Religie.opzijnbest.nl

ZOEKEN OP DEZE WEBSITE Zoeken naar elk woord Zoeken naar alle woorden  Zoeken naar exacte zin    Hulp Verzorgd door PicoSearch

Voer uw zoekwoorden in Zoekformulier verzenden   Web www.interlevensbeschouwelijk.be

In hun synopsis van de eerste drie evangeliën (Leuven, Vlaamse Bijbelstichting, 1986; Turnhout, Brepols, ) onderscheiden Adelbert Denaux en Marc Vervenne volgende pericopen in het vijfde hoofdstuk van het Matteüsevangelie :
24. Jezus leert en geneest : Mc 1,21 - Mt 4,23-25 ; 5,1-2 - Lc 4,31 -
25. De zalisprekingen : Mt 5,3-12 - Lc 6,20b-23 -
26. Het zout van de aarde : Mt 5,13 - Mc 9,49-50 - Lc 14,34-35 -
27. Het licht van de wereld : Mt 5,14-16 - Mc 4,21-23 - Lc 8,16-17 - Lc 11,33 -
28. Jezus'houding ten aanzien van Wet en gerechtigheid : Mt 5,17-20 - Lc 16,16 - Lc 16,17 -
29. Moord : Mt 5,21-22 -
30. Verzoening en offer : Mt 5,22-23 - Mc 11,20-25 -
31. Verzoening en gerecht : Mt 5,25-26 - Lc 12,57-59 -
32. Echtbreuk : Mt 5,27-28 -
33. Ergernis : Mt 5,29-30 - Mc 9,43-48 - Mt 18,8-9 -
34. Echtscheiding : Mt 5,31-32ab - Lc 16,18ab -
35. Eed : Mt 5,33-37 -
36a. Wedervergelding : Mt 5,38-42 - Lc 6,27-36 -
36b. Liefde tot de vijand : Mt 5,43-48 -

- DAY , Charles R. , An investigation Website : http://upetd.up.ac.za/thesis/available/etd-09022005-094257/unrestricted/00front.pdf . The author is a renowned scholar, pastor and bishop. Eduard Lohse was professor of NT in Kiel (1956-1964) and Göttingen (1964-1971).

King James Bible . And seeing the multitudes, he went up into a mountain: and when he was set, his disciples came unto him:
Luther-Bibel (1984) . 1 Als er aber das Volk sah, ging er auf einen Berg und setzte sich; und seine Jünger traten zu ihm.

Tekstuitleg van Mt 5,1 . Dit vers Mt 5,1 telt 16 (2 X 2 X 2 X 2) woorden en 76 (2 X 2 X 19) letters . De getalwaarde van Mt 5,1 is 10115 (5 X 7 X 17 X 17)

- idôn (gezien). In 12 verzen bij Matteüs, zie Mt 2,16 .
- de (echter). Partikel. In 421 verzen bij Matteüs. zie bij Mt 1,2 : Mt 1,1-17 - .
- tous ochlous zie : ochloi (menigten). In 14 verzen bij Matteüs, zie Mt 4,20 : Mt 4,18-22 - .

Het verleden deelwoord nominatief mannelijk enkelvoud idôn (gezien) komt bij Matteüs in 12 verzen voor. Hier komt idôn (gezien) de 1ste maal voor waarbij Jezus onderwerp is. Jezus is in 8 verzen het onderwerp, in de andere 4 gevallen is het Herodes, Johannes de Doper, Judas en Pilatus. In Mt 9,36 wordt het voor de 7de maal met betrekking tot Jezus gebruikt en we zien een identieke deelwoordzin : idôn de tous ochlous (gezien echter de menigten).
ochloi (menigten), mannelijk nominatief meervoud, komt in 14 verzen bij Matteüs voor; ochlous (menigten), mannelijk accusatief meervoud, komt in 10 verzen bij Matteüs voor. In Mt 5,1 wordt ochlous voor het eerst gebruikt.
Met de deelwoordzin idôn de tous ochlous (gezien echter de menigten) leidt Matteüs de bergrede in. Op een identieke wijze leidt Matteüs in Mt 9,36 de zendingsrede in. Mt 5-7 brengt de bergrede; Mt 8-9 brengt een geheel van wonderdaden. Mt 5-9 omvat de totale activiteit van Jezus: woord en daad. De menigten hebben nood aan zalvende woorden, aan genezende daden. Het zet Jezus ertoe aan om een twaalftal te vormen en te zenden (Mt 10).

1. idôn (gezien) .

2. de (echter) . Verwijzing : de (echter) , zie Mt 1,2 . Partikel. In 421 verzen bij Matteüs . In twaalf verzen in Mt 5 .

3. tous (de) . Bepaald lidwoord accusatief mannelijk meervoud . In het N.T. staat bij de accusatief meervoud ochlous (menigten) steeds het bepaald lidwoord ; bijgevolg : de menigten .

4. De accusatief mannelijk meervoud ochlous (menigten) komt in tweeëntwintig verzen in de bijbel voor . In vijf verzen in het O.T. . In zeventien verzen in het N.T. . Verwijzing : ochloi (menigten) . zie Mt 4,20 en Mc 2,13 . In tien verzen bij Matteüs : (1) Mt 5,1 . (2) Mt 9,36 . (3) Mt 13,36 . (4) Mt 14,15 . (5) Mt 14,19 . (6) Mt 14,22 . (7) Mt 14,23 . (8) Mt 15,39 . (9) Mt 21,46 . (10) Mt 27,20 . In acht verzen is Jezus het onderwerp . In zes gevallen bij Matteüs komt ochlous (menigten) voor als lijdend voorwerp van een particpium(zin) . De accusatief tous ochlous (de menigten) volgt steeds op de werkwoordvorm . In vijf verzen gaat het om het ontbinden van de menigten . Vóór Mt 9,36 werd reeds in vijf verzen ochloi (menigten) als onderwerp gebruikt en het is de tweede maal dat de accusatief meervoud ochlous (menigten) wordt gebruikt . Het is dus de zevende maal dat ochloi of ochlous wordt aangewend .Met de deelwoordzin idôn de tous ochlous (gezien echter de menigten) leidt Matteüs de bergrede in . Op een identieke wijze leidt Matteüs in Mt 9,36 de zendingsrede in . Mt 5-7 bracht de bergrede ; Mt 8-9 bracht een geheel van wonderdaden . Mt 5-9 omvat de totale activiteit van Jezus : woord en daad . De menigten hebben nood aan zalvende woorden , aan genezende daden . Het zet Jezus ertoe aan om een twaalftal te vormen en te zenden (Mt 10) .

5. anebè (hij steeg op, hij klom op, hij klom omhoog ). Verwijzing : anabainô (opklimmen) , zie Mt 3,16 . Het komt in 187 verzen in de bijbel voor . In het O.T. is het meestal de vertaling van het hebreeuwse wajja`al (`lh) . Verwijzing : `âlah (opgaan, opklimmen) , zie Ps 68,19 . In 165 verzen in het O.T.. In tien verzen in Gn . In tien verzen in Ex. : (1) Ex 2,23 . (2) Ex 16,13 . (3) Ex 19,3 . (4) . In tweeëntwintig verzen in het N.T. . Bij Matteüs komt het in drie verzen voor : bij het doopsel (Mt 3,16) , bij de bergrede (Mt 5,1) en bij het wandelen over het water (Mt 14,23) .

Het opstijgen uit het water (Mt 3,16) en het opgaan op de berg (Mt 5,1) roepen reminiscenties op aan Mozes, die door de Jordaan trekt en die de berg van God opgaat om de twee stenen tafels met de Wet te ontvangen . De doortocht door de Jordaan en het doopsel doen ook denken aan de dood en de verrijzenis van Jezus . Het is een afdalen (dat reeds in Galilea begon) en een opstijgen (dat ook in Galilea zal gebeuren na zijn verrijzenis) .

8. horos (berg) .

6. - 8. eis (to) horos (naar de berg) . In acht verzen bij Matteüs : (1) Mt 4,8 . (2) Mt 5,1 . (3) Mt 14,23 . (4) Mt 15,29 . (5) Mt 17,1 - Mt 17,2 . (6) Mt 21,1 . (7) Mt 26,30 . (8) Mt 28,16 . In deze acht verzen staat het voorzetsel van plaats (eis = naar) vóór het zelfstandig naamwoord horos (berg) . Tussen het voorzetsel en het zelfstandig naamwoord staat het bepaald lidwoord tenzij horos (berg) wordt gevolgd door een bijvoeglijk naamwoord (Mt 4,7 en Mt 17,1) . In zes van de acht verzen is Jezus onderwerp van de zin .
De berg is de plaats van de Godsontmoeting . Ook wanneer de tegenstander (diabolos - duivel) Jezus naar de hoge berg voert . De hoge berg is de berg van Mozes waar God zijn verbond met zijn volk sloot en aan Mozes de twee stenen tafels gaf . De hoge berg is ook de plaats waar Jezus van gedaante veranderde , een voorsmaakje van de verrezen Jezus . Het is de berg vanwaar Jezus zijn leerlingen zendt om hen te leren onderhouden alles wat hij opgedragen heeft .

