METAMORFOSES : vrij-zinnige gesprekken . metamorfoses en Vormingplus .
Voor iedereen die het christelijke van vorm ziet veranderen
Deze websitepagina is een onderdeel van de website van Arseen De Kesel : http://www.interlevensbeschouwelijk.be/index.htm

Gedurende de voorbije decennia hebben velen een grondige verandering in hun christelijk geloven doorgemaakt. In 7 bijeenkomsten spreken we met elkaar over die veranderingen. We voeren een vrij en zingevend gesprek. We helpen elkaar over drempels waarover we individueel niet kunnen of durven stappen.
Deze activiteit is voor iedereen die vragen heeft over het christelijk geloof, die de vragen tot zich laat doordringen en die naar één of andere vorm van antwoord zoekt, binnen en buiten het christelijke.

 

De thema's van Metamorfoses 2 (een gedeelte van het programma van 2017-2018 - van okt. tot dec.)

18 september 2017 : Is bidden religieus lobbyen ?

16 okt. : Zonder doopsel kom je er niet in .

20 nov. : Geen eucharistie zonder magie ?

18 dec. : Terug naar het O.T. en N.T. , een christelijk salafisme ?

15 januari 2018: Mystiek. Slechts voor mystiekers?

19 februari 2018: Is anticonceptie uit den boze?

19 maart 2018: Bach.

16 april 2018: Lege kerken. Volle moskeeën. Wordt West-Europa islamitisch?

Maandelijks op maandag , van 09:30 - 12:00 in Vormingplus .


Metamorfose: GEEN EUCHARISTIE ZONDER MAGIE op maandag 20 november 2017

In onze Nederlandse taal beschikken we over twee woorden om religie en godsdienst uit te drukken. Religie, dat teruggaat op het Latijnse religare: verbinden, wijst op de algemeen menselijke eigenschap van verbondenheid. Religieus is hij/zij die verbondenheid nastreeft, niet-religieus is hij/zij die verbondenheid tegenwerkt. Godsdienst is, zoals het woord zegt, dienst aan een ‘God’, Allah, JHWH enz. Het is een bijzondere vormgeving van religie. Van een godsdienst mag verondersteld worden dat hij verbondenheid nastreeft. Wel komt het voor – en soms meer dan we durven toegeven – dat godsdiensten niet-religieus zijn, d.w.z. dat ze in woorden en handelingen niet de verbondenheid nastreven, maar tegenstellingen aanwakkeren.
Iedere religie en godsdienst kent woorden en rituelen die verbondenheid  uitdrukken. Bij christenen is dat o.a. het Laatste Avondmaal. In de katholieke kerk werd de term transsubstantatie: de verandering van brood en wijn in het Lichaam en Bloed van Christus, op het concilie van Trente (1546-1563) bekrachtigd.
In iedere religie en godsdienst bestaat het gevaar dat geestelijk leiderschap wordt gemonopoliseerd. Dat was het geval in het jodendom. Eén van de twaalf stammen van Israël, nl de stam Levi, was uitverkoren om de dienst aan JHWH te verrichten. Binnen die stam kwam aan de afstammelingen van Aäron het hogepriesterschap toe. In de katholieke kerk werd het priesterschap toevertrouwd aan ‘geroepenen’. Deze werden door bisschop en priesters tot priester gewijd. Door een bepaalde bijbeluitleg van het Laatste Avondmaal  werd het geestelijk leiderschap gemonopoliseerd tot de Twaalf (apostelen) en tot hun opvolgers, de bisschoppen, en hun helpers de priesters. Die bepaalde  bijbeluitleg van het Laatste Avondmaal is dat slechts de Twaalf bij het Laatste Avondmaal aanwezig waren, aan hen het priesterschap werd toevertrouwd en de macht ontvingen om het onbloedig offer van Christus aan God op te dragen. Deze exclusiviteit spitste zich toe op de ‘consecratie’ (heiligmaking, toewijding) van brood en wijn in Lichaam en Bloed van Christus. Daarenboven werd het priesterschap gekoppeld aan ‘ongehuwde’ mannen. In feite is bedoeld dat de priester geen sexuele relatie en een relatie die zich tot één persoon richt met uitsluiting van anderen, zou hebben.
Er is al in het NT een streven naar monopolisering van het priesterschap.
Deze monopolisering van het priesterschap ontwikkelde zich tot een monopolisering niet alleen van het geestelijk leiderschap, maar ook tot het ‘geestelijke’ als zodanig. Elk leraarschap in de katholieke kerk werd onderworpen aan bisschoppen en priesters, tenslotte aan de ‘onfeilbare’ paus.
Het gebrek aan priesters in Europa leidt ertoe dat geloofsgemeenschappen in de kou komen te staan. Er worden centrumkerken en federaties als ‘parochies’ opgericht. Bij gebrek aan priesters mogen leken van alles doen – alhoewel – maar mogen niet raken aan de eucharistieviering. Daarenboven mogen geen gebedsvieringen op zondag plaatsvinden, omdat de rol van de priester zou vervagen. Zo krijgen we de indruk dat de woorden van het Laatste Avondmaal iets magisch hebben en alleen uitwerking hebben wanneer ze door een priester worden uitgesproken.  Zo vervaagt de kern van de eucharistie: uitdrukking van verbondenheid en solidariteit: het brood met elkaar breken en delen, de beker met elkaar delen, ons leven met elkaar delen. Dat is religieus en universeel.
Iedere religie en godsdienst zal wel het gevaar lopen tot monopoliering van de geestelijke macht. Dat kan zich ook vertalen in individuen (b.v. door het uitspreken van een fatwa) en in groepen. Die monopolisering vertaalt zich dan in een macht die alleen dat individu of die groep kan uitoefenen.  En magie is dan soms niet ver weg.


