheid om de mens waker te schudden met de waarschuwing: "O mens wees op je hoede, blijf van alle slechte handelingen af (wat normaal ook niet mag) scherm je tegen de duivelse fluisteringen en van alle andere verleidingen en afleidingen en begeerten welke van kwade aard kunnen zijn."

Verdergaande in de H.Koran betreffende dit onderwerp wordt er vermeld: "Kom niet aan de eigendommen van de wezen, ontfermt U zich daarover totdat zij meerderjarig geworden zijn; spreek de waarheid, wees eerlijk met het nemen en geven van handelswaar b.v. bij het meten en wegen en spreek niet over datgene waarover gij geen kennis draagt; zeer zeker zullen je ogen, jouw mond, je oren en het hart op de dag des oordeels als getuigen worden gehoord."

Hoogmoedigheid is afkeurend, de aardse bezittingen zijn van tijdelijke aard. Deze helpen de mens niet in het voortbestaan van de zielerust na dit aardse leven. Verder waarschuwt de H.Koran, dat indien iemand een slecht nieuws ter ore komt , onderzoek het nauwkeurig, dat is het beste middel, voordat men later door onwetendheid spijt van krijgt. Allah heeft in Uw harten het geloof of Iemaan dierbaar gemaakt . Ongeloof, ongehoorzaamheid en handelingen in strijd met goede zeden en orde, die zijn in Allah's ogen afkeurenswaardig.

Vasten en bidden is inderdaad een factor van bezinning. Vervolgens wordt gezegd: 0 gij die gelooft, laat de ene mens de andere niet bespotten, wie weet dat die waarschijnlijk beter is en spreek geen laster van elkaar en noem elkaar niet met bijnamen en verwijt elkaar ook niet, ook al wordt iemand niet verdacht, want achterdochtigheid is ook zonde.

En weerhoudt het achten van gunsten, want gij hebt de Islam omhelst, Allah heeft U geleid door middel van de H.Koran als richtsnoer zoals vermeld staat in hoofdstuk Al Bakr: Za likal kietabo la raibevie........., dat U het geloof van vrede heeft aanvaard en dat gij waarachtig zijt.

Verder wordt ook gezegd: Doodt niemand, geen mens, want Allah heeft de mens heilig verklaard, want Hij zegt het volgende: "Gij moslims zijn het beste volk dat deel uitmaakt van de hele samenleving van het mensdom."

Dus op deze wijze rust op elke moslim de taak om deze godsdienst die de naam Vrede draagt te bewaren of goed na te leven, te verdedigen en te verspreiden.

Het vasten komt ieder jaar terug met de boodschap van de H.Koran van leiding en onderscheid. Dit alles onder het motto van Taqwa, vroomheid en dienstbaar aan de Orde van de Schepper en zegt: 0 moslim houdt allen te samen aan Allah's richtlijnen vast en wees niet verdeeld, want verdeeldheid betekent zwakte en verlies ( Wa tesoemo bihab liellah djemieha wa la ferrieko H. Koran).