King James Bible . And he opened his mouth, and taught them, saying,
Luther-Bibel (1984) . Und er tat seinen Mund auf, lehrte sie und sprach:

Tekstuitleg van Mt 5,2 . Dit vers Mt 5,2 telt 8 (2 X 2 X 2) woorden en 42 (2 X 3 X 7) letters . De getalwaarde van Mt 5,2 is 5133 (3 X 29 X 59) .

25. De zaligsprekingen : Mt 5,3-12 - bijbeloverzicht -- bijbelverwijzingen -- Mt (Matteüs) -- Mt 5 -- Mt 5,3-12 -- Mt 5,1 - Mt 5,2 - Mt 5,3 - Mt 5,4 - Mt 5,5 - Mt 5,6 - Mt 5,7 - Mt 5,8 - Mt 5,9 - Mt 5,10 - Mt 5,11 - Mt 5,12 -

ENKELE BEMERKINGEN BIJ DE ZALIGSPREKINGEN

1. Jezus houdt een rede op de berg . Hij is op de berg , zoals Mozes . Hij (Mozes) ontving er van God de Thora . Jezus brengt een interpretatie van de Thora .
2. De zaligsprekingen staan aan het begin van de bergrede (1ste rede) . De gelijkenis van het laatste Oordeel staat op het einde van de 5de en laatste rede . Beide teksten omsluiten het hele Matteüsevangelie .
3. De zaligsprekingen staan aan het begin van de bergrede . Teksten over: niet alleen horen, maar ook doen (Mt 7) staan op het einde van de bergrede .
4. Wat is de samenhang van deze acht zaligsprekingen ? Waardoor is hun volgorde bepaald ?
De acht zalisprekingen tellen 70 woorden . De negende (Mt 5,11-12) telt 35 woorden of 1/2 van 70 .
Wellicht speelt Js 61,1-2 een rol bij der constructie van de eerste twee zaligsprekingen . Js 61,1-2 is ook de bijbeltekst die volgens Lucas Jezus leest in de synagoge van Nazaret en hiermee zijn boodschap begint : om aan armen de blijde boodschap te brengen ... om alle treurenden te troosten .
Het onderwerp van de eerste vier zaligsprekingen van de hoofdzin begint met een p .
De ondergeschikte zin van de eerste (Mt 5,3) en de achtste zaligspreking (Mt 5,10) is gelijk . Een vervolgde kan zijn : iemand die voortdurend moet vluchten en 'geen steen heeft om zijn hoofd op te leggen' . Zo iemand bezit niets . Hij is arm . Hij zal opgevangen worden door de christelijke gemeenschap .
In het midden van de zaligsprekingen staat Mt 5,6 en Mt 5,7 : gerechtigheid en barmhartigheid , de twee grote thema's van de bijbel .
Het werkwoord van de tweede (Mt 5,4) en de zevende zaligspreking (Mt 5,9) van de ondergeschikte zin behoort tot de groep van kaleô (roepen) . Treurenden kunnen gezien worden als degenen die iemand missen , die ellende beleven . Van het werkwoord parakaleô (troosten) is het woord paraklètos (trooster , toegepast op de heilige Geest) afgeleid . Vredestichters worden zonen van God genoemd . In deze twee zinnen is de trits : God - Vader) , zoon en geest aanwezig .
Resten nog : de derde (Mt 5,5) en de zesde zaligspreking (Mt 5,8) . In beide zinnen komt een lijdend voorwerp voor .

8 hoofdzinnen en 8 ondergeschikte zinnen = 16; 7 zinnen met 3 woorden, 7 zinnen met 5 woorden, 2 zinnen met 7 woorden. In totaal : (7 x 3) + (7 x 5) + (7 x 2)= 21 + 35 + 14 = 70 woorden. Er zijn 8 (totale zinnen) : 2 met 6 woorden (12), 3 met 8 (24), 1 met 10 (10) en 2 met 12 (24) woorden.. 4 : beginnend met p , 8 zalig-sprekingen, 16 zinnen, 2 keer 7 zinnen (met 3 en 5 woorden), 2 keer een zin met 7 woorden - een reeks van 3 - 5 - 7 , 70 woorden.

6. Aandacht voor enkele woorden :
- Mt 5,4: paraklèthèsontai (zij zullen getroost worden) ; in 2 verzen in de bijbel (1) Js 66,12 zie Js 66,10.12-14a. (2) Mt 5,4 . Mt 5,5. Praeis (zachtmoedigen) komt in 9 verzen in de bijbel voor; in 7 verzen is het de vertaling van `änâwim, in 2 verzen bestaat geen Hebreeuwse tekst. Ps 37,11 : hoi de praeis klèronomèsousin gèn (de zachtmoedigen zullen het land bezitten). Alfabetpsalm. Letter waw Hapax in het N.T. Mt 5,6 : chortasthèsontai (zij zullen verzadigd worden) van het werkwoord chortazô : voederen, verzadigen. Het komt slechts in 2 verzen in de bijbel voor: (1) Ps 37,19 alfabetpsalm, letter jod (2) Mt 5,6 . Mt 5,7: eleèmones (barmhartigen) .Nominatief meervoud, zelfstandig gebruikt bijvoeglijk naamwoord. Hapax . Het Hebreeuws hannûn (van hnn) = eleèmôn. Hannûn komt in 19 verzen in de bijbel voor. Eleèmôn komt in 22 verzen in de bijbel voor. In 21 verzen in het O.T., in 1 vers in het N.T. Eleèson (wees barmhartig) komt in 35 verzen in de bijbel voor; in 24 verzen in het O.T., in 11 verzen in het N.T. In 5 verzen bij Matteüs; in 4 ervan staat huios David (zoon van David) vermeld. eleèthèsontai (zij zullen barmhartigd worden): hapax. Mt 5,8 : katharoi (de zuiveren) komt in 10 verzen in de bijbel voor; in 6 verzen in het O.T., in 4 verzen in het N.T. In 1 vers bij Matteüs en in 3 verzen bij Johannes. Mt 5,9 : eirènopoioi (de vrededoeners). In deze vorm slechts 1X in de bijbel. Mt 5,10 : dediôgmenoi (vervolgden) . In deze vorm hapax in de bijbel.
7. Het lijkt me dat de zaligsprekingen een constructie van Matteüs zijn met de eigen kenmerken van Matteüs. Maar ligt aan de basis van de Matteüstekst geen andere tekst ten grondslag. Hoe komt het dat in deze tekst zoveel hapaxlegomena voorkomen?

LXX : http://www.godrules.net/library/hebrewgreek/intermat5.htm .

8 hoofdzinnen en 8 ondergeschikte zinnen = 16; 7 zinnen met 3 woorden, 7 zinnen met 5 woorden, 2 zinnen met 7 woorden. In totaal : (7 x 3) + (7 x 5) + (7 x 2)= 21 + 35 + 14 = 70 woorden. Er zijn 8 (totale zinnen) : 2 met 6 woorden (12), 3 met 8 (24), 1 met 10 (10) en 2 met 12 (24) woorden.
Wat is de samenhang van deze acht zaligsprekingen? Waardoor is hun volgorde bepaald? Het onderwerp van de eerste vier zaligsprekingen van de hoofdzin begint met een p. De ondergeschikte zin van de eerste en de achtste zaligspreking is gelijk. Het werkwoord van de tweede en de zevende zaligspreking van de ondergeschikte zin behoort tot de groep van kaleô (roepen). De vier eerste zaligsprekingen drukken het passief aspect van de mens uit, de vier volgende zaligsprekingen het actief aspect.
De acht zaligheden komen kruislings in paren van twee met elkaar overeen :
- vers 3 : zalig de armen van geest, want aan hen behoort het koninkrijk van de hemelen - vers 10 : zalig die worden vervolgd omwille van gerechtigheid, want aan hen behoort het koninkrijk van de hemelen. Het passief aspect : arm van geest; het actief aspect : ijveren voor gerechtigheid en ervoor vervolgd worden.
- vers 4 : zalig de treurenden, want zij zullen getroost worden - vers 9 : zalig de vredestichters, want zij zullen kinderen van God genoemd worden. De tegenstelling van vrede is oorlog, strijd, twist, gemis, tekort enz. In het grieks is troosten een samengesteld werkwoord van noemen (parakaleô - samengesteld werkwoord van kaleô : roepen : erbij roepen, trooster zie de h. Geest als de paracleet = paraklètos, in het latijn advocatus ad -vocare). Het passief aspect : treuren; het actief aspect : vrede stichten.
- vers 5 : zalig de zachtmoedigen, want zij zullen het land bezitten - vers 8 : zalig de zuiveren van hart, want zij zullen God zien. Het passief aspect : zachtmoedig; het actief aspect : het hart zuiveren.
- vers 6 : zalig naar hongeren en dorsten naar gerechtigheid, want zij zullen verzadigd worden - vers 7 : zalig de barmhartigen want zij zullen barmhartigheid ondervinden. Het passief aspect : hongeren en dorsten; het actief aspect: barmhartig zijn. We vinden hier tevens twee essentiële aspecten van gedrag: gerechtigheid en barmhartigheid. Het passief aspect : hongeren en dorsten naar gerechtigheid; het actief aspect : barmhartigheid doen.