Metamorfose: Is bidden lobbyen, ging door op maandagvoormiddag 18 september 2017 in Vormingplus Hasselt.
Vanaf dit werkjaar wordt 5 euro als bijdrage gevraagd om de kosten van verwarming, verlichting enz… te dekken.
Wellicht kan je inschrijven voor één of meerdere of alle vier de geplande voormiddagen.  Maak dit aan het secretariaat bekend.
Bekijk de praktische informatie op de website van Vormingplus Hasselt: https://www.vormingplus-limburg.be/praktische-informatie .

AANWEZIGEN OP 18/09/2017
                Begeleiding: De Kesel Arseen, Waterleliestraat 29,3500 Hasselt. E-mail: arseen.de.kesel@telenet.be

VERONTSCHULDIGDEN OP 18/09/2017

ENKELE GEDACHTEN UIT HET GESPREK:
Goed en kwaad, verbondenheid bestaat al voordat we ons ervan bewust worden. Stilte, luisterbereidheid, geduld laat in ons bidden, verbondenheid gebeuren. Allerlei ‘activiteiten’ kunnen de stilte en de luisterbereidheid bevorderen: zitten, wandelen, lopen, onkruid wieden enz.  Bidden is ontvangen: warmte en liefde en goedheid. Bidden is danken. Bidden is doen datgene wat in voorbeden aan God wordt gevraagd.  Formuleringen kunnen niets of veelzeggend zijn. 
God is mysterie, De Wezerd, het Zijn, het Al, het Niets. Kunnen we wel iets zinnigs over God zeggen? Zinvol leven is zich overgeven, zijn plaats weten in het geheel, luisteren naar je diepste zelf, je opdracht vervullen.
Er is zo’n grote verscheidenheid van ervaren, beleven, interpreteren. Maar we weten ons met elkaar verbonden en de onderlinge energie geeft ons kracht.