Getallen spelen dus een rol in de tekst van de zaligsprekingen : 4 : beginnend met p , 8 zalig-sprekingen, 16 zinnen, 2 keer 7 zinnen (met 3 en 5 woorden), 2 keer een zin met 7 woorden - een reeks van 3 - 5 - 7 , 70 woorden

Een zeer gedetailleerde ontleding van de griekse tekst vind je op website http://www.utexas.edu/cola/depts/lrc/eieol/ntgol-5-R.html .

Statenvertaling . 3 Zalig zijn de armen van geest; want hunner is het Koninkrijk der hemelen.
King James Bible . [3] Blessed are the poor in spirit: for theirs is the kingdom of heaven.
Luther-Bibel . 3 Selig sind, die da geistlich arm sind; denn ihrer ist das Himmelreich.

Tekstuitleg van Mt 5,3

1. zalig (makarios) .

3.

Statenvertaling . 4 Zalig zijn die treuren; want zij zullen vertroost worden.
King James Bible . [4] Blessed are they that mourn: for they shall be comforted.
Luther-Bibel . 4 Selig sind, die da Leid tragen; denn sie sollen getröstet werden.

Tekstuitleg van Mt 5,4

1. penthountes (treurenden) komt slechts in drie verzen in het N.T. voor . Participium prasens nominatief mannelijk meervoud .
- pentheô (beklagen, betreuren, treuren) . Verwijzing : pentheô (beklagen, betreuren, treuren) , zie Mt 5,4 .

6. parakaleô - ad-vocare (bij-roepen, ter hulp roepen, troosten, bijstaan, aanbevelen) . Verwijzing : parakalôn (te hulp roepend) , zie Mt 5,4 . De Geest wordt paraklètos : trooster, iemand die bijstaat genoemd .
--- parakalountes . Verwijzing : parakalôn (te hulp roepend) , zie Mt 5,4 . Actief participium praesens nominatief mannelijk meervoud van het werkwoord parakaleô - ad-vocare (bij-roepen, ter hulp roepen, troosten, bijstaan, aanbevelen) . Vertalingen : Latijn : exhortare ; Nederlands : aansporen , oproepen . In zes verzen in de bijbel . In twee verzen in het O.T. . In vier verzen in het N.T. : (1) Hnd 9,38 . (2) Hnd 14,22 . (3) 1 Th 2,12 . (4) Heb 10,25 .
--- parekalei (hij riep naast zich, hij drong aan) . Actief imperfectum derde persoon enkelvoud . In zestien verzen in de bijbel . In acht verzen in het O.T. . In acht verzen in het N.T. : (1) Mt 18,29 . (2) Mc 5,10 . (3) Mc 5,18 . (4) Lc 8,41 . (5) Lc 15,28 . (6) Hnd 2,40 . (7) Hnd 11,23 . (8) Hnd 27,33 .
--- parekaloun (zij riepen bij, zij spoorden aan, zij drongen aan) . Actief imperfectum derde persoon meervoud . In twaalf verzen in de bijbel . In vier verzen in het O.T. . In acht verzen in het N.T. : (1) Mt 8,31 . (2) Mt 14,36 . (3) Mc 6,56 . (4) Lc 7,4 . (5) Lc 8,31 . (6) Hnd 13,42 . (7) Hnd 19,31 . (8) Hnd 25,2 .
--- parekalesen (hij vroeg) . Actief aorist derde persoon enkelvoud . In veertien verzen in de bijbel . In elf verzen in het O.T. . In drie verzen in het N.T. : (1) Hnd 8,31 . (2) Hnd 16,15 . (3) 2 Cor 7,6 .
--- paraklèthèsontai (zij zullen getroost worden) . In twee verzen in de bijbel : (1) Js 66,12 . (2) Mt 5,4 . Zie ook Js 61,2

Statenvertaling . 5 Zalig zijn de zachtmoedigen; want zij zullen het aardrijk beërven.
King James Bible . [5] Blessed are the meek: for they shall inherit the earth.
Luther-Bibel . 5 Selig sind die Sanftmütigen; denn sie werden das Erdreich besitzen.

Tekstuitleg van Mt 5,5

3. praeis (zacht, vriendelijk) . Nominatief meervoud . Evenals ptôchoi (arme) kan het de vertaling zijn van `änâwim . Dit hebreeuwse woord komt in twaalf verzen in de bijbel voor . Praeis komt in negen verzen in de bijbel voor . In zeven verzen is het de vertaling van `änâwim . In twee verzen bestaat geen Hebreeuwse tekst . Ps 37,11 : hoi de praeis klèronomèsousin gèn (de zachtmoedigen zullen het land bezitten) . Alfabetpsalm . Letter waw . Hapax in het N.T. .
- praus (zacht, vriendelijk) . Verwijzing : praus (zacht, vriendelijk) , zie Mt 5,5 .

Statenvertaling . 6 Zalig zijn die hongeren en dorsten naar de gerechtigheid; want zij zullen verzadigd worden.
King James Bible . [6] Blessed are they which do hunger and thirst after righteousness: for they shall be filled.
Luther-Bibel . 6 Selig sind, die da hungert und dürstet nach der Gerechtigkeit; denn sie sollen satt werden.

Tekstuitleg van Mt 5,6

10. chortasthèsontai (zij zullen verzadigd worden) van het werkwoord chortazô : voederen, verzadigen . Het komt slechts in twee verzen in de bijbel voor: (1) Ps 37,19 . Alfabetpsalm , letter jod (2) Mt 5,6 .
- chortazô (voederen , verzadigen) . Verwijzing : chortazô (voederen, verzadigen) , zie Mt 5,6 .
--- echortastèsan (zij werden verzadigd) . Passief aorist derde persoon meervoud . Zie de broodrede en de gelijkenis van het Laatste Oordeel .

Statenvertaling . 7 Zalig zijn de barmhartigen; want hun zal barmhartigheid geschieden.
King James Bible . [7] Blessed are the merciful: for they shall obtain mercy.
Luther-Bibel . 7 Selig sind die Barmherzigen; denn sie werden Barmherzigkeit erlangen.

Tekstuitleg van Mt 5,7 .

3. eleèmones (barmhartigen) . Nominatief meervoud , zelfstandig gebruikt bijvoeglijk naamwoord . Hapax .
- eleèmôn (barmhartig) . Verwijzing : eleèmôn (barmhartig) , zie Mt 5,7 . Zie verder verwijzing : chèsèd (liefde, gunst, genade, barmhartigheid), zie Ps 111,5 . Het Hebreeuws hannûn (van hnn) = eleèmôn . Hannûn komt in negentien verzen in de bijbel voor . Eleèmôn komt in tweeëntwintig verzen in de bijbel voor . In eenentwintig verzen in het O.T. . In één vers in het N.T. .
--- Eleèson (wees barmhartig) komt in vijfendertig verzen in de bijbel voor . In vierentwintig verzen in het O.T. . In elf verzen in het N.T. . In vijf verzen bij Matteüs . In vier ervan staat huios David (zoon van David) vermeld .
--- eleèthèsontai (zij zullen barmhartigd worden) . Hapax .

Statenvertaling . 8 Zalig zijn de reinen van hart; want zij zullen God zien.
King James Bible . [8] Blessed are the pure in heart: for they shall see God.
Luther-Bibel . 8 Selig sind, die reinen Herzens sind; denn sie werden Gott schauen.

Tekstuitleg van Mt 5,8 .

katharoi (de zuiveren) komt in 10 verzen in de bijbel voor; in 6 verzen in het O.T., in 4 verzen in het N.T. In 1 vers bij Matteüs en in 3 verzen bij Johannes.

Statenvertaling .9 Zalig zijn de vreedzamen; want zij zullen Gods kinderen genaamd worden.
King James Bible . [9] Blessed are the peacemakers: for they shall be called the children of God.
Luther-Bibel . 9 Selig sind die Friedfertigen; denn sie werden Gottes Kinder heißen.

Tekstuitleg van Mt 5,9 .

eirènopoioi (de vrededoeners). In deze vorm slechts 1X in de bijbel.

Statenvertaling . 10 Zalig zijn die vervolgd worden om der gerechtigheid wil; want hunner is het Koninkrijk der hemelen.
King James Bible . [10] Blessed are they which are persecuted for righteousness' sake: for theirs is the kingdom of heaven.
Luther-Bibel . 10 Selig sind, die um der Gerechtigkeit willen verfolgt werden; denn ihrer ist das Himmelreich.

Tekstuitleg van Mt 5,10 .

dediôgmenoi (vervolgden) . In deze vorm hapax in de bijbel.

Statenvertaling . 11 Zalig zijt gij, als u de mensen smaden, en vervolgen, en liegende alle kwaad tegen u spreken, om Mijnentwil.
King James Bible . [11] Blessed are ye, when men shall revile you, and persecute you, and shall say all manner of evil against you falsely, for my sake.
Luther-Bibel . 11 Selig seid ihr, wenn euch die Menschen um meinetwillen schmähen und verfolgen und reden allerlei Übles gegen euch, wenn sie damit lügen.

Tekstuitleg van Mt 5,11 .

Statenvertaling . 12 Verblijdt en verheugt u; want uw loon is groot in de hemelen; want alzo hebben zij vervolgd de profeten, die voor u geweest zijn.
King James Bible . [12] Rejoice, and be exceeding glad: for great is your reward in heaven: for so persecuted they the prophets which were before you.
Luther-Bibel . 12 Seid fröhlich und getrost; es wird euch im Himmel reichlich belohnt werden. Denn ebenso haben sie verfolgt die Propheten, die vor euch gewesen sind.

Tekstuitleg van Mt 5,12 .

26. Het zout van de aarde : Mt 5,13 - Mt 5,13 - Mc 9,49-50 - Lc 14,34-35 - bijbeloverzicht -- bijbelverwijzingen -- Mt (Matteüs) -- Mt 5 -

Aan de tekst van het zout en van het licht zouden we als hedendaagse titel kunnen geven : behoudend en aantrekkelijk. Behoudend omwille van de bewaarfunctie van het zout. Aantrekkelijk omwille van het licht. Beide termen vullen elkaar aan.

Na de zaligspreking over haat en vervolging van de leerlingen maakt Matteüs blijkbaar een correctie. Je mag je zalig prijzen als je vervolgd wordt omwille van het volgen van Jezus. Maar let op : vervolgd worden en door de mensen vertrapt worden is op zich geen teken dat je je zalig mag prijzen. Je mag dat maar als je zout bent. Maar als je geen zoutfunctie meer hebt, dan zit er niets anders op dan buitengeworpen en door de mensen vertrapt te worden. Het zout heeft een bewaarfunctie. De joodse christengemeente heeft de functie de schriften en het verbond met God te bewaren. Dat bewaren is niet passief. Zout moet doordringen tot in de kleinste poriën. Zout werkt actief : het zout (werkwoord). Het bewaren heeft slechts plaats als de joodse traditie in messianse zin (Jezus is de Christos) geïnterpreteerd worden en de joden een licht voor de heidenen zijn. Die betekenis lag reeds vervat in het Oude Testament en wordt door Matteüs met de boodschap van Jezus geëxpliciteerd.
Een andere functie van het zout is smaak verlenen aan voedsel. Christenen zijn pas christenen als ze smaakmakers zijn.
Vertaald naar onze tijd zouden we als titel kunnen stellen : jullie zijn behouders; jullie zijn smaakmakers.

King James Bible . [13] Ye are the salt of the earth: but if the salt have lost his savour, wherewith shall it be salted? it is thenceforth good for nothing, but to be cast out, and to be trodden under foot of men.
Luther-Bibel . 13 Ihr seid das Salz der Erde. Wenn nun das Salz nicht mehr salzt, womit soll man salzen? Es ist zu nichts mehr nütze, als dass man es wegschüttet und lässt es von den Leuten zertreten.

Tekstuitleg van Mt 5,13 .

halas (zout) 10X in de bijbel, 1X bij Matteüs. Hebr : mèlach (16X in het Hebreeuws) . In Lev 2,13 lezen we : kai pan dôrion thusias humôn hali halisthèsetai (en iedere offergave van jullie zal met zout gezouten worden) - Mt 5,13 : en tini halisthèsetai (waarmee zal het gezouten worden). In Nu 18,19, 2 Kron 13,5 is er sprake van een eeuwig zout-verbond. Het duidt op het verbond van God met de mensen dat voor eeuwig zal bestaan. Het zout wijst op de onverderfelijkheid van het verbond. Zie website http://www.jhom.com/topics/salt/index.htm .
"Jullie zijn het zout van de aarde". Het kan op een morele hoogstaande levenswijze slaan, maar er is meer. Het zout was symbool van het eeuwige verbond. Het zout was een goed bewaarmiddel. Zo zijn christenen bewaarmiddel, garantie, van het nieuwe verbond tussen God en de mensen. Deze zin komt onmiddellijk na de zaligspreking over de vervolgden. Door Jezus te volgen en zijn levensweg te gaan worden christenen zout. Het werkwoord este (jullie zijn) is de link tussen Mt 5,12, Mt 5,13 en Mt 5,14-16 : gelukkig zijn jullie (Mt 5,12), jullie zijn het zout van de aarde (Mt 5,13), jullie zijn het licht van de wereld (Mt 5,14).

ean (indien. 56X bij Matteüs).

môros : dwaas, zonder verstand. môrainô : smaakloos maken, smaakloos worden (tegendeel van wat het zou moeten zijn: onzoutbaar worden. In de laatste betekenis wordt zout gezien als een smaakmiddel, kruid. Maar is zout niet in de eerste plaats een bewaarmiddel? "Maar indien het zout zoutloos zou zijn, waarmee wordt er gezouten?"

De Galilese christengemeenschappen oefenden een aantrekkingskracht op de heidenen uit waardoor er een gemixte gemeenschap ontstond . Zo kon ze model staan voor andere (minder gemixte) gemeenschappen . Als zo'n gemeenschap iets te zeggen heeft en aantrekkingskracht uitoefent , kan ze niet verborgen , geheim blijven . De Galilese gemeenschappen hadden veiligheid in de bergen gezocht , maar door hun uitstraling konden ze toch niet verborgen blijven . Het is zoals een stad die op een berg ligt . Hij kan niet verborgen blijven .

King James Bible . [14] Ye are the light of the world. A city that is set on an hill cannot be hid.
Luther-Bibel . 14 Ihr seid das Licht der Welt. Es kann die Stadt, die auf einem Berge liegt, nicht verborgen sein.

Tekstanalyse van Mt 5,14 . Dit vers Mt 5,14 telt 13 woorden en 62 (2 X 31) letters . De getalwaarde van Mt 5,14 is 8737 (2 X 2 X 2 X 2 X 2 X 3 X 7 X 13)

4. fôs (licht) . Verwijzing : fôs (licht) , zie Mt 5,14 . Zelfstandig naamwoord onzijdig enkelvoud . Het komt in de bijbel in 143 verzen voor . In 102 verzen in het O.T. - Ps 97,11 - Ps 112,4 - In eenenveertig verzen in het N.T. . In vier verzen bij Matteüs . In veertien verzen bij Johannes . In acht verzen in Hnd : (1) Hnd 9,3 . (2) Hnd 12,7 . (3) Hnd 13,47 . (4) Hnd 22,6 . (5) Hnd 22,9 . (6) Hnd 26,13 . (7) Hnd 26,18 . (8) Hnd 26,23 .