AANBEVOLEN BOEKEN (door Guido Cooreman, Arseen De Kesel en Frans Herman – de toelichtingen komen van het internet)

  1. Bianchi Enzo, Waarom bidden, hoe bidden. Lannoo, 2010. Na een historische schets van het christelijk gebed zet Enzo Bianchi de verschillende stappen van het bidden uiteen. Een boek met tal van bruikbare inzichten om als moderne christen met het gebed het geloof levend te houden. Na 40 jaar monastiek leven deelt de auteur, prior van de dynamische monastieke Bose-gemeenschap bij Turijn, zijn geloofservaring en reflecties over het gebed. Bianchi betoogt dat het bidden een manier is om God in onszelf te ontdekken. Om vervolgens, gesterkt in zijn liefde, ons in staat te voelen om onze medemens nóg meer lief te hebben. Na dit prangende kernhoofdstuk beschrijft Bianchi hoe we kunnen bidden. In een laatste hoofdstuk stelt Bianchi de grondvraag naar het waarom van het gebed, en weerlegt hij tal van obstakels.
  2. Braybrooke Marcus, Leren bidden: het gebed als verrijking van het bestaan. Een praktische gids. Trion, 2002. Prachtig geïllustreerde, praktische gids over de heilzaamheid van het gebed voor innerlijke groei. Toont de waarde van het gebed voor iedere geïnteresseerde, ongeacht zijn of haar geloofsovertuiging. Beschouwt het gebed vanuit psychologisch zowel als vanuit spiritueel perspectief. Tevens zijn er speciaal voor dit boek stap-voor-stap oefeningen ontwikkeld, die Leren bidden maken tot een toegankelijke gids om het leven door middel van gebed te verrijken.
  3. Casey Michael : Naar God; iInleiding in de praktijk tot gebed. Lannoo, Tielt, 2007. Handreiking voor het contemplatieve bidden, door de cisterciënzer monnik.
  4. Louf André, Heer, leer ons bidden; iets gewaar worden van God, Lannoo, Tielt, 1986. Handleiding door een Vlaamse Trappistenabt voor het christelijke gebed en gebedsleven, afgestemd op de moderne, geseculariseerde tijd.
  5. Merton Thomas,  Contemplatief gebed. Uitgeverij Meinema, Zoetermeer.  Thomas Merton verstaat de kunst om diepzinnige dingen in duidelijke taal uiteen te zetten. Hij schrijft voor iedereen die in meditatie en contemplatie naar geestelijk evenwicht en verdieping zoekt.  Merton put zijn wijsheid uit eeuwenlange ervaring en bezinning én heeft die beproefd in zijn eigen leven.  De weg van het contemplatieve gebed die hij wijst, voert niet uit het volle leven naar een steriel afgesloten innerlijk, maar naar een volledig, bevrijd leven, geworteld in allesomvattende liefde.   Thomas Merton (1915-1968) was een Amerikaanse monnik.
  6. Nhat Hanh Nhất Hạnh, De kracht van bidden, Ten Have, Kampen, 2007. Beschouwingen door de beroemde boeddhistische monnik, vertegenwoordiger van het geëngageerd boeddhisme.
  7. Rotsaert Mark, God vinden in alles. Bidden in het spoor van Ingnatius van Loyola, Altiora, Averbode,
  8. Tijdschrift voor Geestelijk Leven, jaargang 72 (2016), nr 5. (september) Bidden . Levensader van de gelovige. Zie website: http://www.tgl.be/
  9. Torkington Rayner, En toen kon ik bidden : gesprekken met een kluizenaar, Lannoo, 1989. Verslag in dagboekvorm van een aantal gesprekken van een jonge, zoekende priester met een moderne kluizenaar over geestelijk leven en gebed.
  10. Van Breemen Piet, En ondertussen kiemt het zaad: schriftmeditaties, Lannoo, 1995.

DE THEMA’S VAN METAMORFOSES 2 (een gedeelte van het programma van 2017-2018 - van okt. tot dec.)

18 september 2017 : Is bidden religieus lobbyen ?
16 okt. : Zonder doopsel kom je er niet in .
20 nov. : Geen eucharistie zonder magie ?
18 dec. : Terug naar het O.T. en N.T. , een christelijk salafisme ?

REEDS ENKELE GEDACHTEN ALS VOORBREIDING BIJ HET ONDERWERP : ZONDER DOOPSEL KOM JE ER NIET IN.
Ik ril ervan dat iemand, die gescheiden en hertrouwd is, niet de communie zou mogen ontvangen. Ik vind het bedroevend dat bij een uitvaart geen eucharistie wordt gevierd. Op momenten waarop mensen het meest nood aan verbondenheid hebben, laat de kerk het afweten. Jezus  groeide in het besef dat iedereen bij elkaar thuishoort en dat je geen mens, geen enkel mens, uitsluit. Het Laatste Avondmaal was een teken van verbondenheid en solidariteit met elkaar. Een beweging heeft een structuur nodig en toen ontstond het instituut kerk. Op zich is daar niets mis mee ware het niet dat het voorwaarden stelt aan wie er mag bijbehoren en wie niet. En zo kwam het doopsel als een soort lidkaart. Wie niet gedoopt is en allerlei geloofspunten niet gelooft, behoort  niet tot de kerk en mag het aan het universele teken van verbondenheid en éénheid en wederzijds engagement (de eucharistie) niet deelnamen, althans niet te communie gaan. Zonder doopsel kom je er niet in. Hoeveel niet-gedoopten ontzeggen we hierdoor aan deelname aan de communie (bij begrafenissen, huwelijken, enz).  Hoevelen moeten wel de ervaring opdoen dat de kerk een instituut is naast vele andere. En Jezus wou een beweging van universele verbondenheid.  
De islam belijdt de ene God, Allah, maar durft mensen die niet in die ene Allah geloven, verketteren.  Is Allah er dan niet voor iedereen?

AANBEVOLEN DOOR JAC DEBRUYN, ARSEEN DE KESEL EN WILLY GIELEN:
“Het huis van Jef en Jeanne Ulburghs“  Sint-Annastraat 7 in Zolder. (Aan het kruispunt Bolderberg – Zolder,  richting Zolder-centrum , 1ste straat links)
Openbaar Vervoer: bus  52 Hasselt – Beringen , halte Boekt-Kruispunt op 100 m van het huis

Programma najaar 2017

Samenkomsten “Mystiek” onder begeleiding van Willy Gielen
Van hoofd naar hart…samen in gesprek gaan rond spirituele, mystieke teksten. We laten de woorden van boeiende personen tot leven komen in ons eigen leven.
 Woensdag 6./9 en 15/11 van 14-16u

Stiltedagen onder begeleiding van Willy Gielen
 Tijd voor stilvallen, mediterend wandelen in de natuur met korte momenten van uitwisseling.
Data woensdag 13 /9 en 22/11 van 9u30 tot 16 u.

Basiselementen in religies: wat en waarom? : Onder begeleiding van Arseen De Kesel
 woensdagvoormiddagen van 9u30-11u45
 27/9 : initiatieriten in religies
25/10 : begrafenisrituelen en dodenverering
 22/11 : organisatievormen van religies.
20/12 : geboorteverhalen

“Kies voor “RadicaalSamen” en ga in “Liefdevol Verzet”.
Vrijdag 29 september om 19u30 met Thomas Deweer, Campagnecoôrdinator Pax Christi Vlaanderen, in het kader van de Vredesweek

Workshop met Marc Colpaert over “ Bevrijdende wijsheid in de Islamtraditie.”
 “Sleutels tot kennismaking met een voor ons ongekende kosmologie. “
Zaterdag 21/10 en 18/11, van 9u30 tot 12o30.