- astèr (ster) . Verwijzing : astèr (ster) , zie Mt 5,14 . Verwant : astraptô (bliksemen, stralen) , zie Lc 24,4 . In vijf verzen in de bijbel ; in één vers in het O.T. : Si 50,6 . In vier verzen in het N.T. : (1) Mt 2,9 . In Mt 2,1-12 is er sprake van een rijzende ster (astèr en tèi anatolèi - een ster in het opgaan) . 1 Kor 15,41 . (3) Apk 8,10 . (4) Apk 22,16 .
- anatellô (oprijzen, opgaan) . Verwijzing : anatellô (oprijzen, opgaan) , zie Mt 5,14 .
--- aneteilen (ging op) . In veertien verzen in de bijbel . In elf verzen in het O.T. . In drie verzen in het N.T. . Mt 4,16 citeert Js 9,1 en schrijft fôs aneteilen autois (licht ging op voor hen) . Matteüs herneemt dikwijls in zijn kindsheidsevangelie een thema dat bij het begin van Jezus' optreden wordt besproken . In Mt 4,16 wordt het werkwoord anatellô (rijzen, opstijgen) - anesteilen (ging op) gebruikt , dat van dezelfde stam is als anatolè (opstijging, oprijzing) van Mt 2,1-12 . Het is niet toevallig dat bij het begin van het optreden van Jezus het werkwoord anatellô (oprijzen, stijgen) wordt gebruikt . Jezus is het licht dat schijnt in de duisternis .
Het is dan ook begrijpelijk dat Matteüs kort na de zaligsprekingen de tekst over "jullie zijn het licht..." plaatst. Er is wel iets opmerkelijks. Jezus wordt gezien als het licht voor de heidenen . In de vroege christengemeenten van Matteüs waren de gemeenschappen gemixt : joden en heidenen . Zo'n gemengde gemeenschap is dan een licht voor zowel joden als heidenen , voor alle anderen , voor de wereld . Er heeft dus een zekere verschuiving plaats . In dezelfde richting wijst het beeld van het zout .
- zârach (rijzen, opgaan) . Verwijzing : zârach (rijzen, opgaan) , zie Mt 5,14 . In 19 verzen in de bijbel . Stralen de vertaling van ngh (het Griekse lampô : stralen, schijnen). Zerach (zèrah) is ook een eigennaam: (1) Gn 36,17; (2) Gn 36,33; (3) Gn 38,30; (4) Joz 7,1; (5) Joz 7,18 ; (6) Joz 7,24; (7) Joz 22,20; (8) Js 60,1 (werkwoord) . (9) Ps 112,4 (werkwoord) . (10) Neh 11,24; (11) 1 Kr 1,37; (12) 1 Kr 1,44; (13) 1 Kr 2,4; (14) 1 Kr 2,6; (15) 1 Kr 4,24; (16) (16) 1 Kr 6,6; (17) 1 Kr 6,26; (18) 1 Kr 9,6; (19) 2 Kr 14,8.
--- jizërach (hij zal opgaan) . In drie verzen in de bijbel : (1) 2 S 23,4 . (2) Js 60,2 . (3) Job 9,7 .
--- wajjizërach (en hij zal oprijzen) . Slechts in één vers in de bijbel : Gn 32,32 .
- mizërach (het opkomen) . In vijftien verzen in de bijbel .
--- mimmizarach (van het opkomen) . Voorzetsel min en zelfstandig naaamwoord mannelijk enkelvoud . In zestien verzen in de bijbel . mimmizarach sjèmesj (van het opkomen van de zon) . In zes verzen in de bijbel . mimmizarach sjèmesj `ad mëbô´ô (van het opkomen van de zon tot haar ondergang) . In drie verzen in de bijbel : (1) Ps 50,1 . (2) Ps 113,3 . (3) Mal 1,11 .

- tsâmach (oprijzen, opgaan) . Verwijzing : tsamach (oprijzen, opgaan) , zie Mt 5,14 .
- nagah (stralen, schijnen) . Verwijzing : nâgâh (stralen, schijnen) , zie Mt 5,14 . In zes verzen in de bijbel . Het Griekse lampô .
- elampsen (hij straalde) . Actief aorist derde persoon enkelvoud . lampô : stralen , schijnen ; zie het Ned. lamp . In drie verzen in de bijbel : (1) Mt 17,2 . (2) Hnd 12,7
(1) Mt 17,2 . (elampsen to prosôpon autou hôs hèlios = zijn aangezicht straalde als de zon) .
(2) Hnd 12,7 (kai fôs elampsen en tèi oikèmati = en licht straalde in de cel) .
(3) 2 Kor 4,6 (hos elampsen en tais kardiais hèmôn = dat straalde in onze harten) .
-- elampsen (hij straalde) staat tweemaal in relatie met fôs (licht) en eenmaal met hèlios (de zon) .

ei mè - ean mè (tenzij, behalve. 19X bij Matteüs) . Er gaat een ontkenning vooraf en op die ontkenning wordt een uitzondering gemaakt.

King James Bible . [15] Neither do men light a candle, and put it under a bushel, but on a candlestick; and it giveth light unto all that are in the house.
Luther-Bibel . 15 Man zündet auch nicht ein Licht an und setzt es unter einen Scheffel, sondern auf einen Leuchter; so leuchtet es allen, die im Hause sind.

Tekstuitleg van Mt 5,15 .

King James Bible . [16] Let your light so shine before men, that they may see your good works, and glorify your Father which is in heaven.
Luther-Bibel . 16 So lasst euer Licht leuchten vor den Leuten, damit sie eure guten Werke sehen und euren Vater im Himmel preisen.

Tekstuitleg van Mt 5,16 .

28. Jezus'houding ten aanzien van Wet en gerechtigheid : Mt 5,17-20 - Mt 5,17-20 - Lc 16,16 - Lc 16,17 - bijbeloverzicht -- bijbelverwijzingen -- Mt (Matteüs) -- Mt 5 -- Mt 5,17 - Mt 5,18 - Mt 5,19 - Mt 5,20 -

King James Bible . [17] Think not that I am come to destroy the law, or the prophets: I am not come to destroy, but to fulfil.
Luther-Bibel . 17 Ihr sollt nicht meinen, dass ich gekommen bin, das Gesetz oder die Propheten aufzulösen; ich bin nicht gekommen aufzulösen, sondern zu erfüllen.

Tekstuitleg van Mt 5,17 .

mè nomisète hoti èlthon (denk niet dat ik kwam) komt bij Matteüs in 2 verzen voor nl. in Mt 5,17 en Mt 10,34.

King James Bible . [18] For verily I say unto you, Till heaven and earth pass, one jot or one tittle shall in no wise pass from the law, till all be fulfilled.
Luther-Bibel . 18 Denn wahrlich, ich sage euch: Bis Himmel und Erde vergehen, wird nicht vergehen der kleinste Buchstabe noch ein Tüpfelchen vom Gesetz, bis es alles geschieht.

Tekstuitleg van Mt 5,18 .

King James Bible . [19] Whosoever therefore shall break one of these least commandments, and shall teach men so, he shall be called the least in the kingdom of heaven: but whosoever shall do and teach them, the same shall be called great in the kingdom of heaven.
Luther-Bibel . 19 Wer nun eines von diesen kleinsten Geboten auflöst und lehrt die Leute so, der wird der Kleinste heißen im Himmelreich; wer es aber tut und lehrt, der wird groß heißen im Himmelreich.

Tekstuitleg van Mt 5,19 .

King James Bible . [20] For I say unto you, That except your righteousness shall exceed the righteousness of the scribes and Pharisees, ye shall in no case enter into the kingdom of heaven.
Luther-Bibel . 20 Denn ich sage euch: Wenn eure Gerechtigkeit nicht besser ist als die der Schriftgelehrten und Pharisäer, so werdet ihr nicht in das Himmelreich kommen.

Tekstuitleg van Mt 5,20 .

29. Moord : Mt 5,21-22 - bijbeloverzicht -- bijbelverwijzingen -- Mt (Matteüs) -- Mt 5 -- Mt 5,21-22 -- Mt 5,21 - Mt 5,22 -

King James Bible . [21] Ye have heard that it was said by them of old time, Thou shalt not kill; and whosoever shall kill shall be in danger of the judgment:
Luther-Bibel . 21 Ihr habt gehört, dass zu den Alten gesagt ist (2.Mose 20,13; 21,12): »Du sollst nicht töten«; wer aber tötet, der soll des Gerichts schuldig sein.

Tekstuitleg van Mt 5,21 .

King James Bible . [22] But I say unto you, That whosoever is angry with his brother without a cause shall be in danger of the judgment: and whosoever shall say to his brother, Raca, shall be in danger of the council: but whosoever shall say, Thou fool, shall be in danger of hell fire.
Luther-Bibel . 22 Ich aber sage euch: Wer mit seinem Bruder zürnt, der ist des Gerichts schuldig; wer aber zu seinem Bruder sagt: Du Nichtsnutz!, der ist des Hohen Rats schuldig; wer aber sagt: Du Narr!, der ist des höllischen Feuers schuldig.

Tekstuitleg van Mt 5,22 .

6. pas (elk, ieder) . Verwijzing : pas (elk, ieder) , zie Mt 5,22 . Zie verder : Joh 3,16 en Mc 2,13 . In twaalf verzen bij Matteüs .
--- Pasa . Vrouwelijk enkelvoud . In tien verzen bij Matteüs .
--- Pantos . Genitief enkelvoud . In vier verzen bij Matteüs .
--- Panti . Datief enkelvoud . In twee verzen bij Matteüs . . pan : accusatief enkelvoud pasas accusatief meervoud : 3X bij Matteüs. pantes: nominatief meervoud; 18X bij Matteüs. pantas : accusatief meervoud; 9X bij Matteüs. Panta (alles). In 32 verzen bij Matteüs. Panta hosa (al wat) zie Mt 13,44 . In de bergrede komt in 7 verzen het onderwerp pas (al, ieder) voor, gevolgd door een participiumzin of door een betrekkelijke zin.
--- panta (alles). In 1358 verzen in de bijbel; in 1119 verzen in het O.T., in 239 verzen in het N.T. In 32 verzen bij Matteüs, in 21 verzen bij Marcus, in 34 verzen bij Lucas, in 20 verzen bij Johannes, in 19 verzen in Hnd enz.

vergelijking Matteüs en Lucas

30. Verzoening en offer : Mt 5,23-24 - bijbeloverzicht -- bijbelverwijzingen -- Mt (Matteüs) -- Mt 5 -- Mt 5,23 - Mt 5,24 -

King James Bible . [23] Therefore if thou bring thy gift to the altar, and there rememberest that thy brother hath ought against thee;
Luther-Bibel . 23 Darum: wenn du deine Gabe auf dem Altar opferst und dort kommt dir in den Sinn, dass dein Bruder etwas gegen dich hat,

Tekstuitleg van Mt 5,23 .