Deelnemers sturen liefst een mail naar
jac.debruyn@telenet.be  of arseen.de.kesel@telenet.be  of g.wim@hotmail.com

 

AANBEVOLEN DOOR LIEVE VANDORMAEL:
Voordracht 'Raimon Pannikar, zoektocht naar spiritualiteit in de 21ste eeuw'  door Marc Van Tente.
Marc Van Tente is oblaat, theoloog en auteur van het boek 'Vensters op het Mysterie, een pelgrimstocht met Raimon Panikkar'.
Hoe kijken wij naar de werkelijkheid (vanuit dualisme)? Er is nood aan een nieuw Godsbeeld.
Monnik in ieder van ons (ook een hoofdstuk in zijn boek ‘Vensters op het Mysterie’ dat handelt over Raymon Pannikar). Stilte. Kijken op het ‘nu’.
Prijs 5 Eur, koffie of thee tijdens de pauze inbegrepen, reserveren aub.
Info:  Ontmoetingscentrum De Pelgrim ,  Isabellaplein 15, 3270 Scherpenheuvel-Zichem.
zondag 8 oktober 2017 van 10:00 tot 12:00.
plasjohan@gmail.com
Gespreksgroep Mystiek Scherpenheuvel 

AANBEVOLEN DOOR GUIDO COOREMAN:
De bahá’ís van Hasselt nodigen u hartelijk uit op de tweehonderdste verjaardag van de geboorte van
Bahá’u’lláh, de stichter van hun geloof
zaterdag 21 oktober vanaf 17 uur.
Ontmoetingscentrum Katarina, Harpstraat Hasselt
Programma
17.30 u.: gebeden en teksten uit verschillende religies
Pauze met broodjes
18.30 u.: film over het leven van Bahá’u’lláh en de bahá’ís. Mogelijkheid tot het stellen van vragen
20 u.: afsluiting met een gebed.

AANBEVOLEN DOOR WILLY GIELEN:
Mystieke auteurs ontdekken .
Wanneer:
wo, 11/10/2017 - 20:00  - 22:00 
wo, 08/11/2017 - 20:00  - 22:00 
wo, 13/12/2017 - 20:00  - 22:00
 
Waar: Vormingplus Limburg vzw, Cellebroedersstraat 13-15, 3500 Hasselt.
Standaardprijs - 15.00
Code: 170119SB
Teksten van mystieke auteurs – sommige uit de Middeleeuwen, andere uit onze tijd - worden gelezen en in alle openheid en vrijheid besproken. Mystiek gaat immers over het leven zoals het is, niet over hoogverheven dingen die ver van ons af staan. Mystici vertellen over ervaringen die ook voor ons herkenbaar kunnen zijn. In elke samenkomst staan één mysticus en zijn of haar teksten centraal. We lezen en bespreken Meester Eckhart, Simone Weil en De wolk van niet-weten, het werk van een anonieme auteur uit de Middeleeuwen. We delen met elkaar wat deze persoon en teksten bij ons oproepen. Zo worden hun getuigenissen toegankelijker. In begrijpelijke taal krijgen ze dan betekenis voor ons eigen leven en kunnen ze verrassend vertrouwd en inspirerend gaan klinken.

Praktische info:
11.10.17 (Meester Eckhart), 08.11.17 (Simone Weil) en 13.12.17 (De wolk van niet-weten), telkens op woensdag van 20 tot 22 uur.

RAADPLEEG OOK DE SOCIALE KALENDER: https://www.socialekalender.be/

Voorbereiding van Metamorfoses van 17 september 2017: Is bidden religieus lobbyen?

Een titel voor een gespreksgroep wil de deelnemers tot nadenken stemmen.

Lobbyen heeft meestal een negatieve bijklank. Voor de Europese gemeenschap werken honderden lobbyisten. Zij gaan het gesprek aan met de Europese parlementsleden en beleidsmensen om bepaalde wetten te belemmeren of te stemmen. Ze proberen te beïnvloeden. Enkele decennia geleden organiseerden Belgische politici dienstbetoondagen. Op die momenten konden burgers bij de politici terecht met hun vragen en bemerkingen in de hoop dat de politici hun probleem zou oplossen. In deze tijd worden groepen en organisaties vaak geconsulteerd vooraleer een wet wordt gestemd.

In religieuze rituelen wordt vaak een beroep gedaan op heiligen, goeroes om bij de allerhoogste instantie, God, een goed woordje te doen. Deze rituelen kunnen zeer verscheiden zijn: gebeden, kaarsjes branden, bedevaarten, bidden van rozenkrans, vereren van relieken, enz. Hierbij wordt ervan uitgegaan dat de heiligen gemakkelijker toegang tot God hebben dan zijzelf.

Een mens kent een verscheidenheid van ervaringen en belevingen. Hij verlangt, denkt, voelt, handelt, bidt, smeekt, dankt, looft, heeft lief, wordt kwaad, wordt overspoeld door gedachten, door taken en verantwoordelijkheden, enz… Om wat orde te scheppen of om tot rust te komen beoefent hij allerlei soorten meditatie, test diëten uit, zoekt een gepaste sport, luistert naar muziek enz.

Sommige mensen doen beroep op religieuze rituelen: gebed, sacramenten, initiatie- en overgangsrituelen. In de theïstische religies richt de gelovige zich tot een persoonlijke God. Is een persoonlijke God een anthropomorfe voorstelling van God? Sommigen spreken van het Eeuwige Bewustzijn, het Al, het Niets. Het beeld van het transcendente zal het spreken en de rituelen over het transcendente mee bepalen.

Bidden is meer dan een ritueel, een beroep doen op iemands voorspraak. Voor sommigen is het een persoonlijke relatie met God, Allah, JHWH enz. Voor anderen is het een zich bewustworden van een toebehoren tot het Alomvattenbde en Eeuwige Bewustzijn. En er zijn nog zoveel variaties en schakeringen.

De moeite waard om met elkaar over bidden te spreken.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Metamorfose 1 : maandag 17 oktober 2016 . Verrijzenis of leven na de dood . Of geen van beiden ? (Zie ook onderaan)

Metamorfose 2 : maandag 21 november 2016 : Jezus : geen God , maar mens .

Metamorfose 3 : maandag 19 december 2016 : God : Persoon of Energie ? Of "Niets" ?

Metamorfose 4 : maandag 20 februari 2017 : Jezus : voorbeeld of inspiratie ? Voor-beeld heeft met na-volg-en te maken . Wat is een leer-meester ? Wat is een leerling ? Waar halen we onze spirit ? Inleiding : Paul Libert . Hij geeft een genuanceerd beeld over voorbeeld en inspiratie .

Metamorfose 5 : maandag 21 maart 2017 : Wetenschap zonder mysterie of mysterie zonder wetenschap ?

Metamorfose 6 : maandag 24 april 2017 : Een christelijke gemeenschap : met of zonder hiërarchie ?

Metamorfose 7 : maandag 15 mei 2017 : Waarheid zonder waarden of waarden zonder waarheid ?

De bijeenkomsten gaan door in Vormingplus , Cellebroersstraat , 3500 Hasselt , om 09:30 - 12:00 u.

Begeleiding : Arseen De Kesel (master in de theologie en master in de Bijbelse filologie) .

Alle geïnteresseerden zijn welkom .

Liefst vooraf inschrijven . Deelname is gratis .


Metamorfose 1 : maandag 17 oktober 2016 . Verrijzenis of leven na de dood . Of geen van beiden ?

Deze metamorfose werd zeer mooi ingeleid en besloten door Vic Vaes . Zie hieronder zijn tekst :

Inleiding op een bezinning over leven na de dood.
Vaes Vic

We vertrekken vanuit een ontkenning om via de getuigenissen uit het evangelie uit te komen bij de bevestiging dat God het leven dat hij geeft in stand houdt over de dood heen. Mijn persoonlijk vertrouwen hierin mag niemand verhinderen zijn eigen mening en overtuiging uit te spreken.