King James Bible . [24] Leave there thy gift before the altar, and go thy way; first be reconciled to thy brother, and then come and offer thy gift.
Luther-Bibel . 24 so lass dort vor dem Altar deine Gabe und geh zuerst hin und versöhne dich mit deinem Bruder, und dann komm und opfere deine Gabe.

Tekstuitleg van Mt 5,24 .

31. Verzoening en gerecht : Mt 5,25-26 - Mt 5,25-26 - Lc 12,57-59 -- bijbeloverzicht -- bijbelverwijzingen -- Mt (Matteüs) -- Mt 5 -- Mt 5,25 - Mt 5,26 -

King James Bible . [25] Agree with thine adversary quickly, whiles thou art in the way with him; lest at any time the adversary deliver thee to the judge, and the judge deliver thee to the officer, and thou be cast into prison.
Luther-Bibel . 25 Vertrage dich mit deinem Gegner sogleich, solange du noch mit ihm auf dem Weg bist, damit dich der Gegner nicht dem Richter überantworte und der Richter dem Gerichtsdiener und du ins Gefängnis geworfen werdest.

Tekstuitleg van Mt 5,25 .

King James Bible . [26] Verily I say unto thee, Thou shalt by no means come out thence, till thou hast paid the uttermost farthing.
Luther-Bibel . 26 Wahrlich, ich sage dir: Du wirst nicht von dort herauskommen, bis du auch den letzten Pfennig bezahlt hast.

Tekstuitleg van Mt 5,26 .

32. Echtbreuk : Mt 5,27-28 - bijbeloverzicht -- bijbelverwijzingen -- Mt (Matteüs) -- Mt 5 -- Mt 5,27-28 -- Mt 5,27 - Mt 5,28 -

King James Bible . [27] Ye have heard that it was said by them of old time, Thou shalt not commit adultery:
Luther-Bibel . 27 Ihr habt gehört, dass gesagt ist (2.Mose 20,14): »Du sollst nicht ehebrechen.«

Tekstuitleg van Mt 5,27 .

King James Bible . [28] But I say unto you, That whosoever looketh on a woman to lust after her hath committed adultery with her already in his heart.
Luther-Bibel . 28 Ich aber sage euch: Wer eine Frau ansieht, sie zu begehren, der hat schon mit ihr die Ehe gebrochen in seinem Herzen.

Tekstuitleg van Mt 5,28 .

33. Ergernis : Mt 5,29-30 - bijbeloverzicht -- bijbelverwijzingen -- Mt (Matteüs) -- Mt 5 -- Mt 5,29-30 -- Mt 5,29 - Mt 5,30 -

King James Bible . [29] And if thy right eye offend thee, pluck it out, and cast it from thee: for it is profitable for thee that one of thy members should perish, and not that thy whole body should be cast into hell.
Luther-Bibel . 29 Wenn dich aber dein rechtes Auge zum Abfall verführt, so reiß es aus und wirf's von dir. Es ist besser für dich, dass eins deiner Glieder verderbe und nicht der ganze Leib in die Hölle geworfen werde.

Tekstuitleg van Mt 5,29 .

King James Bible . [30] And if thy right hand offend thee, cut if off, and cast it from thee: for it is profitable for thee that one of thy members should perish, and not that thy whole body should be cast into hell.
Luther-Bibel . 30 Wenn dich deine rechte Hand zum Abfall verführt, so hau sie ab und wirf sie von dir. Es ist besser für dich, dass eins deiner Glieder verderbe und nicht der ganze Leib in die Hölle fahre.

Tekstuitleg van Mt 5,30 .

34. Echtscheiding : Mt 5,31-32ab - bijbeloverzicht -- bijbelverwijzingen -- Mt (Matteüs) -- Mt 5 -- Mt 5,31-32ab -- Mt 5,31 - Mt 5,32 -

King James Bible . [31] It hath been said, Whosoever shall put away his wife, let him give her a writing of divorcement:
Luther-Bibel . 31 Es ist auch gesagt (5.Mose 24,1): »Wer sich von seiner Frau scheidet, der soll ihr einen Scheidebrief geben.«

Tekstuitleg van Mt 5,31 .

King James Bible . [32] But I say unto you, That whosoever shall put away his wife, saving for the cause of fornication, causeth her to commit adultery: and whosoever shall marry her that is divorced committeth adultery.
Luther-Bibel . 32 Ich aber sage euch: Wer sich von seiner Frau scheidet, es sei denn wegen Ehebruchs, der macht, dass sie die Ehe bricht; und wer eine Geschiedene heiratet, der bricht die Ehe.

Tekstuitleg van Mt 5,32 .

35. Eed : Mt 5,33-37 - bijbeloverzicht -- bijbelverwijzingen -- Mt (Matteüs) -- Mt 5 -- Mt 5,33-37 -- Mt 5,33 - Mt 5,34 - Mt 5,35 - Mt 5,36 - Mt 5,37 -

King James Bible . [33] Again, ye have heard that it hath been said by them of old time, Thou shalt not forswear thyself, but shalt perform unto the Lord thine oaths:
Luther-Bibel . 33 Ihr habt weiter gehört, dass zu den Alten gesagt ist (3.Mose 19,12; 4.Mose 30,3): »Du sollst keinen falschen Eid schwören und sollst dem Herrn deinen Eid halten.«

Tekstuitleg van Mt 5,33 .

King James Bible . [34] But I say unto you, Swear not at all; neither by heaven; for it is God's throne:
Luther-Bibel . 34 Ich aber sage euch, dass ihr überhaupt nicht schwören sollt, weder bei dem Himmel, denn er ist Gottes Thron;

Tekstuitleg van Mt 5,34 .

King James Bible . [35] Nor by the earth; for it is his footstool: neither by Jerusalem; for it is the city of the great King.
Luther-Bibel . 35 noch bei der Erde, denn sie ist der Schemel seiner Füße; noch bei Jerusalem, denn sie ist die Stadt des großen Königs.

Tekstuitleg van Mt 5,35 .

King James Bible . [36] Neither shalt thou swear by thy head, because thou canst not make one hair white or black.
Luther-Bibel . 36 Auch sollst du nicht bei deinem Haupt schwören; denn du vermagst nicht ein einziges Haar weiß oder schwarz zu machen.

Tekstuitleg van Mt 5,36 .

King James Bible . [37] But let your communication be, Yea, yea; Nay, nay: for whatsoever is more than these cometh of evil.
Luther-Bibel . 37 Eure Rede aber sei: Ja, ja; nein, nein. Was darüber ist, das ist vom Übel.

Tekstuitleg van Mt 5,37 .

36a. Wedervergelding : Mt 5,38-42 - bijbeloverzicht -- bijbelverwijzingen -- Mt (Matteüs) -- Mt 5 -- Mt 5,38-42 -- Lc 6,27-36 -- Mt 5,38 - Mt 5,39 - Mt 5,40 - Mt 5,41 - Mt 5,42 -

King James Bible . [38] Ye have heard that it hath been said, An eye for an eye, and a tooth for a tooth:
Luther-Bibel . 38 Ihr habt gehört, dass gesagt ist (2.Mose 21,24): »Auge um Auge, Zahn um Zahn.«

Tekstuitleg van Mt 5,38 .

King James Bible . [39] But I say unto you, That ye resist not evil: but whosoever shall smite thee on thy right cheek, turn to him the other also.
Luther-Bibel . 39 Ich aber sage euch, dass ihr nicht widerstreben sollt dem Übel, sondern: wenn dich jemand auf deine rechte Backe schlägt, dem biete die andere auch dar.

Tekstuitleg van Mt 5,39 .

King James Bible . [40] And if any man will sue thee at the law, and take away thy coat, let him have thy cloke also.
Luther-Bibel . 40 Und wenn jemand mit dir rechten will und dir deinen Rock nehmen, dem lass auch den Mantel.

Tekstuitleg van Mt 5,40 .

King James Bible . [41] And whosoever shall compel thee to go a mile, go with him twain.
Luther-Bibel . 41 Und wenn dich jemand nötigt, eine Meile mitzugehen, so geh mit ihm zwei.

Tekstuitleg van Mt 5,41 .

King James Bible . [42] Give to him that asketh thee, and from him that would borrow of thee turn not thou away.
Luther-Bibel . 42 Gib dem, der dich bittet, und wende dich nicht ab von dem, der etwas von dir borgen will.