Bertolt Brecht                                bewerking Hans Küng
Laßt Euch nicht verführen!                    Laßt Euch nicht verführen
Es gibt keine Wiederkehr.                     Es gibt eine Wiederkehr      
Der Tag steht in den Türen,                  Der Tag steht in den Türen,
ihr könnt schon Nachtwind spüren:       ihr könnt schon Nachtwind spüren:
Es kommt kein Morgen mehr.               Es kommt ein Morgen mehr.
Laßt Euch nicht betrügen!                     Laßt Euch nicht betrügen!
Das Leben wenig ist.                             Das Leben wenig ist.  
Schlürft es in vollen Zügen!                   Schlürft nicht in schnellen Zügen!
Es wird Euch nicht genügen,                 Es wird Euch nicht genügen
wenn Ihr es lassen müßt!                      wenn Ihr es lassen müßt!
Laßt Euch nicht vertrösten!                   Laßt Euch nicht vertrösten!                  
Ihr habt nicht zu viel Zeit!                      Ihr habt nicht zu viel Zeit!  
Laßt Moder den Erlösten!                      Faßt Moder den Erlösten?
Das Leben ist am größten:                    Das Leben ist am größten
Es steht nicht mehr bereit.                     Es steht noch mehr bereit
Laßt Euch nicht verführen                     Laßt Euch nicht verführen
Zu Fron und Ausgezehr!                       Zu Fron und Ausgezehr!
Was kann Euch Angst noch rühren?    Was kann Euch Angst noch rühren?
Ihr sterbt mit allen Tieren                      Ihr sterbt nicht mit allen Tieren
und es kommt nichts nachher.              Es kommt kein nichts nachher.
Laat je niet misleiden! Er is geen terugkeer. De dag staat aan de deuren. Je kunt de nachtwind al merken: er komt geen morgen meer.
Laat je niet bedriegen. Het leven is niet veel: sleurp het op met snelle teugen! Het zal je niet verzadigd hebben als je het achter moet laten!
Laat je niet paaien! Je hebt niet al te veel tijd! Laat de verrotting maar aan de verlosten over! Er is niets groters dan het leven; iets anders is er niet voor je weggelegd.
Laat je niet misleiden tot slavendienst en uitbuiterij! Angst kan je toch niet meer raken? Je sterft met alle dieren en er komt niets hierna.


Laat je niet misleiden! Er bestaat een terugkeer. De dag staat aan de deuren: je kunt de nachtwind al merken: er komt nog een morgen.
Laat je niet bedriegen! Het leven is niet veel. Sleurp het niet met snelle teugen op! Het zal je niet verzadigd hebben als je het achter moet laten!
Laat je niet paaien! Je hebt niet al te veel tijd! Zijn de verlosten ten prooi aan de verrotting? Er is niets groters dan het leven er is nog meer voor je weggelegd!
Laat je niet misleiden tot slavendienst en uitbuiterij! Angst kan je toch niet meer raken! Je sterft niet met de dieren, er komt hierna geen niets.

Zelden werd het Marxistische materialisme zo eenvoudig en beeldend overgebracht dan in dit gedicht. De illusie van onsterflijkheid en tegelijk de bevestiging van het totaal toebehoren aan de aarde wordt op een suggestieve en ongekunstelde manier verwoord.

Lezen we vervolgens de theologische omdraaiing van dit gedicht uitgevoerd door Hans Küng, met slechts enkele correcties aan dit gedicht. De ernst, de waarde en de poëtische zeggingskracht worden door deze wijzigingen geenszins aangetast.
De kleine wijzigingen in de tekst verwoorden hierdoor een fundamenteel alternatief. Het gaat in dit alternatief om een fundamenteel of … of:
Komt er niets of geen niets hierna
Nihilisme of toch godsdienst
Sterven met de dieren of niet
Ten prooi aan verrotting of niet
Een keuze dringt zich op. Ofwel heeft men er vertrouwen in dat er leven is over de dood heen of niet. Niet kiezen is in deze ook een keuze; men heeft niet voldoende vertrouwen om een positief antwoord te geven en sluit zich hierdoor eerder aan bij het wantrouwen.