Tekstuitleg van Mt 5,42 .

Wat de structuur betreft, zie - Mt 7,7-11 -

King James Bible . [43] Ye have heard that it hath been said, Thou shalt love thy neighbour, and hate thine enemy.
Luther-Bibel . 43 Ihr habt gehört, dass gesagt ist: »Du sollst deinen Nächsten lieben« (3.Mose 19,18) und deinen Feind hassen.

Tekstuitleg van Mt 5,43 .

King James Bible . [44] But I say unto you, Love your enemies, bless them that curse you, do good to them that hate you, and pray for them which despitefully use you, and persecute you;
Luther-Bibel . 44 Ich aber sage euch: Liebt eure Feinde und bittet für die, die euch verfolgen,

Tekstuitleg van Mt 5,44 .

King James Bible . [45] That ye may be the children of your Father which is in heaven: for he maketh his sun to rise on the evil and on the good, and sendeth rain on the just and on the unjust.
Luther-Bibel . 45 damit ihr Kinder seid eures Vaters im Himmel. Denn er lässt seine Sonne aufgehen über Böse und Gute und lässt regnen über Gerechte und Ungerechte.

Tekstuitleg van Mt 5,45 .

King James Bible . [46] For if ye love them which love you, what reward have ye? do not even the publicans the same?
Luther-Bibel . 46 Denn wenn ihr liebt, die euch lieben, was werdet ihr für Lohn haben? Tun nicht dasselbe auch die Zöllner?

Tekstuitleg van Mt 5,46 .

King James Bible . [47] And if ye salute your brethren only, what do ye more than others? do not even the publicans so?
Luther-Bibel . 47 Und wenn ihr nur zu euren Brüdern freundlich seid, was tut ihr Besonderes? Tun nicht dasselbe auch die Heiden?

Tekstuitleg van Mt 5,47 .

King James Bible . [48] Be ye therefore perfect, even as your Father which is in heaven is perfect.
Luther-Bibel . 48 Darum sollt ihr vollkommen sein, wie euer Vater im Himmel vollkommen ist.

Tekstanalyse van Mt 5,48 .

10. ouranios (hemels) . Verwijzing : ouranios (hemels) , zie Mt 5,48 . Bijvoeglijk naamwoord nominatief mannelijk enkelvoud . In de bijbel komt het slechts bij Matteüs voor , en wel in zeven verzen . In al deze zeven verzen gaat het over de hemelse vader . In vier verzen over ho patèr humôn ho ouranios (uw hemelse vader) (1) Mt 5,48 : hôs kai ho patèr humôn ho ouranios (zoals ook je hemelse vader) . (2) Mt 6,14 . (3) Mt 6,26 . (4) Mt 8,32 . In (7) Mt 23,9 over humon ho patèr ho ouranios (uw hemelse vader) en in twee verzen over ho patèr mou ho ouranios (mijn hemelse vader) : (5) Mt 15,13 en (6) Mt 18,35 : houtôs kai ho patèr mou ho ouranios (zo ook mijn hemelse vader) .

Betekenis van Mt 5,48

Het criterium van handelen is de handelswijze van de hemelse vader.

Laatste vers van dit hoofdstuk. Het geeft een antwoord op de vraag: Hoe moet ik handelen. Antwoord : perfect, af.

Griekse tekst

1idôn de tous ochlous anebè eis to oros: kai kathisantos autou prosèlthan autô oi mathètai autou: 2kai anoixas to stoma autou edidasken autous legôn, 3makarioi oi ptôchoi tô pneumati, oti autôn estin è basileia tôn ouranôn. 4makarioi oi penthountes, oti autoi paraklèthèsontai. 5makarioi oi praeis, oti autoi klèronomèsousin tèn gèn. 6makarioi oi peinôntes kai dipsôntes tèn dikaiosunèn, oti autoi chortasthèsontai. 7makarioi oi eleèmones, oti autoi eleèthèsontai. 8makarioi oi katharoi tè kardia, oti autoi ton theon opsontai. 9makarioi oi eirènopoioi, oti autoi uioi theou klèthèsontai. 10makarioi oi dediôgmenoi eneken dikaiosunès, oti autôn estin è basileia tôn ouranôn. 11makarioi este otan oneidisôsin umas kai diôxôsin kai eipôsin pan ponèron kath umôn [pseudomenoi] eneken emou: 12chairete kai agalliasthe, oti o misthos umôn polus en tois ouranois: outôs gar ediôxan tous profètas tous pro umôn. 13umeis este to alas tès gès: ean de to alas môranthè, en tini alisthèsetai; eis ouden ischuei eti ei mè blèthen exô katapateisthai upo tôn anthrôpôn. 14umeis este to fôs tou kosmou. ou dunatai polis krubènai epanô orous keimenè: 15oude kaiousin luchnon kai titheasin auton upo ton modion all epi tèn luchnian, kai lampei pasin tois en tè oikia. 16outôs lampsatô to fôs umôn emprosthen tôn anthrôpôn, opôs idôsin umôn ta kala erga kai doxasôsin ton patera umôn ton en tois ouranois. 17mè nomisète oti èlthon katalusai ton nomon è tous profètas: ouk èlthon katalusai alla plèrôsai. 18amèn gar legô umin, eôs an parelthè o ouranos kai è gè, iôta en è mia keraia ou mè parelthè apo tou nomou eôs an panta genètai. 19os ean oun lusè mian tôn entolôn toutôn tôn elachistôn kai didaxè outôs tous anthrôpous, elachistos klèthèsetai en tè basileia tôn ouranôn: os d an poièsè kai didaxè, outos megas klèthèsetai en tè basileia tôn ouranôn. 20legô gar umin oti ean mè perisseusè umôn è dikaiosunè pleion tôn grammateôn kai farisaiôn, ou mè eiselthète eis tèn basileian tôn ouranôn. 21èkousate oti errethè tois archaiois, ou foneuseis: os d an foneusè, enochos estai tè krisei. 22egô de legô umin oti pas o orgizomenos tô adelfô autou enochos estai tè krisei: os d an eipè tô adelfô autou, raka, enochos estai tô sunedriô: os d an eipè, môre, enochos estai eis tèn geennan tou puros. 23ean oun prosferès to dôron sou epi to thusiastèrion kakei mnèsthès oti o adelfos sou echei ti kata sou, 24afes ekei to dôron sou emprosthen tou thusiastèriou, kai upage prôton diallagèthi tô adelfô sou, kai tote elthôn prosfere to dôron sou. 25isthi eunoôn tô antidikô sou tachu eôs otou ei met autou en tè odô, mèpote se paradô o antidikos tô kritè, kai o kritès tô upèretè, kai eis fulakèn blèthèsè: 26amèn legô soi, ou mè exelthès ekeithen eôs an apodôs ton eschaton kodrantèn. 27èkousate oti errethè, ou moicheuseis. 28egô de legô umin oti pas o blepôn gunaika pros to epithumèsai autèn èdè emoicheusen autèn en tè kardia autou. 29ei de o ofthalmos sou o dexios skandalizei se, exele auton kai bale apo sou: sumferei gar soi ina apolètai en tôn melôn sou kai mè olon to sôma sou blèthè eis geennan. 30kai ei è dexia sou cheir skandalizei se, ekkopson autèn kai bale apo sou: sumferei gar soi ina apolètai en tôn melôn sou kai mè olon to sôma sou eis geennan apelthè. 31errethè de, os an apolusè tèn gunaika autou, dotô autè apostasion. 32egô de legô umin oti pas o apoluôn tèn gunaika autou parektos logou porneias poiei autèn moicheuthènai, kai os ean apolelumenèn gamèsè moichatai. 33palin èkousate oti errethè tois archaiois, ouk epiorkèseis, apodôseis de tô kuriô tous orkous sou. 34egô de legô umin mè omosai olôs: mète en tô ouranô, oti thronos estin tou theou: 35mète en tè gè, oti upopodion estin tôn podôn autou: mète eis ierosoluma, oti polis estin tou megalou basileôs: 36mète en tè kefalè sou omosès, oti ou dunasai mian tricha leukèn poièsai è melainan. 37estô de o logos umôn nai nai, ou ou: to de perisson toutôn ek tou ponèrou estin. 38èkousate oti errethè, ofthalmon anti ofthalmou kai odonta anti odontos. 39egô de legô umin mè antistènai tô ponèrô: all ostis se rapizei eis tèn dexian siagona [sou], strepson autô kai tèn allèn: 40kai tô thelonti soi krithènai kai ton chitôna sou labein, afes autô kai to imation: 41kai ostis se aggareusei milion en, upage met autou duo. 42tô aitounti se dos, kai ton thelonta apo sou danisasthai mè apostrafès. 43èkousate oti errethè, agapèseis ton plèsion sou kai misèseis ton echthron sou. 44egô de legô umin, agapate tous echthrous umôn kai proseuchesthe uper tôn diôkontôn umas, 45opôs genèsthe uioi tou patros umôn tou en ouranois, oti ton èlion autou anatellei epi ponèrous kai agathous kai brechei epi dikaious kai adikous. 46ean gar agapèsète tous agapôntas umas, tina misthon echete; ouchi kai oi telônai to auto poiousin; 47kai ean aspasèsthe tous adelfous umôn monon, ti perisson poieite; ouchi kai oi ethnikoi to auto poiousin; 48esesthe oun umeis teleioi ôs o patèr umôn o ouranios teleios estin.

1 videns autem turbas ascendit in montem et cum sedisset accesserunt ad eum discipuli eius 2 et aperiens os suum docebat eos dicens 3 beati pauperes spiritu quoniam ipsorum est regnum caelorum 4 beati mites quoniam ipsi possidebunt terram 5 beati qui lugent quoniam ipsi consolabuntur 6 beati qui esuriunt et sitiunt iustitiam quoniam ipsi saturabuntur 7 beati misericordes quia ipsi misericordiam consequentur 8 beati mundo corde quoniam ipsi Deum videbunt 9 beati pacifici quoniam filii Dei vocabuntur 10 beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam quoniam ipsorum est regnum caelorum 11 beati estis cum maledixerint vobis et persecuti vos fuerint et dixerint omne malum adversum vos mentientes propter me 12 gaudete et exultate quoniam merces vestra copiosa est in caelis sic enim persecuti sunt prophetas qui fuerunt ante vos 13 vos estis sal terrae quod si sal evanuerit in quo sallietur ad nihilum valet ultra nisi ut mittatur foras et conculcetur ab hominibus 14 vos estis lux mundi non potest civitas abscondi supra montem posita 15 neque accendunt lucernam et ponunt eam sub modio sed super candelabrum ut luceat omnibus qui in domo sunt 16 sic luceat lux vestra coram hominibus ut videant vestra bona opera et glorificent Patrem vestrum qui in caelis est 17 nolite putare quoniam veni solvere legem aut prophetas non veni solvere sed adimplere 18 amen quippe dico vobis donec transeat caelum et terra iota unum aut unus apex non praeteribit a lege donec omnia fiant 19 qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis et docuerit sic homines minimus vocabitur in regno caelorum qui autem fecerit et docuerit hic magnus vocabitur in regno caelorum 20 dico enim vobis quia nisi abundaverit iustitia vestra plus quam scribarum et Pharisaeorum non intrabitis in regnum caelorum 21 audistis quia dictum est antiquis non occides qui autem occiderit reus erit iudicio 22 ego autem dico vobis quia omnis qui irascitur fratri suo reus erit iudicio qui autem dixerit fratri suo racha reus erit concilio qui autem dixerit fatue reus erit gehennae ignis 23 si ergo offeres munus tuum ad altare et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te 24 relinque ibi munus tuum ante altare et vade prius reconciliare fratri tuo et tunc veniens offers munus tuum 25 esto consentiens adversario tuo cito dum es in via cum eo ne forte tradat te adversarius iudici et iudex tradat te ministro et in carcerem mittaris 26 amen dico tibi non exies inde donec reddas novissimum quadrantem 27 audistis quia dictum est antiquis non moechaberis 28 ego autem dico vobis quoniam omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam iam moechatus est eam in corde suo 29 quod si oculus tuus dexter scandalizat te erue eum et proice abs te expedit enim tibi ut pereat unum membrorum tuorum quam totum corpus tuum mittatur in gehennam 30 et si dextera manus tua scandalizat te abscide eam et proice abs te expedit tibi ut pereat unum membrorum tuorum quam totum corpus tuum eat in gehennam 31 dictum est autem quicumque dimiserit uxorem suam det illi libellum repudii 32 ego autem dico vobis quia omnis qui dimiserit uxorem suam excepta fornicationis causa facit eam moechari et qui dimissam duxerit adulterat 33 iterum audistis quia dictum est antiquis non peierabis reddes autem Domino iuramenta tua 34 ego autem dico vobis non iurare omnino neque per caelum quia thronus Dei est 35 neque per terram quia scabillum est pedum eius neque per Hierosolymam quia civitas est magni Regis 36 neque per caput tuum iuraveris quia non potes unum capillum album facere aut nigrum 37 sit autem sermo vester est est non non quod autem his abundantius est a malo est 38 audistis quia dictum est oculum pro oculo et dentem pro dente ego autem dico vobis non resistere malo sed si quis te percusserit in dextera maxilla tua praebe illi et alteram 40 et ei qui vult tecum iudicio contendere et tunicam tuam tollere remitte ei et pallium 41 et quicumque te angariaverit mille passus vade cum illo alia duo 42 qui petit a te da ei et volenti mutuari a te ne avertaris 43 audistis quia dictum est diliges proximum tuum et odio habebis inimicum tuum 44 ego autem dico vobis diligite inimicos vestros benefacite his qui oderunt vos et orate pro persequentibus et calumniantibus vos 45 ut sitis filii Patris vestri qui in caelis est qui solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos 46 si enim diligatis eos qui vos diligunt quam mercedem habebitis nonne et publicani hoc faciunt 47 et si salutaveritis fratres vestros tantum quid amplius facitis nonne et ethnici hoc faciunt 48 estote ergo vos perfecti sicut et Pater vester caelestis perfectus est

TAALGEBRUIK

COMMENTAAR

DE ZALIGSPREKINGEN (Mt 5,2-10)

1. Jezus houdt een rede op de berg . Hij is op de berg , zoals Mozes . Hij (Mozes) ontving er van God de Thora . Jezus brengt een interpretatie van de Thora .
2. De zaligsprekingen staan aan het begin van de bergrede (1ste rede) . De gelijkenis van het laatste Oordeel staat op het einde van de 5de en laatste rede . Beide teksten omsluiten het hele Matteüsevangelie .
3. De zaligsprekingen staan aan het begin van de bergrede . Teksten over: niet alleen horen, maar ook doen (Mt 7) staan op het einde van de bergrede .
4. Wat is de samenhang van deze acht zaligsprekingen ? Waardoor is hun volgorde bepaald ?
De acht zalisprekingen tellen 70 woorden . De negende (Mt 5,11-12) telt 35 woorden of 1/2 van 70 .
Wellicht speelt Js 61,1-2 een rol bij der constructie van de eerste twee zaligsprekingen . Js 61,1-2 is ook de bijbeltekst die volgens Lucas Jezus leest in de synagoge van Nazaret en hiermee zijn boodschap begint : om aan armen de blijde boodschap te brengen ... om alle treurenden te troosten .
Het onderwerp van de eerste vier zaligsprekingen van de hoofdzin begint met een p .
De ondergeschikte zin van de eerste (Mt 5,3) en de achtste zaligspreking (Mt 5,10) is gelijk . Een vervolgde kan zijn : iemand die voortdurend moet vluchten en 'geen steen heeft om zijn hoofd op te leggen' . Zo iemand bezit niets . Hij is arm . Hij zal opgevangen worden door de christelijke gemeenschap .
In het midden van de zaligsprekingen staat Mt 5,6 en Mt 5,7 : gerechtigheid en barmhartigheid , de twee grote thema's van de bijbel .
Het werkwoord van de tweede (Mt 5,4) en de zevende zaligspreking (Mt 5,9) van de ondergeschikte zin behoort tot de groep van kaleô (roepen) . Treurenden kunnen gezien worden als degenen die iemand missen , die ellende beleven . Van het werkwoord parakaleô (troosten) is het woord paraklètos (trooster , toegepast op de heilige Geest) afgeleid . Vredestichters worden zonen van God genoemd . In deze twee zinnen is de trits : God - Vader) , zoon en geest aanwezig .
Resten nog : de derde (Mt 5,5) en de zesde zaligspreking (Mt 5,8) .

- paraklèthèsontai (Mt 5,4) (zij zullen getroost worden) .
- praeis (Mt 5,5) (zachtmoedigen) .
- dipsôntes (Mt 5,6) (die dorsten) .
- eleèmones (Mt 5,7) (de barmhartigen) .
- eleèthèsontai (Mt 5,7) (zij zullen barmhartigheid ondervinden) .
- eirènopoioi (Mt 5,9) (vredestichters) .
- dediôgmenoi (Mt 5,10) (vervolgden) .

De vier laatste woorden komen slechts eenmaal in de bijbel voor , en wel hier in de zaligsprekingen . Het versterkt de gedachte dat de vier laatste zaligsprekingen gevormd zijn in aansluiting op de vier eerste .

De zaligsprekingen staan aan het begin van Jezus'optreden , het begin van het koninkrijk van God . Dit wordt verwezenlijkt wanneer mensen in lief en leed met elkaar delen . Er wordt toekomst toegezegd aan wie ontbreekt en aan wie geeft .