Vanuit filosofisch standpunt biedt Karl Jaspers voor mij een boeiend uitgangspunt om over dit onderwerp na te denken. Deze filosoof ziet de dood als een vervulling, een opgenomen worden in het grote Ene. Grenssituaties is het sleutelwoord in Jaspers’ filosofie.. In grenssituaties (zoals bv. verlies van een kind, geboorte van een gehandicapt kind, gebroken relaties, en vooral de dood zelf …) staat de mens telkens bloot aan diepe crisis. Maar juist in deze mislukkingen staat voor de mens de mogelijkheid open ‘transcendentie’ te ervaren. Transcendentie die niet identiek is aan deze wereld, maar zonder dewelke de menselijke existentie in de ware zin van het woord niet mogelijk zou zijn. Als mensen grenssituaties kunnen doorkomen , als zij zelfs nog in het sterven  vastberaden standhouden, dan gebeurt dat niet uit eigen kracht maar door een hulp die anders is dan alle hulp van deze wereld en die alleen te ervaren is in het filosofisch geloof, een geloof zonder enige openbaring volgens Jaspers, een geloof dat alleen zeker weet dat er transcendentie is, zonder te kunnen zeggen wat die is. We kunnen de hardheid van het bestaan niet vermijden maar wel daarin de transcendentie begrijpen. In de transcendentie is de dood vervulling van het zijn als leven dat met de dood is samengegaan.  (Hans Küng. Eeuwig Leven? Gooi en Sticht – Hilversum 1983)

Mijn diepste overtuiging van leven over de dood heen komt vanuit mijn christelijke geloof dat gevoed wordt door de boodschap zoals die te vinden is in de evangelies. De opwekking uit de dood van Jezus is daarbij het oermodel van Gods trouw aan de mens die Hij tot leven wekt.
De getuigenissen van de evangelies hebben over dit sterven en leven een eigen geschiedenis en een eigen taal. De oudste ons bekende tekst over Jezus dood en opstanding vinden we  bij Paulus in zijn brief aan de Korintiërs (1Kor.15), geschreven zo’n 15 jaar na Jezus dood, De formulering die Paulus gebruikt gaat waarschijnlijk terug op belijdenissen die reeds enkele jaren na Jezus’ dood in omgang waren.
De evangelisten werken de berichten en formuleringen over de verrijzenis steeds meer uit volgens de inspiratie en boodschap die ieder evangelist wil brengen . Er is daarin ongetwijfeld een tendens tot legendevorming. De evangelisten leggen ter illustratie van de paasboodschap nadruk op het lege graf, terwijl de verhalen over het lege graf geen directe getuigen aangeeft.
De eigenlijke boodschap van de verrijzenis is het geloof dat de levende God een onwankelbare trouwe God is doorheen de dood. Hij is de schepper die zijn schepsel en partner in alles trouw blijft. Die zijn ja tegen het leven niet terugneemt, maar juist op de beslissende grens opnieuw ja tegen zijn ja zegt. Sinds Jezus’ verrijzenis moeten we dus ook anders gaan spreken over God. In Jezus heet God het nieuwe leven uit de dood openbaar gemaakt. Het grote ja dat Hij uitsprak bij het ontstaan van alles houdt Hij trouw vol.
Soms heeft de mens een heel intense ervaring van dit Ja, dat de kern is van alle leven.

Met U zijn er geen verten meer
en alles is nabij.
Des levens aanvang glinstert weer,
geen gisteren en geen morgen meer,
geen tijd meer en geen uren,
geen grenzen en geen muren;
en alle angst voorbij,
verlost van schaduw en van schijn,
wordt pijn en smart tot vreugd verheven!
Hoe kan het zo eenvoudig zijn!
Hoe kan het leven Hemel zijn,
met U, o kern van alle leven!

F. Timmermans, uit Adagio